การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานป้องกันอุบัติเหตุทางถนนอย่างมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลทุ่งศรีเมือง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

           การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาการดำเนินงานป้องกันอุบัติเหตุทางถนนในตำบลทุ่งศรีเมือง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด ผ่านกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) เพื่อยกระดับความปลอดภัยและลดความสูญเสียจากอุบัติเหตุทางถนนในพื้นที่

           ดำเนินการวิจัยแบบ PAR 4 ขั้นตอน (วางแผน ปฏิบัติ สังเกต สะท้อนผล) ระยะเวลา 6 เดือน กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยกลุ่มภาคีเครือข่าย 66 คน และผู้ใช้รถใช้ถนน 335 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม การประชุมเชิงปฏิบัติการ การสังเกต และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติเชิงอนุมาน (Wilcoxon Signed Rank Test) และการวิเคราะห์เนื้อหา

           การดำเนิน 5 กิจกรรม (รณรงค์เทศกาล, อบรมความรู้, กองทุนหมวกนิรภัย, แก้ไขจุดเสี่ยงผ่านกลุ่มไลน์, บริการ พ.ร.บ.สัญจร) ส่งผลให้ผู้บาดเจ็บช่วงเทศกาลลดลงร้อยละ 53 และไม่มีผู้เสียชีวิต พฤติกรรมเสี่ยงเช่นไม่สวมหมวกนิรภัยและดื่มสุราลดลง นอกจากนี้ ระดับการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายเพิ่มขึ้นจาก 3.79 เป็น 4.30 และความพึงพอใจต่อการดำเนินงานเพิ่มจาก 3.62 เป็น 4.53 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)

           ความสำเร็จของรูปแบบเกิดจากการบูรณาการทุกภาคส่วน ภาวะผู้นำท้องถิ่นที่เข้มแข็ง และการใช้ระบบข้อมูลเชิงประจักษ์ นัยเชิงนโยบายชี้ให้เห็นว่าควรสนับสนุนกลไกความร่วมมือระดับตำบล และสร้างความเป็นเจ้าของร่วมในชุมชน เพื่อการจัดการความปลอดภัยทางถนนที่ยั่งยืน