การเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้มารับบริการในคลินิกโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แห่งหนึ่ง จังหวัดกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
การเข้าถึงบริการสุขภาพ, คลินิกโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์, กรุงเทพมหานครบทคัดย่อ
การศึกษาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับ
การเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้มารับบริการที่คลินิกโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แห่งหนึ่ง
ในจังหวัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างจำนวน 410 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบระบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามรูปแบบกระดาษ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ และสถิติสหสัมพันธ์อันดับของ
สเปียร์แมน
ผลการวิจัยพบว่า ผู้มารับบริการส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 63.17) รองลงมา คือ เพศทางเลือก และเพศหญิง (ร้อยละ 18.54 และ 18.29) ตามลำดับ
ช่วงอายุของผู้มารับบริการส่วนใหญ่ คือ 25 - 34 ปี (ร้อยละ 42.44) อายุเฉลี่ย 33.63±9.65 ปี โดยมีระดับการเข้าถึงบริการสุขภาพอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 92.20 (ค่าเฉลี่ย 4.37±0.46) การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลไม่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการสุขภาพที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 การรับรู้ภาวะสุขภาพและการรับรู้การตีตรามีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการสุขภาพในระดับปานกลาง (r = 0.403, 95% CI: 0.316, 0.483 และ r = -0.336, 95% CI:
-0.421, -0.244) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01
คลินิกโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สามารถนำไปเป็นแนวทางในการบริหารจัดการพัฒนาคุณภาพระบบบริการสุขภาพ เช่น การจัดแพทย์ผู้ตรวจให้ตรงกับเพศสภาวะของผู้มารับบริการ และการพัฒนาทักษะการสื่อสารที่ดีของผู้ให้บริการเพื่อลดการตีตรา
เอกสารอ้างอิง
Andersen, R. M. (1995). Revisiting the behavioral model and access to medical care: does it matter?. Journal of health and social behavior, 36(1), 1-10. https://doi.org/10.2307/2137284
Baigry, M. I., Ray, R., Lindsay, D., Kelly-Hanku, A., & Redman-MacLaren, M. (2023). Barriers and enablers to young people accessing sexual and reproductive health services in Pacific Island Countries and Territories: A scoping review. Plos one, 18(1), e0280667. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0280667
Balakrishnan, V., Yong, K. K., Tiong, C. K., Ng, N. J. S., & Ni, Z. (2023). A scoping review of knowledge, awareness, perceptions, attitudes, and risky behaviors of sexually transmitted infections in Southeast Asia. Healthcare, 11(8), 1093. https://doi.org/10.3390/healthcare11081093
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice-Hall.
Bifa, D., Yilma, D., Banti, T., & Asefa, L. (2025). Determinants of delayed healthcare seeking among STI patients in Eastern Ethiopia: a case-control study. Frontiers in Public Health, 13, 1522882. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1522882
Centers for Disease Control and Prevention. (2025). Sexually transmitted infections surveillance, 2024. Retrieved March 19, 2026, from https://www.cdc.gov/sti-statistics/annual/index.html
Chitmanee, W. (2023). Factors related to access to health services for female sex workers in the area of Samnak Kham Subdistrict, Sadao District, Songkhla Province. Asian Journal of Public Opinion Research and Development, 1(3), 137–149. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/AJHSD/article/view/2356
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Department of Disease Control. (2019). Sexually transmitted infections: STIs. Retrieved March 15, 2025, from https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=30
Department of Disease Control. (2023). Overview of the situation regarding five sexually transmitted infections (STIs) in Thailand. Retrieved September 12, 2025, from http://aidsboe.moph.go.th/aids_system/index.php?link=stis
Fairley, C. K., Chow, E. P., Simms, I., Hocking, J. S., & Ong, J. J. (2022). Accessible health care is critical to the effective control of sexually transmitted infections. Sexual health, 19(4), 255-264. https://doi.org/10.1071/SH22042
Herek, G. M. (2007). Confronting sexual stigma and prejudice: Theory and practice. Journal of social issues, 63(4), 905-925. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2007.00544.x
HIV INFO HUB. (2025). Morbidity rates of the five major sexually transmitted infections (STIs), fiscal years 2009–2025, categorized by disease. Retrieved March 19, 2026, from https://hivhub.ddc.moph.go.th/officer/epidemic.php
Hogben, M., Bloom, F., McFarlane, M., Lawrence, J. S. S., Malotte, C. K., & GCAP Study Group. (2004). Factors associated with sexually transmitted disease clinic attendance. International Journal of Nursing Studies, 41(8), 911-920. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2004.04.005
Malek, A. M., Chang, C. C. H., Clark, D. B., & Cook, R. L. (2013). Delay in seeking care for sexually transmitted diseases in young men and women attending a public STD clinic. The open AIDS journal, 7, 7-13. https://doi.org/10.2174/1874613620130614002
Newton-Levinson, A., Leichliter, J. S., & Chandra-Mouli, V. (2016). Sexually transmitted infection services for adolescents and youth in low-and middle-income countries: perceived and experienced barriers to accessing care. Journal of Adolescent Health, 59(1), 7-16. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2016.03.014
Pediatric Infectious Disease Society of Thailand. (2025). Sexually transmitted infections. Retrieved March 15, 2025, from https://www.pidst.or.th/A732.html
Penchansky, R., & Thomas, J. W. (1981). The concept of access: definition and relationship to consumer satisfaction. Medical care, 19(2), 127-140. https://doi.org/10.1097/00005650-198102000-00001
Peters, C. M. M., Dukers-Muijrers, N. H. T. M., Evers, Y. J., & Hoebe, C. J. P. A. (2022). Barriers and facilitators to utilisation of public sexual healthcare services for male sex workers who have sex with men (MSW-MSM) in The Netherlands: a qualitative study. BMC Public Health, 22(1), 1398. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13799-1
Rosenstock, I. M. (1974). Historical origins of the health belief model. Health education monographs, 2(4), 328-335. https://doi.org/10.1177/109019817400200403
Seidu, A. A., Aboagye, R. G., Okyere, J., Adu, C., Aboagye-Mensah, R., & Ahinkorah, B. O. (2023). Towards the prevention of sexually transmitted infections (STIs): Healthcare-seeking behaviour of women with STIs or STI symptoms in sub-Saharan Africa. Sexually
Transmitted Infections, 99(5), 296-302. https://doi.org/10.1136/sextrans-2022-055424
Slurink, I. A., Götz, H. M., van Aar, F., & van Benthem, B. H. (2021). Educational level and risk of sexually transmitted infections among clients of Dutch sexual health centres. International journal of STD & AIDS, 32(11), 1004-1013. https://doi.org/10.1177/09564624211013670
Thi Thu, H., Ziersch, A., & Hart, G. (2007). Healthcare-seeking behaviours for sexually transmitted infections among women attending the National Institute of Dermatology and Venereology in Vietnam. Sexually transmitted infections, 83(5), 406-410. https://doi.org/10.1136/sti.2006.022079
Tsiapakidou, S., Khattak, H., Mukhopadhyay, S., Mahmood, T., Savona-Ventura, C., Messinis, I., Klanjscek, J. & Bitzer, J. (2024). Safer Sex.
Access, availability, and quality of sexually transmitted infections healthcare across Europe: Call for Action by the European Board and College of Obstetrics & Gynaecology (EBCOG) and European Society of Contraception (ESCRH). European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 303, 349-354. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2024.10.043
World Health Organization. (2010). A conceptual framework for action on the social determinants of health. Retrieved March 19, 2026, from https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/ca294183-3263-470f-a5fe-8e124ec48c72/content
World Health Organization. (2025). Sexually transmitted infections (STIs). Retrieved March 24, 2025, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
