ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับระดับฮีโมโกลบินเอวันซี (HbA1c) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ประกอบอาชีพกรีดยางพารา ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยสะสม, โรคเบาหวาน, ผู้ประกอบอาชีพกรีดยางพาราบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและความสัมพันธ์กับระดับน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยสะสม (HbA1c) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ประกอบอาชีพกรีดยางพารา ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง กลุ่มตัวอย่างจำนวน 102 คน ได้จากการสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพตามแนวคิด K-shape ครอบคลุม 5 ทักษะ ได้แก่ การเข้าถึงข้อมูล การเข้าใจข้อมูล การไต่ถามข้อมูล การตัดสินใจ และการนำไปใช้ เครื่องมือมีค่าความตรงเชิงเนื้อหา 0.75 และค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค 0.86 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 62.75 อายุเฉลี่ย 64.87 ปี (SD = 8.87) มีค่า HbA1c เฉลี่ย 7.62% (SD = 1.31) และร้อยละ 67.65 ควบคุม HbA1c ไม่ได้ กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 86.27 มีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับสูง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 3.25 (SD = 0.36) ทักษะการเข้าถึงข้อมูลมีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด ส่วนทักษะการนำไปใช้ต่ำที่สุด ทักษะการเข้าถึงข้อมูล (r = -0.285, p = 0.004) และการเข้าใจข้อมูล (r = -0.239, p = 0.016) มีความสัมพันธ์ทางลบกับ HbA1c อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ทักษะอื่นไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษาสนับสนุนการส่งเสริมทักษะการเข้าถึงและการเข้าใจข้อมูลสุขภาพ โดยปรับการสื่อสารให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของผู้ประกอบอาชีพกรีดยางพารา
เอกสารอ้างอิง
ALSharit, B. A., & Alhalal, E. A. (2022). Effects of health literacy on type 2 diabetic patients’ glycemic control, self-management, and quality of life. Saudi Medical Journal, 43(5), 465–472. https://doi.org/10.15537/smj.2022.43.5.20210917
Butayeva, J., Ratan, Z. A., Downie, S., & Hosseinzadeh, H. (2023). The impact of health literacy interventions on glycemic control and self-management outcomes among type 2 diabetes mellitus: A systematic review. Journal of Diabetes, 15(9), 724–735. https://doi.org/10.1111/1753-0407.13436
Chanawong, S., Saisud, U., Phanuphan, R., & Prasomruk, P. (2021). Health literacy and self-care behaviors of diabetes mellitus patients with controllable and uncontrollable glucose levels in Najik Subdistrict, Mueang District, Amnat Charoen Province. Journal of Health Science and Community Public Health, 4(1), 35–47. [in Thai]
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Kaeodumkoeng, K. (2024). Health literacy: Processes, practices, and evaluation tool (2nd ed.). Ideol Digital Print. [in Thai]
Lauboongua, P., Aromchuen, N., & Bosittipichet, T. (2021). Factor associated with health literacy in type 2 diabetic patients. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand, 11(1), 173–187. [in Thai]
Lee, Y.-S., Joo, J. H., & Park, E.-C. (2022). Association between nighttime work and HbA1c levels in South Korea. Healthcare, 10(10), 1977. https://doi.org/10.3390/healthcare10101977
Ong-Artborirak, P., Seangpraw, K., Boonyathee, S., Auttama, N., & Winaiprasert, P. (2023). Health literacy, self-efficacy, self-care behaviors, and glycemic control among older adults with type 2 diabetes mellitus: A cross-sectional study in Thai communities. BMC Geriatrics, 23, 297. https://doi.org/10.1186/s12877-023-04010-0
Phetkub, N., Techakehakij, W., Nantanoi, N., Kadmun, K., Inthiyot, P., Dejputthawat, C., Panta, P., & Thatayu, W. (2024). Effects of health literacy intervention on health outcomes in type 2 diabetic patients in Health Promoting Hospital. Journal of Nakornping Hospital, 15(1), 189–198. [in Thai]
Raksanam, B., Mudchiew, T., Sriwisit, S., Thirarattanasunthon, P., & Sayoungkul, P. (2025). Electronic health literacy, health literacy, and self-care behaviors among people at risk of hypertension and diabetes mellitus in Kantang District, Trang Province. Thai Journal of Pharmacy Practice, 17, 274–282. [in Thai]
Samrannet, W., Korissaranuphab, N., & Srisarakham, O. (2023). The association between health literacy and self-care behavior in patients with type 2 diabetes mellitus living in the Mueang District of Mahasarakham Province, Thailand. Thai Red Cross Nursing Journal, 15(3), 198–213. [in Thai]
Thammaphanit, M., Srichaijaroonpong, S., & Asana, S. (2023). Factors associated with the risk of type 2 diabetes mellitus among working-age rubber plantation workers in Nam Nao District, Phetchabun Province. Academic Journal of Disease Prevention and Control: DPC 2 Phitsanulok, 10(3), 19–39. [in Thai]
World Health Organization. (2022). Health literacy development for the prevention and control of noncommunicable diseases: Volume 2. A globally relevant perspective. World Health Organization.
World Health Organization. (2024). Diabetes. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
World Health Organization. (2025). Health literacy. World Health Organization. https://www.who.int
/news-room/fact-sheets/detail/health-literacy
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Disclaimer and Copyright Notice
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องอ้างอิงเสมอ
