ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในพื้นที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับความเครียดของผู้ดูแล และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม และคุณลักษณะของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงกับความเครียดของผู้ดูแล กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงจำนวน 204 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Simple linear regression ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ < 0.05

ผลการวิจัย พบว่าร้อยละ 22.5 ผู้ดูแลมีความเครียดระดับสูง โดยในกลุ่มนี้ร้อยละ 91.2 รู้สึกเหนื่อยล้า และร้อยละ 88.3 รู้สึกถูกกดดันจากภาระหน้าที่ที่หลากหลาย รวม ถึงต้องตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องและไม่มีที่สิ้นสุด ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของผู้ดูแลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ รายได้ที่ไม่เพียงพอ จำนวนชั่วโมงการดูแลต่อวัน การเข้าถึงบริการสุขภาพ สิ่งอำนวยความสะดวกและสวัสดิการ การได้รับข้อมูลข่าวสาร การสนับสนุนจากบุคคลในครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานรัฐ ระดับสภาวะพึ่งพิงและจำนวนโรคประจำตัวของผู้สูงอายุ

ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า ควรส่งเสริมการลดภาระทางเศรษฐกิจ เพิ่มจำนวนผู้ดูแลมืออาชีพ ลดจำนวนชั่วโมงการดูแล ส่งเสริมการเข้าถึงบริการสุขภาพและสวัสดิการ พัฒนาการสื่อสารข้อมูลข่าวสาร เสริมสร้างการสนับสนุนจากครอบครัวและชุมชน จัดทีมพี่เลี้ยงเพื่อให้คำปรึกษาและพัฒนาทักษะ สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและส่งเสริมการตรวจสุขภาพประจำปี ลดความเสี่ยงและความรุนแรงของโรคติดต่อไม่เรื้อรัง ป้องกันการเกิดภาวะพึ่งพิงในอนาคต เพื่อบรรเทาความเครียดของผู้ดูแล ยกระดับคุณภาพชีวิต และวางรากฐานระบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงอย่างยั่งยืน