การเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรมและการแบ่งปันผลประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาจากการเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพที่มีผลกระทบและเป็นอุปสรรคในการเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรมและการแบ่งปันผลประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพกับประเทศไทย ทั้งนี้อนุสัญญาฯ ซึ่งเป็นข้อตกลงร่วมกันถือเป็นกฎหมายระหว่างประเทศมีแนวทางการเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรมและการแบ่งปันผลประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพในลักษณะกว้างๆ ยังไม่ปรากฏว่ามีขั้นตอนการปฏิบัติที่ชัดเจน ทำให้ภาคีแต่ละประเทศ ที่ต้องพัฒนากฎหมายตามอนุสัญญาฯ ไม่สามารถกำหนดหลักเกณฑ์การเข้าถึงและได้รับการแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม

            ปัจจุบันประเทศไทย ยังไม่มีกฎหมายเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพเป็นการเฉพาะแต่ใช้กฎหมายเกี่ยวข้องหลายฉบับจากหน่วยงานต่างๆ ทำให้ขาดประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรชีวภาพก่อให้เกิดความสูญเสียผลประโยชน์ของประเทศ ในขณะนี้ ประเทศไทยอยู่ระหว่างการเสนอร่างพระราชบัญญัติความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. ... เพื่อเป็นกฎหมายกลางสำหรับการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพให้เป็นเอกภาพและครอบคลุมการส่งเสริม สนับสนุน การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน

            ดังนั้น จึงได้ศึกษากฎหมายของประเทศอินเดียและประเทศคอสตาริกาที่กำหนดหลักเกณฑ์ขั้นตอนการปฏิบัติที่ชัดเจนในเรื่องการเข้าถึงทรัพยากรพันธุกรรมและการแบ่งปันผลประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อเป็นแบบอย่างนำมาปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมร่างพระราชบัญญัติฯ ดังกล่าว ให้เป็นกฎหมายมีหลักเกณฑ์ขั้นตอนการปฏิบัติที่ชัดเจน