ปัญหาทางกฎหมายในการบริหารจัดการสถานการณ์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุขของ ประเทศไทย: ศึกษากรณีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
คำสำคัญ:
พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558, พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548, โรคโควิด 19, สถานการณ์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุขบทคัดย่อ
การศึกษานี้วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัญหาในความเหมาะสมของการใช้บังคับกฎหมายและการควบคุมตรวจสอบการกระทำของฝ่ายปกครองในการบริหารจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน กรณีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควิด 19 ของประเทศไทย โดยใช้วิธีการศึกษาจากการค้นคว้าเอกสาร ทั้งในรูปแบบหนังสือ บทความ และข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งในรูปแบบภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และศึกษากฎหมายอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ มิรวมถึงกรณีการจัดซื้อวัคซีนเพื่อป้องกันและควบคุมโรคติดต่อดังกล่าว
ผลการศึกษาพบว่า ในการบริหารจัดการสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ของประเทศไทย พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ยังไม่สามารถจัดการกับการแพร่ระบาดของโรคดังกล่าวได้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด จึงได้มีการนำพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 มาใช้บังคับควบคู่กัน อย่างไรก็ดี การใช้บังคับกฎหมายในลักษณะดังกล่าว ก่อให้เกิดปัญหาเกี่ยวกับความเหมาะสมของการใช้บังคับกฎหมาย โดยมาตรการ องค์ประกอบของคณะกรรมการ เจ้าหน้าที่ผู้ใช้บังคับกฎหมาย และกลไกการดำเนินการ ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อการแก้ไขปัญหาสถานการณ์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุข และเห็นว่ายังคงมีกฎหมายในระบบปกติที่สามารถนำมาใช้บังคับได้ รวมทั้งมีปัญหาเรื่องการควบคุมตรวจสอบฝ่ายปกครองจากการใช้อำนาจในสถานการณ์ฉุกเฉิน
จึงมีข้อเสนอแนะ ให้มีการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพและมาตรการทางกฎหมายให้สามารถรองรับกับสถานการณ์การแพร่ระบาดใหญ่ทั่วโลกหรือสถานการณ์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุขอื่น ๆ ในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มงานพัฒนากฎหมาย สำนักกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. (2548). พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 : พร้อมทั้งสรุปสาระสำคัญ ประวัติ ความเป็นมา กระบวนการ และขั้นตอนในการอนุมัติพระราชกำหนดดังกล่าวของรัฐสภา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์. (2564). หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
คณะแพทย์ศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช. (2564). เรื่องน่ารู้ของโรค Covid-19. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จํากัด.
ณัฐวุฒิ คล้ายขำ. (2563). รับมือโควิดในฝรั่งเศส : สร้างระบบกฎหมายขึ้นใหม่ “สถานการณ์ฉุกเฉินทางสาธารณสุข” ไม่ปนกับการทหาร. 15 ตุลาคม 2564. https://www.ilaw.or.th/node/5619.
ทรงศักดิ์ รักศักดิ์สกุล, ‘การควบคุมฝ่ายปกครองในสถานการณ์ฉุกเฉิน’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2549) 98-110.
ราชกิจจานุเบกษา. (2548). พระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548. เล่มที่ 122 ตอนที่ 58 ก. 15 ตุลาคม 2564. http://www.
ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00166932.PDF.
ราชกิจจานุเบกษา. (2558). พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558. เล่มที่ 132 ตอนที่ 86 ก. 15 ตุลาคม 2564. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/086/26.PDF.
สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2563). กฎอนามัยระหว่างประเทศ พ.ศ. 2548 (2005). พิมพ์ครั้งที่ 6. นนทบุรี : กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค.
แสงทอง จันทร์เฉิด. (2563). จะไม่รอให้เกิดพายุ : กรมควบคุมโรคและภาคี ท่ามกลางวิกฤติโควิด. 19 พ.ศ. 2562 - 2563 เล่ม 1. นนทบุรี : กองนวัตกรรมและวิจัย กรมควบคุมโรค.
สุพิศ ปราณีตพลกรัง, สุพิชญา ประณีตพลกรัง. (2563). คู่มือกฎหมายเกี่ยวกับโรคโควิด (COVID-19). กรุงเทพฯ : นิติธรรม.
อัญชนา ประศาสน์วิทย์. (2558). ความรู้เกี่ยวกับช่องทางเข้าออกระหว่างประเทศ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี : สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค.
Akiko Ejima. (2563). Japan’s Soft State of Emergency: Social Pressure Instead of Legal Penalty. 22 มกราคม 2565. https://verfassungsblog.de/
japans-soft-state-of-emergency-social-pressure-instead-of-legal-pe
nalty.
Sébastien Platon. (2563). From One State of Emergency to Another – Emergency Powers in France. 22 มกราคม 2565. https://verfassung
sblog.de/from-one-state-of-emergency-to-another-emergency-po
wers-in-france.
TIME. (2020). World Health Organization Declares COVID-19 a 'Pandemic.' Here's What That Means. 22 มกราคม 2565. https://time.com/5791661/who-coronavirus-pandemic-declaration/.
World Health Organization. (2020). Naming the coronavirus disease (COVID-19) and the virus that causes it. 22 มกราคม 2565. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/
naming-the-coronavirus-disease-(covid-2019)-and-the-virus-that-causes-it.
World Health Organization. (2021). Coronavirus disease (COVID-19): How is it transmitted?. 22 มกราคม 2565. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/coronavirus-disease-covid-19-how-is-it-transmitted.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
