รูปแบบการดำเนินงานการพิจารณาวินิจฉัยคำร้องเพื่อจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้น กรณีผู้รับบริการได้รับความเสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข (มาตรา 41) แห่งพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการดำเนินงานการพิจารณาวินิจฉัยคำร้องเพื่อจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้น กรณีผู้รับบริการได้รับความเสียหายจากการรับบริการสาธารณสุข (มาตรา 41) จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้รับผิดชอบงานคุ้มครองสิทธิ ผู้รับบริการที่ได้รับความเสียหาย และคณะอนุกรรมการพิจารณาวินิจฉัยคำร้อง รวมจำนวน 54 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม การสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ คือ สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์เปรียบเทียบโดยใช้สถิติ paired t-test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

            ผลการศึกษาพบว่า ปี 2561-2565 มีผู้รับบริการที่ได้รับความเสียหายเข้าเกณฑ์พิจารณาจ่ายเงิน ร้อยละ 92.4 ส่วนมากในกลุ่มอายุ <10 ปี ร้อยละ 26.1 พบมากในโรงพยาบาลระดับปฐมภูมิ ร้อยละ 52.4 สาขาที่ยื่นคำร้องมากที่สุดคือ สูตินรีเวชกรรม ร้อยละ 54.4 ความเสียหายที่ได้รับส่วนใหญ่เป็นกรณีเสียชีวิตหรือทุพพลภาพอย่างถาวร ร้อยละ 44.9 สาเหตุการยื่นคำร้องเกิดจากเหตุสุดวิสัย ร้อยละ 60.7 รูปแบบการดำเนินงานการพิจารณาวินิจฉัยคำร้องใช้การไกล่เกลี่ยระงับความขัดแย้ง การติดตามเยี่ยมผู้เสียหายที่บ้าน และการประเมินความพึงพอใจของผู้ยื่นคำร้องหรือผู้รับบริการที่ได้รับความเสียหาย เปรียบเทียบผลการฝึกอบรม ความรู้ การรับรู้ การปฏิบัติ และการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน พบว่า คะแนนเฉลี่ยหลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ผลการศึกษาดังกล่าวสามารถนำมาใช้เป็นข้อมูลเพื่อใช้ในการวางแผนการดำเนินงานจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้น กรณีได้รับความเสียหายจากการรับบริการสาธารณสุขโดยไม่ต้องพิสูจน์ถูกผิด จังหวัดศรีสะเกษรวมทั้งของประเทศ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเหมาะสมและความเป็นธรรมอย่างเท่าเทียมกัน สร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างผู้ให้บริการและผู้รับบริการสาธารณสุข และยังช่วยลดอัตราการร้องเรียนหรือฟ้องคดีต่อศาล