การพัฒนาระบบการจัดการขยะและสิ่งปฏิกูลอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษา อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการจัดการขยะและสิ่งปฏิกูลอย่างยั่งยืน อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี และประเมินประสิทธิผลของระบบ โดยผู้ร่วมดำเนินการวิจัยการวิจัยระยะที่ 1 จำนวน 80 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยสนทนากลุ่ม การสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มตัวอย่างการวิจัยระยะที่ 2 จำนวน 356 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามระดับการมีส่วนร่วม

ผลการศึกษาระยะที่ 1 พบว่าระบบการจัดการขยะและสิ่งปฏิกูลของอำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี มีความยั่งยืนได้เกิดจากการมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการของทุกภาคส่วนโดยการขับเคลื่อนของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) ซึ่งประกอบไปด้วยตัวแทนจากภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาชน ทำให้เกิดการขับเคลื่อนของชุมชนในการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมประเมินและร่วมรับผลประโยชน์ ผลการศึกษาระยะที่ 2 เป็นการประเมินระดับการมีส่วนร่วมพบว่า ระดับการมีส่วนร่วมทั้ง 4 ด้าน อยู่ในระดับมากโดยความพึงพอใจด้านมีส่วนร่วมผลประโยชน์สูงที่สุด ( = 4.15±0.62)ผลัพธ์ของโครงการ ได้แก่ นวัตกรรมและผลงานสร้างสรรค์ และการพัฒนาตำบลต้นแบบซึ่งสามารถเป็นพี่เลี้ยงให้แก่พื้นที่ตำบลอื่นได้ในอนาคต

ข้อเสนอแนะ 1) ควรนำผลการวิจัยระบบการจัดการขยะและสิ่งปฏิกูลอย่างยั่งยืนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนไปขยายผลในชุนชนที่มีลักษณะเป็นกึ่งชนบทกึ่งเมือง 2) ควรมีการวิจัยติดตามในระยะยาวเพื่อศึกษาความคงอยู่ของความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรม