ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้คุณภาพบริการ การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกของผู้รับบริการโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา จังหวัดกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
คุณภาพบริการ, การเข้าถึงบริการ, การรับรู้ประโยชน์, ปัจจัยการใช้บริการ, การแพทย์แผนไทยบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินการรับรู้คุณภาพบริการ และหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพบริการงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกของผู้รับบริการโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้รับบริการจำนวน 245 คน ได้จากการสุ่มอย่างมีระบบ โดยใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 9 มีนาคม ถึง 31 มีนาคม 2569 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการถดถอยพหุเชิงเส้นตรง ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ < 0.05
ผลวิจัย พบว่า การรับรู้คุณภาพบริการอยู่ในระดับสูงมาก (Mean = 4.50, S.D.=0.50) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้คุณภาพบริการ ได้แก่ การใช้บริการนวด (p=0.032 ) การรับรู้ประโยชน์ (p<0.001) และการเข้าถึงบริการ (p<0.001) ปัจจัยที่มีผลต่อการรับรู้คุณภาพบริการ ได้แก่ การเข้าถึงบริการ (b=0.635) การรับรู้ประโยชน์ (b=0.161) และ ใช้บริการนวด (ใช้/ไม่ใช้) (b=0.097) โดยร่วมกันทำนายการรับรู้คุณภาพบริการ ได้ร้อยละ 54.4 (Adjusted R2=0.544, p-value<0.001)
ข้อเสนอแนะจากการวิจัยนี้ ผู้บริหารโรงพยาบาลควรพัฒนาการรับรู้คุณภาพบริการงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โดยมุ่งเน้นที่การปรับปรุงความสะดวกของการเข้าถึงบริการและการประชาสัมพันธ์ประโยชน์ของการแพทย์แผนไทย เพื่อสร้างความพึงพอใจและเพิ่มการใช้บริการในโรงพยาบาล
เอกสารอ้างอิง
Annakhabandit, K. (2023). Knowledge, access to services, and service marketing mix of Thai traditional medicine and alternative medicine affecting service quality: A case study of government hospitals. Journal of Humanities and Social Sciences, Rajapruk University, 9, 38–55.
Chulalongkorn University. (2018). Drug system situation report, 2012–2016 (Y. Sirisinsuk & T. Phengsuphap, Eds.). Matakarn Printing.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Cronin, J. J., & Taylor, S. A. (1994). SERVPERF versus SERVQUAL: Reconciling performance-based and perceptions-minus-expectations measurement of service quality. Journal of Marketing, 58(1), 125–131.
Daniel, W. W. (2005). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (5th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.
Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2025). Thailand public health report on Thai traditional medicine, folk medicine, and alternative medicine, 2021–2024. Bureau of Academic Affairs and Planning.
Evans, J. D. (1996). Straightforward statistics for the behavioral sciences. Brooks/Cole Publishing.
Hassan, S., Nawaz, M. S., & Khan, S. (2022). Determinants of perceived service quality and patient satisfaction in complementary medicine services. Journal of Health Management, 24(3)
Kim, Y., Lee, H., & Kim, J. (2021). Factors associated with patient satisfaction in Korean traditional medicine clinics. BMC Health Services Research, 10(4).
Kulsatyapirom, J. (2019). Perceived service quality of Thai traditional and alternative medicine among clients using Thai traditional medicine services at Ratchaburi Hospital (Master’s thesis, Mahidol University, Bangkok, Thailand).
Limcharoen, P., Sattayasomboon, Y., Kongsin, S., & Sillabutra, J. (2022). The use of Thai traditional medicine services among type 2 diabetes mellitus patients in community hospitals, Pathum Thani Province, Thailand. Journal of Health Science, 31(6), 975–983.
Ministry of Public Health. (2016). The 12th National Health Development Plan (2017–2021). Ministry of Public Health.
Ministry of Public Health. (2023). Production and import value of modern medicines, 2015–2024 [Online database]. Retrieved January 10, 2024, from https://drug.fda.moph.go.th/statistical-data/ pharmaceutical-production-2012-2021
Ministry of Public Health. (2026). Health Data Center (HDC). Retrieved January 10, 2026, from https://hdcservice.moph.go.th
Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1990). Delivering quality service: Balancing customer perceptions and expectations. New York, NY: The Free Press.
Penchansky, R., & Thomas, J. W. (1981). The concept of access: Definition and relationship to consumer satisfaction. Medical Care, 19(2), 127–140.
Pengsuay, S. (2021). Perceived service quality of Thai traditional medicine and alternative medicine services at Sankhaburi Hospital, Chainat Province (Master’s thesis, Valaya Alongkorn Rajabhat University under the Royal Patronage, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Thailand).
Phaholpolpayuhasena Hospital. (2024). Statistics on Thai traditional and alternative medicine service utilization, fiscal year 2024 [Unpublished internal report].
Sharma, M. (2021). Theoretical foundations of health education and health promotion (4th ed.). Jones & Bartlett Learning.
Theppan, K., Suwannapong, N., Howteerakul, N., & Tipayamonkholgul, M. (2017). Decision making on the utilization of Thai traditional medicine in general hospitals, Ratchaburi Province. Journal of Phrapokklao Nursing College, 28(2), 80–92.
Waltz, C. F., & Strickland, O. L. (2005). Measurement in nursing and health research (3rd ed.). New York, NY: Springer Publishing Company.
World Health Organization. (2025). WHO traditional medicine strategy 2025–2034. World Health Organization.
Zhang X, Ren J, Sun L, Liu C. (2022). Perceived quality of traditional Chinese medicine care in community health services: a cross-sectional survey in Hangzhou of China. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2022.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
