การละเมิดกฎหมายด้านการโฆษณาและการส่งเสริมการขาย ตามกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ
คำสำคัญ:
การละเมิดกฎหมายด้านการโฆษณาและการส่งเสริมการขาย, สื่อออนไลน์, การโฆษณาและการส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์ยาสูบบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์การละเมิดกฎหมายด้านการโฆษณาและการส่งเสริมการขาย ตามกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสำรวจการโฆษณาและการส่งเสริมการขายผลิตภัณฑ์ยาสูบผ่านสื่อออนไลน์ จากแอปพลิเคชันเฟซบุ๊ค และอินสตาแกรม
ผลการวิจัย พบว่า เพจหรือร้านค้าออนไลน์ส่วนใหญ่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบประเภทบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์และบารากู่อิเล็กทรอนิกส์มากที่สุด 91 ร้านค้า และมีการใช้กลยุทธ์ด้านของผลิตภัณฑ์ (Product) มากที่สุด ร้อยละ 100 ซึ่งพบการกระทำผิดที่เป็นการละเมิดกฎหมายด้านการโฆษณาและการส่งเสริมการขาย ตามกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ โดยพบการโฆษณาและส่งเสริมการขายที่ขัดต่อพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2560 ในทุกร้านค้า ได้แก่ เพจหรือร้านค้าออนไลน์ส่วนใหญ่ไม่มีการกำหนดการเข้าถึงของเด็กอายุต่ำกว่า 20 ปี ในการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ยาสูบ มีการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบผ่านทางสื่อออนไลน์ มีการใช้กลยุทธ์การส่งเสริมการตลาด (Promotion) โดยมีการแจกของแถม ให้ของสมนาคุณต่าง ๆ มีการใช้กลยุทธ์กลยุทธ์ด้านราคา (Price) ดึงดูดความสนใจของผู้บริโภคด้วยการลดราคาสินค้า มีการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบที่ไม่มีภาพคำเตือนเกี่ยวกับพิษภัยบนหีบห่อ และยังพบว่าผลิตภัณฑ์ยาสูบที่นำเข้ามาจำหน่ายมีการแสดงคำหรือข้อความ ที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดหรือจูงใจให้เกิดการบริโภค ได้แก่ คำว่า “mild” “light” “low tar” “ice” “fresh” “mint” “mellow” “natural” “special” และ“premium” และมีการจำหน่ายบุหรี่นอกที่มีจำนวนมวนไม่ถึง 20 มวนต่อซอง อีกทั้งยังมีการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ยาสูบประเภทบุหรี่อิเล็กทรอนิกส์และบารากู่อิเล็กทรอนิกส์ รวมไปถึงอุปกรณ์ และน้ำยาที่ใช้เป็นแหล่งกำเนิดควันหรือละอองไอน้ำ ที่เป็นสินค้าต้องห้ามนำเข้ามาในราชอาณาจักรอีกด้วย
ข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งนี้ คือ ควรมีการเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมาย ผลักดันนโยบายควบคุมการจำหน่ายและการแอบแฝงโฆษณาและส่งเสริมการขายของอุตสาหกรรมยาสูบในทุกช่องทาง และเพิ่มบทลงโทษแก่ผู้กระทำผิดให้เหมาะสมมากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มพัฒนาวิชาการ สำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ. (2556). รายงานผลการเฝ้าระวังเพื่อควบคุมยาสูบฉบับสมบูรณ์ : กรณีการเฝ้าระวังกลยุทธ์อุตสาหกรรมยาสูบ. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2562]. เข้าถึงได้จาก: http://btc.ddc.moph.go.th/th/upload/datacenter/data37.pdf
กลุ่มสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2557). การสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2557. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: เท็กซ์แอนด์เจอร์นัล พับลิเคชั่น
การยาสูบแห่งประเทศไทย. (2562). ราคาขายบุหรี่. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 30 พฤษภาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก:
https://www.thaitobacco.or.th/th/cigarette-price
จรวยพร ศรีศศลักษณ์. (2558). เอกสารนำเสนอสถานการณ์ แนวทางดำเนินงาน ปัญหา กฎหมาย กฎระเบียบ ในการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 22 สิงหาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: http://kb.hsri.or.th/dspace/bitstream/handle/11228/4352/alcohol-jaruayporn.pdf?sequence=1&isAllowed=y
ฐิตินบ โกมลนิมิ. (2549). “เอา” โฆษณาบุหรี่ ณ จุดขายออกไป. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 16 พฤษภาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thitinob.com/node/17
นรา เทียมคลี และปิยะรัตน์ นิ่มพิทักษ์พงศ์. (2555). การสำรวจการขายบุหรี่ออนไลน์ในประเทศไทย. วารสารสาธารณสุขศาสตร์, 42(3), 32-43
พิจิตรพงศ์ สุนทรพิพิธ. (2555). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง “โครงการธุรกิจการค้าผลิตภัณฑ์ยาสูบทางอินเตอร์เน็ต ช่วง 1 : ประตูหลัก ICB Web ตลาดในประเทศไทย”. ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ.
มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. (2554). ฉีกหน้ากากบริษัทบุหรี่. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: http://resource.thaihealth.or.th/system/files/documents/chiikhnaakaakbrisathbuhrii-1-36-cchbkhrb.pdf
ศรีรัช ลอยสมุทร, ศศิธร แจ่มถาวร, อิทธิเทพ หลีนวรัตน์, สุวัฒน์ ทะปัญญา และอัสนี แซ่ลิ่ม. (2555). การสำรวจสถานการณ์และส่วนประสมทางการตลาดการบริโภคผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่ในกลุ่มผู้บริโภควัยรุ่น. ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ.
ศรีรัช ลอยสมุทร. (2562). ผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่ในสื่อสังคมเครือข่ายและผลของการบังคับใช้กฎหมายผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณ, 5(1), 13-28.
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ. (2561). รายงานสถิติการบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ.2561. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 20 สิงหาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก:http://www.trc.or.th/th/images/upload/files/data/tobaccoinfo/situation/2561/situation_2018.pdf
สมัชชาสุขภาพ. (2559). มาตรการในการควบคุมปัจจัยเสี่ยงต่อสุขภาพด้านยาสูบ. [อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 23
สิงหาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.samatcha.org/node/103
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2560). การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2560.[อินเตอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2562]. เข้าถึงได้จาก:http://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib13/2560/FullReportICT_60.pdf
Dunlop S., Freeman B. & Perez D. (2016). Exposure to Internet-Based Tobacco Advertising and Branding: Results from Population Surveys of Australian Youth 2010-2013. Journal of Medical Internet Research, 18(6), e104. doi: 10.2196/jmir.5595
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ