ความยินยอมของเด็ก : ศึกษากรณีการบริจาคอวัยวะเพื่อปลูกถ่าย ของผู้บริจาคเด็กที่ยังมีชีวิตอยู่

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักเกณฑ์การให้ความยินยอมในการบริจาคอวัยวะเพื่อปลูกถ่ายของเด็กผู้บริจาคเด็กที่ยังมีชีวิตอยู่ โดยศึกษาการให้ความยินยอมบริจาคอวัยวะ บทบาทการมีส่วนร่วมในการให้ความยินยอมของผู้ปกครอง และหน้าที่ขององค์กรผู้มีหน้าที่พิจารณาความยินยอมของผู้บริจาคเด็กในการบริจาคอวัยวะ โดยศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ เพื่อนำกฎหมายต่างประเทศมาปรับใช้อย่างเหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย

ผลการศึกษาพบว่าในประเทศไทยมีเพียงมาตรการจริยธรรมทางวิชาชีพ อันไม่ชัดเจนเรื่องการกระทำของแพทย์ผู้ผ่าตัดนำอวัยวะออกจากร่างกายของผู้บริจาคเด็กมีเหตุยกเว้นความผิดฐานทำร้ายร่างกายตามประมวลกฎหมายอาญาหรือไม่ ทั้งนี้เมื่อเด็กซึ่งอาจไม่สามารถเข้าใจหรือตัดสินใจในเรื่องที่มีความซับซ้อนได้ความยินยอมของเด็กจึงอาจไม่สมบูรณ์ตามกฎหมายเนื่องจากมิได้ให้ความยินยอมตามหลักความเป็นอิสระในตนเอง (Autonomy) ทั้งนี้หากฝ่าฝืนหลักเกณฑ์การบริจาคอวัยวะในกรณีผู้บริจาคเด็กที่ยังมีชีวิตอยู่มีเพียงบทลงโทษทางวินัยสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์ ความรับผิดทางอาญา หรือแพ่งตามบททั่วไปซึ่งอาจส่งผลต่อความไม่เหมาะสม โดยงานวิจัยนี้จึงเสนอให้นำหลักเกณฑ์การให้ความยินยอมบริจาคอวัยวะกรณีผู้บริจาคเด็กขณะที่ผู้บริจาคยังมีชีวิตอยู่ บทบาทของผู้ปกครองเด็ก องค์กรผู้มีอำนาจประเมินหรือตรวจสอบการให้ความยินยอมของผู้บริจาคเด็ก มาบัญญัติไว้เป็นหนึ่งหมวดในกฎหมายว่าด้วยการปลูกถ่ายอวัยวะซึ่งเป็นกฎหมายในระดับเดียวกันกับพระราชบัญญัติเพื่อคุ้มครองผู้บริจาคเด็กที่ยังมีชีวิตอยู่ และแพทย์ผู้ทำการปลูกถ่ายอวัยวะ