มาตรการทางกฎหมายในการกำกับดูแลการดำเนินการให้มีการตั้งครรภ์แทนในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษามาตรการทางกฎหมายในการกำกับดูแลการดำเนินการให้มีการตั้งครรภ์แทนในประเทศไทย อันได้แก่ พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ พ.ศ.2558 โดยสาระสำคัญของพระราชบัญญัติคือมีบทบัญญัติห้ามมิให้มีการดำเนินการในลักษณะธุรกิจการตั้งครรภ์แทนข้ามชาติ นอกจากนี้ ยังได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์เพื่อควบคุมมาตรฐานและความปลอดภัยในกระบวนการตั้งครรภ์แทน ตลอดจนมีบทบัญญัติคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยการตั้งครรภ์แทน อย่างไรก็ตาม แม้ว่ากฎหมายจะได้มีการกำหนดมาตรการในการควบคุมการดำเนินการตั้งครรภ์แทนไว้อย่างครอบคลุมครบถ้วน แต่จากสถานการณ์การดำเนินการตั้งครรภ์แทนในปัจจุบัน พบว่าธุรกิจการตั้งครรภ์แทนข้ามชาติยังคงถูกลักลอบดำเนินการอย่างต่อเนื่องในประเทศไทย ในขณะที่การดำเนินการตั้งครรภ์แทนอย่างถูกต้องตามกฎหมายกลับมิได้ถูกดำเนินการมากเท่าที่ควรตามศักยภาพการให้บริการทางการแพทย์ของประเทศไทย จึงอาจเกิดเป็นข้อพิจารณาถึงประสิทธิภาพของมาตรการทางกฎหมายในการกำกับดูแลการตั้งครรภ์แทนของประเทศไทยในปัจจุบันในการตอบสนองเจตนารมณ์ของกฎหมาย จึงได้นำไปสู่ข้อเสนอในการพิจารณาแก้ไขกฎหมายอนุญาตให้ชาวต่างชาติผู้ประสงค์จะมีบุตรฯในการเข้ารับบริการตั้งครรภ์แทนในประเทศไทย ซึ่งสอดคล้องกับข้อเสนอล่าสุดโดยกระทรวงสาธารณสุข เพื่อให้การดำเนินการตั้งครรภ์แทนซึ่งผู้ประสงค์จะมีบุตรฯเป็นชาวต่างชาติกลับมาอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกฎหมาย อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการคุ้มครองเด็กที่เกิดโดยอาศัยการตั้งครรภ์แทน และเพื่อควบคุมการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ทางการแพทย์มิให้ถูกนำไปใช้ในทางที่มิชอบ จึงสมควรจะได้ทำการศึกษาเพิ่มเติมในประเทศที่อนุญาตการตั้งครรภ์แทนข้ามชาติ เพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดมาตรการทางกฎหมายเพิ่มเติมเพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว