ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่มีต่ออัตราการสูบบุหรี่ของประชากรไทย
คำสำคัญ:
โครงสร้างประชากร, อัตราการสูบบุหรี่, ภูมิหลังทางเศรษฐกิจและสังคมบทคัดย่อ
ในช่วงกว่าสองทศวรรษที่ผ่านมา อัตราการสูบบุหรี่ของประชากรไทยที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีขึ้นไป มีแนวโน้มลดลง ซึ่งอาจมาจากหลายสาเหตุ เช่น การควบคุมการบริโภคยาสูบ กลยุทธทางการตลาดของอุตสาหกรรมยาสูบ ภาษียาสูบ และการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรในลักษณะใดลักษณะหนึ่ง โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรไทยที่เห็นได้ชัดว่าสัดส่วนของประชากรวัยเด็กและวัยแรงงานลดลง ในขณะที่สัดส่วนของประชากรสูงอายุเพิ่มขึ้น และมีประชากรย้ายจากชนบทสู่เมืองเพิ่มขึ้น
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลของการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่มีต่ออัตราการสูบบุหรี่ ใช้ข้อมูลทุติยภูมิที่ได้จากการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากร ปี พ.ศ. 2544 พ.ศ. 2547 พ.ศ. 2550 พ.ศ. 2554 พ.ศ. 2557 และปี พ.ศ. 2560 และข้อมูลพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564 ซึ่งสำรวจโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ โดยการแยกวิเคราะห์อัตราการสูบบุหรี่ในแต่ละกลุ่มประชากร และผลของการเคลื่อนย้ายระหว่างกลุ่มประชากร ตามภูมิหลังทางเศรษฐกิจและสังคม
ผลการศึกษา พบว่า การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรภายในครัวเรือน เป็นปัจจัยขวางการลดลงของอัตราการสูบบุหรี่ในแทบทุกช่วงปี ยกเว้นอัตราการสูบบุหรี่ที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 0.14 ในช่วงปี 2550-2554 ที่เกิดจากการเคลื่อนย้ายประชากรระหว่างภาคเป็นสาเหตุหลัก ข้อค้นพบนี้เป็นประโยชน์แก่การจัดทำยุทธศาสตร์ที่มีประสิทธิผลยิ่งขึ้นเพื่อลดอัตราการสูบบุหรี่ต่อไป
เอกสารอ้างอิง
Alireza J., Mehrsadat M., Nooshin P., Mahdi G. & Hadi T. (2022). Exploration the role of social, cultural and environmental factors in tendency of female adolescents to smoking based on the qualitative content analysis. BMC Women's Health. 22(38), 1- https://doi.org/10.1186/s12905-022-01617-0
Bridgette E. G., Brandi N. M., Ralph S. C. & Brian A. K. (2019). Socioeconomic Differences in Cigarette Smoking Among Sociodemographic Groups. Preventing Chronic Disease Public Health Research, Practice, and Policy, 16(E74), 1-6. http://dx.doi.org/10.5888/pcd16.180553
Ceyda S., Turkan G., Hatice S., Ahmet S. & Gul E. (2018). Socioeconomic factors associated with tobacco smoking in Turkey: a cross-sectional, population-based study, 24(8), 705-713 https://applications.emro.who.int/emhj/v24/08/EMHJ_2018_24_08_705_713.pdf
Isra S. (2021). Income Distributional Analysis: Measurement and Economic Modelling (2nd Ed.). Chulalongkorn University.
Isra S., Natita W., Sawarai B., Papusson C., Saran S., Nasir U. & Pisesporn W. (2023). The Dynamics of Tobacco Consumption: A Review of the History and the Future Direction of Tobacco Control in Thailand. Institute for the Research and Development of Social Potential Well- Being Foundation for Muslim Thais (Muslim for Health). The Final Report. Foundation.
Jintara M., Komsan K., Sirichai H. & Vasin P. (2023). The Factors Associated with Persistent Smoking in Adolescents, 67(1), 21-34. https://www.psychiatry.or.th/JOURNAL/67-1/03_Jintara.pdf
Kritsada W. (2012). The Demographic Change and Thai well - being [Mater Thesis]. National Institute of Development Administration.
Luksanaporn K. & Kitti K. (2017). Factor affecting Smoking behavior of Undergraduate students in Burapha University, 4(1), 21-30. https://he01.tcithaijo.org/index.php/BJmed/article/view/133193/99887
Office of the National Economic and Social Development. (2013). Population Projections for Thailand 2010-2040 (ISBN 978-974-9769-07-2). https://ipsr.mahidol.ac.th/wp- content/uploads/2022/03/Report-File-408.pdf.
Rula S. & Seung C. P. (2024). Changes in the Socioeconomic Pattern of Smoking Among Male Adults in Thailand from 2001 to 2021. 14(2), 1-12. https://doi.org/10.1177/21582440241252494
Wanida T. (2014, July 29). The demographic structure of Thailand and the anticipated changes in the future. https://biology.ipst.ac.th/?p=913
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
