คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด คดีหมายเลขแดงที่ อ 1159/2568 ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการโฆษณายาแผนโบราณ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการโฆษณายาแผนโบราณผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์และสื่อออนไลน์ ตลอดจนวิเคราะห์แนววินิจฉัยของศาลปกครองเกี่ยวกับการใช้อำนาจของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาในการควบคุมการโฆษณายาตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 โดยมุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอำนาจทางปกครองกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของเอกชนภายใต้หลักนิติรัฐ

การศึกษาพบว่า การโฆษณายาแผนโบราณผ่าน Facebook เว็บไซต์ และสื่อดิจิทัล แม้มิได้ถูกบัญญัติไว้โดยตรงในกฎหมาย แต่ศาลปกครองได้ตีความบทบัญญัติของกฎหมายโดยคำนึงถึงเจตนารมณ์และวัตถุประสงค์ของกฎหมาย เพื่อให้ครอบคลุมรูปแบบการสื่อสารสมัยใหม่ อันสะท้อนหลักการตีความกฎหมายให้สอดคล้องกับบริบททางเทคโนโลยีและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป นอกจากนี้ การศึกษายังพบว่า การใช้อำนาจของฝ่ายปกครองในการระงับหรือควบคุมการโฆษณายาต้องอยู่ภายใต้หลักความชอบด้วยกฎหมาย หลักดุลพินิจทางปกครอง หลักความได้สัดส่วน และหลักกระบวนการที่เป็นธรรม เพื่อมิให้การใช้อำนาจของรัฐกระทบต่อเสรีภาพในการประกอบธุรกิจและเสรีภาพในการสื่อสารของเอกชนเกินสมควรแก่เหตุ

บทความมีข้อเสนอว่า หน่วยงานของรัฐควรปรับปรุงหลักเกณฑ์การกำกับดูแลการโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพผ่านสื่อดิจิทัลให้มีความชัดเจน ทันสมัย และสอดคล้องกับพัฒนาการของเทคโนโลยี โดยคำนึงถึงการสร้างดุลยภาพระหว่างการคุ้มครองผู้บริโภคกับการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชนภายใต้หลักกฎหมายปกครองสมัยใหม่