ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรู้ เจตคติ และการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลในนักศึกษาสาขาวิชาสารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี

ผู้แต่ง

  • ภาสิต ศิริเทศ -
  • ประกายรัตน์ ทุนิจ
  • วรัฏฐา เหมทอง
  • บุญเลี้ยง สุพิมพ์
  • ชิราวุธ ปุญณวิช
  • สิทธิศักดิ์ ติคำ
  • สุรสิงห์ สมบัติ สุรนาถวัชวงศ์

คำสำคัญ:

โปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ,, การใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล, นักศึกษาสาขาวิชาสารณสุขศาสตร์

บทคัดย่อ

    การวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi experimental research) ชนิดหนึ่งกลุ่ม วัดก่อนและหลังการทดลอง (The One groups, pre-test, post-test design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรู้ เจตคติ และการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลในนักศึกษาสาขาวิชาสารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี โดยประยุกต์ใช้แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ที่กำลังศึกษาในชั้นปีที่ 3 จำนวน 38 คน ที่ได้เข้าร่วมโปรแกรมสุขศึกษาเพื่อการสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ เป็นระยะเวลา 6 สัปดาห์ อันประกอบด้วยแผนกิจกรรมที่มุ่งเน้นกระบวนการบรรยายให้ความรู้ การสนทนากลุ่ม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ รวมไปถึงการฝึกและการสาธิต และสะท้อนคิด เป็นต้น เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการจัดโปรแกรม วิเคราะห์ด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ และWilcoxon signed rang test

    ผลการวิจัย พบว่า ภายหลังการจัดโปรแกรมนักศึกษามีความรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล เจตคติต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล และการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล สูงกว่าก่อนการจัดโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05)

    จากผลการวิจัยครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นโดยประยุกต์ใช้แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพ สามารถสร้างความรู้ในการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล เจตคติต่อการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผล และการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลไปในทิศทางที่ดีขึ้นได้ จึงควรนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาทักษะของนักศึกษาให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายยิ่งขึ้นรวมทั้งการประยุกต์ใช้ในรายวิชาอื่นที่มีการเกี่ยวข้องกับการบำบัดโรคเบื้องต้นหรือวิชาอื่นๆ ตามความเหมาะสมต่อไป

เอกสารอ้างอิง

เกศราภรณ์ ชูพันธ์, พนิดา พาลี, กานต์รวี คำชั่ง และทวี เรืองโฉม. (2565). ความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลของรัฐในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 9(1), 144-160.

นัชชา ยันติ. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของนักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จังหวัดปทุมธานี.

วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 7(2), 57 – 66.

นิธิมา สุ่มประดิษฐ์, เสาวลักษณ์ ฮุนนางกูร, ภาณุมาศ ภูมาศ และภูษิต ประคองสาย. (2555). การสำรวจระบบควบคุมและเฝ้าระวังการใช้ยาปฏิชีวนะและการส่งเสริมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผล : ผลการศึกษาเบื้องต้น. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 6(3), 361-373.

พัชราพรรณ กิจพันธ์ และจันทรรัตน์ สิทธิวรนันท์. (2560). ความคิดเห็นของเภสัชกรชุมชนในกรุงเทพมหานครต่อช่องทางและเงื่อนไข ในการจ่ายยาปฏิชีวนะสำหรับใช้ภายนอก. วารสารเภสัชกรรมไทย, 9(2), 338-351.

มาลี คำคง, ภรณิอร พรผลอมร และพีรยา นันทนาเนตร์. (2565). การจัดการเรียนรู้ภาคปฏิบัติทางการพยาบาล เพื่อส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 9(2), 249-259.

รวีวรรณ เผ่ากัณหา, ธัญญาสิริ ธันยสวัสดิ์ และกาญจนา อยู่เจริญ. (2564). ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการใช้ ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(3), 143 – 150.

สรัญญ์รักษ์ บุญมสิก, รุ่งนภา จันทรา, และชุลีพร หีตอักษร. (2562). ความรู้ เจตคติ และพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล เครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและสาธารณสุขภาคใต้. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 2(1), 25 – 36.

สุชาดา ธนภัทร์กวิน, เขมิกา โรจน์ทังคำ และอารียา จิรธนานุวัฒน์. (2562). ผลการให้ความรู้เรื่องการใช้ยาอย่างถูกวิธีในกลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุข กรุงเทพมหานคร. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง, 63 (ฉบับเพิ่มเติม), 105-111.

อติญาณ์ ศรเกษตริน, นิตยา ทองมา และเบญจพร รัชตารมย์. (2562). ปัจจัยทำนายการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุสมผลของนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา, 25(1), 43 – 59.

อติญาณ์ ศรเกษตริน, นงณภัทร รุ่งเนย และปริญญ์ อยู่เมือง. (2562). การพัฒนาหลักสูตรเสริมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลสำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา, 20(3), 187-218.

อรุณรัตน์ พรมมา, เสาวลักษณ์ เนตรชัง, นัยนา แก้วคง, ไพทูรย์ มาผิว และนิศารัตน์ นาคทั่ง. (2563). ปัจจัยที่มี ผลต่อพฤติกรรมการมใช้ยาปฏิชีวนะของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ในอาการเจ็บคอ บาดแผลสะอาด และท้องเสีย. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 12(1), 165 – 179.

Eser, N., & Çelik, N. (2022). Association between rational drug use and health literacy among pregnant women: a cross-sectional study. Women & health, 62(7), 612–620.

Kütmeç Yilmaz, C., & Kil, A. (2018). Individuals' health literacy level and their knowledge and practices with respect to rational drug use. Kontakt, 20(4), e401-407.

KARAGEÇİLİ, H & YERLİKAYA, E. (2022). The evaluation of health school students rational drug use knowledge and habits. Euroasia Journal of Mathematics, Engineering, Natural & Medical Sciences International Indexed and Refereed, 9(21), 56 – 66.

World Health Organization. (1985). The Rational Use of Drugs. Report of the Conference of Experts.Nairobi. Retrieved Aug 7, 2022 from ttps://apps.who.int/iris/handle/10665/3717

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-01-04

รูปแบบการอ้างอิง

ศิริเทศ ภ., ทุนิจ ป. ., เหมทอง ว. ., สุพิมพ์ บ. ., ปุญณวิช ช. ., ติคำ ส. ., & สมบัติ สุรนาถวัชวงศ์ ส. . (2023). ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรู้ เจตคติ และการใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลในนักศึกษาสาขาวิชาสารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 9(1), 1–11. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/260970

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ