แนวทางการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม: กรณีศึกษาโครงการรณรงค์ลดการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน
คำสำคัญ:
ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน, SROI, โครงการ/รณรงค์ลดการสูบบุหรี่ไฟฟ้า, เด็กและเยาวชนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงกรอบแนวคิด ขั้นตอน กระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม กรณีศึกษา โครงการรณรงค์ป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน โดยเริ่มต้นจากการใช้แนวทาง Theory of Change เป็นกรอบวิเคราะห์ และประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) ตามมาตรฐานสากล กลุ่มเป้าหมายหลัก ได้แก่ เยาวชนจำนวน 10,000 คน ครอบครัว และระบบสาธารณสุข โดยมีงบประมาณ 1,000,000 บาท ครอบคลุมค่าใช้จ่ายกิจกรรมและการประสานงาน แผนผังผลลัพธ์ (Theory of Change) สมมติฐานของการประเมินผลลัพธ์ของโครงการ คือ กลุ่มเสี่ยงต่อการเริ่มสูบเท่ากับร้อยละ 15 ประสิทธิผลโครงการ เท่ากับร้อยละ 30 Financial Proxy หรือต้นทุนรักษาพยาบาลตลอดชีพที่ประหยัดได้ เท่ากับ 200,000 บาท/คน จำนวนกลุ่มเสี่ยงเท่ากับ 1,500 คน จำนวนผู้ได้รับผลลัพธ์เท่ากับ 450 คน มูลค่าผลประโยชน์รวมเท่ากับ 90,000,000 บาท
ผลกระทบสุทธิเกิดจากการปรับลดผลลัพธ์ของ Deadweight Attribution และ Drop-off ผลกระทบระยะ 5 ปี โครงการประเมินการลดลงของผลลัพธ์เมื่อเวลาผ่านไป (Drop-off) โดยเฉลี่ย 10% ต่อปี โดยมูลค่าประหยัดต่อปีเท่ากับ 10,000 บาท/คน จำนวนผู้ได้รับผลประโยชน์ต่อปี (หลัง Drop-off) เท่ากับ ปีที่ 1 เท่ากับ 450 ปีที่ 2 เท่ากับ 405 ปีที่ 3 เท่ากับ 364 ปีที่ 4 เท่ากับ 328 และปีที่ 5 เท่ากับ 295 มูลค่าปัจจุบันของผลประโยชน์ (คิดลดด้วย Discount Rate 5%) รวม 5 ปี = 9,667,730 บาท SROI Ratio เท่ากับ 9.67 : 1 ความหมายว่า ทุก 1 บาทที่ลงทุน สร้างคุณค่าทางสังคมคืน 9.67 บาท เมื่อวิเคราะห์ความอ่อนไหว (Sensitivity Analysis) กรณีเลวร้าย SROI ~ 4:1 กรณีดีที่สุด SROI ~ 15:1 ข้อสรุป เท่ากับ แม้ในกรณีเลวร้าย โครงการยังคงมีผลตอบแทนทางสังคมคุ้มค่า โครงการนี้มีความคุ้มค่าในการลงทุนสูง อัตราส่วน SROI ในระยะ 5 ปีอยู่ที่ 9.67:1 สะท้อนถึงประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคมในการป้องกันปัญหาสุขภาพจากบุหรี่ไฟฟ้า
เอกสารอ้างอิง
Cabinet Office (UK). (2018). The Green Book: Central Government Guidance on Appraisal and Evaluation. HM Treasury.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2022). E-cigarette Use Among Youth and Young Adults: Health Effects and Cost Impact.
Connell, J. P., & Kubisch, A. C. (1998). Applying a theory of change approach to the evaluation of comprehensive community initiatives. The Aspen Institute.
Fiscal Policy Office. (2022). Guidelines for Cost-Benefit Analysis (CBA) for Public Sector Projects. (Thai version)
Fujiwara, D. (2015). The Seven Principle SROI Case Studies. Simetrica Ltd, for HACT UK.
HM Treasury, UK. Valuing the Future: The social discount rate in cost-benefit analysis
Health Systems Research Institute (HSRI). (2019). Economic Impact Costs from Risk Behaviors Among Thai Youth. (Thai version)
Ilab, Opus. (2018). The cost of smoking in Thailand. A study often cited for economic burden of tobacco use.
Goodchild, M., Nargis, N., & Tursan d’Espaignet, E. (2018). The economic cost of smoking and secondhand smoke exposure in Thailand, 2017. Tobacco Control, 27(5), 546–551. https://doi.org/10.1136/tobaccocontrol-2017-054005
Koleros, A., Adrien, M. H., & Tyrrell, T. (Eds.). (2024). Theories of change in reality. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781032669618
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). (2020). Public Health Economic Modelling.
Social Value International The SROI Standard. Draft for public consultation https://static1.squarespace.com/static/60dc51e3c58aef413ae5c975/t/67be098c26e36b6b553bb496/1740507547785/Standards+for+Applying+the+Principles+of+Social+Value+-+Final+for+Public+Consultation+pdf.pdf
NECTEC. (2020). Thailand Social Cost of Tobacco and Alcohol Consumption.
Nicholls, J., Lawlor, E., Neitzert, E., & Goodspeed, T. (2012). A Guide to Social Return on Investment. The SROI Network. https://roadsafetyevaluation.com/docs/social-return-on-investment.pdf
OECD Global Action. (2021) Social Impact measurement for the Social and Solidarity Economy Promoting Social & Solidarity Economy Ecosystems. .(Thai version) https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/09/social-impact-measurement-for-the-social-and-solidarity-economy_ad1ac935/d20a57ac-en.pdf
Stanford Social Innovation Review (SSIR) Impact Management for the Real World (article) Stanford Social Innovation Review - Impact Measurement
Taplin, D., & Clark, H. (2012). Theory of Change basics: A primer on theory of change. Acknowledge. https://www.theoryofchange.org/wp-content/uploads/toco_library/pdf/ToCBasics.pdf
The Center for Theory of Change. Theory of Change Basics: A Primer on Theory of Change. https://www.theoryofchange.org/what-is-theory-of-change/
Thai Health Promotion Foundation. (2014). Social Return on Investment (SROI): Selected Cases from Thai Health Promotion Foundation. (Thai version) Retrieved from https://dol.thaihealth.or.th/Media/Pdfview/dbfdf5da-938c-e711-80e3-00155d65ec2e
ThaiHealth (Thai Health Promotion Foundation). (2021). Report on the Tobacco Situation Among Thai Children and Youth.
The Stock Exchange of Thailand (SET). SET SROI Manual: A Guide to Social Return on Investment (SROI) Evaluation. (Thai version) Retrieved from https://www.setsocialimpact.com/Article/Detail/68884
U.S. Centers for Disease Control and Prevention. (2022). Youth and Tobacco Use – Health Effects and Costs World Health Organization. (2021). Toolkit for school-based tobacco control programs
USAID Learning Lab. (2015). Theory of change workbook: A step-by-step process for developing or strengthening theories of change. https://usaidlearninglab.org/resources/theory-change-workbook-step-step-process-developing-or-strengthening-theories-change
Vogel, I. (2012). Review of the use of “Theory of Change” in international development. UK Department for International Development (DFID). https://www.theoryofchange.org/pdf/DFID_ToC_Review_VogelV7.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
