ความต้องการและการเข้าถึงบริการทันตกรรมปฐมภูมิของผู้สูงอายุติดสังคม อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบภาคตัดขวางนี้วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะส่วนบุคคลกับความต้องการและการเข้าถึงบริการทันตกรรมระดับปฐมภูมิของผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช เก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม 358 รายระหว่างเดือนสิงหาคมถึงธันวาคม พ.ศ. 2564 โดยใช้การสัมภาษณ์และการตรวจสุขภาพช่องปาก ความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาของเครื่องมือวิจัย 0.67-1.00 และค่าความเชื่อมั่น 0.84 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบไคสแควร์ของเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (63.6%) ร้อยละ 49.4 อยู่ในช่วงอายุ 60-69 ปี ร้อยละ 85.2 อยู่ในระดับประถมศึกษา ร้อยละ 91.9 อยู่กับครอบครัวหรือญาติ ทำเกษตรกรรม ร้อยละ 49.70 ร้อยละ 54.57 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 80.73 ไม่เคยสูบบุหรี่ ร้อยละ 87.99 ไม่เคยดื่มสุรา ร้อยละ 74.02 ไม่เคยเคี้ยวหมาก ร้อยละ 79.33 ใช้หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ( UC) ร้อยละ 91.06 ไม่มีปัจจัยเสี่ยงมะเร็งช่องปาก 2) การเดินทางไปรับบริการสุขภาพในชุมชนกับครอบครัว ร้อยละ 65.64 และอุปสรรคในการเข้าถึงบริการสุขภาพร้อยละ 21.33 ได้แก่ ระยะทาง 3) ความต้องการบริการสุขภาพช่องปากโดยรวมอยู่ในระดับต่ำ (40.5%) และการเข้าถึงบริการสุขภาพช่องปากโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (48.0%) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการบริการทันตกรรม ได้แก่ สถานภาพการดำรงชีวิต อาชีพ และหลักประกันสุขภาพ ส่วนการเข้าถึงบริการทันตกรรมมีความสัมพันธ์กับการประกอบอาชีพ ประวัติการสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และการเคี้ยวหมาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ