นโยบายการตีพิมพ์

1. สังกัด/หน่วยงาน (Affiliations)

1) สังกัด/หน่วยงาน

ผู้เขียนทุกคนต้องระบุสังกัดที่เกี่ยวข้อง เพื่อแสดงสถานที่อนุมัติ สนับสนุน หรือดำเนินงานวิจัย

• ต้องสังกัดสถาบันหรือองค์กรที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ
• ตรวจสอบสังกัดผ่านอีเมลและโปรไฟล์บนเว็บไซต์ของสถาบัน/องค์กร (หรือช่องทางอื่น)
• หากย้ายสถาบันก่อนบทความตีพิมพ์ ให้ระบุสังกัดเดิมที่ทำวิจัย แล้วเพิ่มหมายเหตุแจ้งสังกัดปัจจุบัน
• หากไม่มีสังกัดในปัจจุบัน ให้ระบุสถานะเป็น "นักวิจัยอิสระ" (Independent status)

2) การระบุสังกัดให้ถูกต้อง

• ระบุสถาบันที่ทำวิจัยพร้อมรายละเอียดทุนอุดหนุนที่ได้รับจากสถาบันนั้น
• หากเปลี่ยนสังกัดหลังจบงานวิจัย ให้ใส่สังกัดใหม่ในหมายเหตุ (โดยปกติจะไม่สามารถแก้ไขสังกัดได้หลังบทความได้รับการตอบรับให้ตีพิมพ์)
• เครื่องมือ AI / LLMs / แชตบอต ไม่ถือเป็นผู้เขียน: เนื่องจากผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบต่อความเป็นต้นฉบับ ความถูกต้อง และความซื่อสัตย์สุจริตของเนื้อหาทั้งหมด เครื่องมือ AI จึงไม่ผ่านเกณฑ์การเป็นผู้เขียนร่วม

 

2. เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI)

เครื่องมือ Generative AI (เช่น LLMs หรือ Multimodal models) มีการพัฒนายิ่งขึ้นอย่างต่อเนื่อง วารสารยินดีเปิดรับโอกาสในการนำ AI มาช่วยจุดประกายไอเดีย ช่วยข้ามกำแพงภาษาสำหรับผู้ที่ไม่ใช่เจ้าของภาษา และช่วยเร่งกระบวนการวิจัยและเผยแพร่ผลงาน ทั้งนี้ วารสารได้จัดทำแนวปฏิบัติสำหรับผู้เขียน บรรณาธิการ และผู้ประเมินบทความ ซึ่งอาจมีการอัปเดตตามวิวัฒนาการของเทคโนโลยี

แม้ AI จะช่วยส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ แต่ยังมีข้อควรระวังและค่านิยมความเสี่ยงในปัจจุบัน ดังนี้

• ความไม่ถูกต้องและความลำเอียง (Inaccuracy & bias): AI ทำงานตามหลักสถิติ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงโดยตรง จึงอาจสร้างข้อมูลเท็จ (Hallucinations) หรือความลำเอียงที่ตรวจจับและแก้ไขได้ยาก
• ขาดการอ้างอิงแหล่งที่มา (Lack of attribution): AI มักไม่ระบุแหล่งที่มาของความคิด คำคม หรือการอ้างอิงตามมาตรฐานวิชาการ
• ความเสี่ยงด้านความลับและทรัพย์สินทางปัญญา (Confidentiality & IP risks): การใช้แพลตฟอร์มภายนอกอาจขาดมาตรฐานด้านความปลอดภัยของข้อมูลและการคุ้มครองลิขสิทธิ์ที่เพียงพอ
• การนำข้อมูลไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต (Unintended uses): ผู้ให้บริการ AI อาจนำข้อมูลขาเข้า (Input) หรือผลลัพธ์ (Output) ไปใช้เทรน AI ต่อ ซึ่งอาจละเมิดสิทธิ์ของผู้เขียนและสำนักพิมพ์

 

3. ผู้เขียน (Authors)

1) ข้อปฏิบัติสำหรับผู้เขียนเกี่ยวกับการใช้ Generative AI

• ความรับผิดชอบของผู้เขียน: ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อความเป็นต้นฉบับ ความถูกต้อง และจริยธรรมของเนื้อหา หากใช้ Generative AI ต้องใช้อย่างรับผิดชอบและปฏิบัติตามนโยบายวารสาร รวมถึงปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยของข้อมูล ความลับ และลิขสิทธิ์
• ขอบเขตการใช้งานที่อนุญาต: ช่วยต่อยอดไอเดีย ปรับปรุงภาษา ค้นหาข้อมูลเชิงโต้ตอบ จัดหมวดหมู่วรรณกรรม และช่วยเขียนโค้ด
• ห้ามใส่ชื่อ AI เป็นผู้เขียนร่วมเด็ดขาด: เนื่องจาก AI ไม่สามารถรับผิดชอบเนื้อหา หรือทำข้อตกลงทางกฎหมายและลิขสิทธิ์ได้ ซึ่งเป็นบทบาทเฉพาะของมนุษย์เท่านั้น
• ต้องเปิดเผยอย่างโปร่งใส (Discloser Statement)
• บทความ: ต้องระบุชื่อเครื่องมือ (พร้อมเวอร์ชัน) วิธีใช้ และเหตุผลในการใช้ ไว้ในส่วน ระเบียบวิธีวิจัย (Methods) หรือ กิตติกรรมประกาศ (Acknowledgments)
• หนังสือ: ต้องแจ้งบรรณาธิการเพื่อขออนุมัติโดยเร็วที่สุด และใส่ข้อความระบุการใช้ไว้ใน คำนำ (Preface) หรือ บทนำ (Introduction)
• ดุลยพินิจการตีพิมพ์: บรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาตีพิมพ์ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานจริยธรรมทางวิชาการ

หากผู้เขียนตั้งใจจะใช้เครื่องมือ AI ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเครื่องมือนั้นมีความเหมาะสมและน่าเชื่อถือสำหรับการใช้งานที่เสนอไว้ และเงื่อนไขที่ใช้กับเครื่องมือนั้นให้การคุ้มครองและการปกป้องที่เพียงพอ เช่น ในเรื่องสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา การเก็บรักษาความลับ และความปลอดภัย

ผู้เขียนไม่ควรถ่ายทอดหรือส่งต้นฉบับที่มีการใช้เครื่องมือ Generative AI ในลักษณะที่เข้ามาแทนที่ความรับผิดชอบหลักของนักวิจัยและผู้เขียน เช่น

• การสร้างข้อความหรือโค้ดโดยไม่มีการทบทวนแก้ไขอย่างเข้มงวด
• การสร้างข้อมูลสังเคราะห์เพื่อแทนที่ข้อมูลที่ขาดหายไปโดยไม่มีระเบียบวิธีวิจัยที่น่าเชื่อถือ
• การสร้างเนื้อหาประเภทใดก็ตามที่ไม่ถูกต้อง รวมถึงบทคัดย่อหรือวัสดุประกอบ/ส่วนขยาย

2) ผู้ประเมินบทความ (Peer reviewers)

แนวปฏิบัติสำหรับผู้ประเมินบทความและการอุทธรณ์

• ข้อห้ามสำหรับผู้ประเมินบทความ (Peer Reviewers): ห้ามอัปโหลดไฟล์ รูปภาพ หรือข้อมูลบทความเข้าสู่ระบบ Generative AI โดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านความลับ ข้อมูลส่วนบุคคล และการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาของผู้ถือสิทธิ์
• ขอบเขต AI ที่อนุญาตสำหรับผู้ประเมิน: อนุญาตให้ใช้ AI ช่วยปรับแต่งภาษาในรายงานการประเมินเท่านั้น โดยผู้ประเมินต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้องและความซื่อสัตย์สุจริตของบทประเมินทั้งหมด
• การอุทธรณ์คำตัดสินของผู้ประเมิน: ยินดีรับพิจารณาการอุทธรณ์ที่มีเหตุผลสมควร แต่ผู้เขียนต้องมีหลักฐานที่แน่นหนาหรือข้อมูลวิจัยใหม่มาแย้งข้อคิดเห็นของผู้ประเมิน (หมายเหตุ: การกลับคำตัดสินเดิมเกิดขึ้นได้ยากมาก)
• การตัดสินของสำนักงานบรรณาธิการ: มีการตรวจสอบอย่างครอบคลุมก่อนตีพิมพ์ หากบทความถูกปฏิเสธ (Reject) ผู้เขียนสามารถแก้ไขตามประเด็นที่ระบุแล้วส่งเข้ามาใหม่ได้ แต่หากยังไม่สามารถแก้ไขได้ตรงตามมาตรฐาน วารสารอาจปฏิเสธบทความและยุติการพิจารณา

 

4. ความเป็นผู้เขียน (Authorship)

1) การกำหนดความเป็นผู้เขียน

• หน้าที่ของผู้ร่วมงาน: ผู้ร่วมวิจัยทุกคนต้องตกลงร่วมกันว่าใครควรมีชื่อเป็นผู้เขียนและเรียงลำดับอย่างไร
• ข้อจำกัดของบรรณาธิการ: วารสารจะไม่ตัดสินลำดับผู้เขียนหรือไกล่เกลี่ยข้อพิพาท หากหาข้อยุติไม่ได้ จะส่งเรื่องให้สถาบันต้นสังกัดของผู้เขียนเป็นผู้สอบสวน

2) ความสำคัญของความเป็นผู้เขียน

การมีชื่อเป็นผู้เขียนสะท้อนถึงการได้รับเกียรติและความรับผิดชอบต่อผลงาน ซึ่งส่งผลต่อแง่มุมทางวิชาการ สังคม และทุนสนับสนุน

ประเภทของผู้เขียน

• ผู้เขียนร่วม (Co-author): ผู้ที่มีส่วนร่วมสำคัญในบทความ และร่วมรับผิดชอบต่อผลการวิจัย
• ผู้เขียนหลักผู้ประสานงาน (Corresponding author): ตัวแทนผู้เขียนทุกคนในการติดต่อสื่อสาร ลงนามข้อตกลงการตีพิมพ์ ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลติดต่อ สังกัด และลำดับชื่อผู้เขียน

คุณสมบัติของผู้เขียนร่วม:

1. มีส่วนร่วมสำคัญ: ในการคิดค้น ออกแบบ ดำเนินการ เก็บรวบรวม หรือวิเคราะห์แปลผลข้อมูล
2. มีส่วนร่วมในงานเขียน: ยกร่าง เขียน ปรับแต่งแก้ไขอย่างมีสาระสำคัญ หรือวิพากษ์บทความ
3. เห็นชอบร่วมกัน: ตกลงเลือยวารสารที่จะส่ง และอนุมัติบทความทุกเวอร์ชัน (ก่อนส่ง, ระหว่างแก้ไข, ฉบับสุดท้าย, และหลังตีพิมพ์)
4. รับผิดชอบร่วมกัน: พร้อมชี้แจงและรับผิดชอบต่อความถูกต้องและความซื่อสัตย์สุจริตของเนื้อหา

(หมายเหตุ: หากมีความช่วยเหลืออื่น ๆ ที่ไม่เข้าเกณฑ์ความเป็นผู้เขียน ให้ระบุไว้ในส่วน กิตติกรรมประกาศ (Acknowledgments))

3) การเปลี่ยนแปลงความเป็นผู้เขียน

• เงื่อนไข: ทำได้เฉพาะกรณีจำเป็นอย่างยิ่ง และต้องสอดคล้องกับเกณฑ์ความเป็นผู้เขียน
• ขั้นตอน: ติดต่อสำนักงานบรรณาธิการเพื่อรับ แบบฟอร์มคำร้องขอเปลี่ยนแปลงความเป็นผู้เขียน (Authorship Change Request Form) โดยผู้เขียนทุกคน (ทั้งผู้ที่เพิ่ม ถอนออก หรือผู้เขียนเดิม) ต้องลงนามยินยอมก่อนส่งให้บรรณาธิการพิจารณา
• ดุลยพินิจ: บรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการปฏิเสธคำร้องที่ไม่เป็นไปตามนโยบาย
• การแก้ไขหลังตีพิมพ์: หากได้รับการอนุมัติให้เปลี่ยนชื่อผู้เขียนหลังตีพิมพ์ จะดำเนินการผ่านประกาศแก้ไขหลังการตีพิมพ์ (Post-publication Notice)
• สำคัญ: โปรดตกลงเรื่องลำดับผู้เขียน ผู้เขียนหลักผู้ประสานงาน สังกัด และข้อมูลติดต่อให้ถูกต้องก่อนส่งบทความ

4) ผู้เขียนหลักผู้ประสานงาน (Corresponding Author)

• หน้าที่สร้างข้อตกลง: ต้องได้รับความเห็นชอบร่วมกันจากผู้เขียนทุกคนเกี่ยวกับรายชื่อ ลำดับผู้เขียน และสังกัดก่อนส่งพิจารณา
• หน้าที่ประสานงาน: เป็นตัวแทนผู้เขียนทุกคนในการสื่อสารกับวารสารตลอดทุกขั้นตอน (การส่งบทความ ประเมิน ผลิต และตีพิมพ์)

5) เครื่องมือและเทคโนโลยีอิง AI ในการสร้างเนื้อหา

• AI ไม่ถือเป็นผู้เขียนร่วม: เนื่องจากผู้เขียนทุกคนต้องรับผิดชอบต่อความเป็นต้นฉบับ ความถูกต้อง และความซื่อสัตย์สุจริตของบทความ เครื่องมือ AI/LLMs จึงไม่ผ่านเกณฑ์ความเป็นผู้เขียน
• การระบุการใช้ AI: หากมีการใช้ AI ช่วยสร้างเนื้อหา ต้องเปิดเผยและระบุหลักฐานประกอบไว้อย่างชัดเจนในบทความ

6) ความช่วยเหลือจากนักเขียนหรือล่ามแปลภาษา

• การเปิดเผยตัวตน: ผู้ที่ช่วยเขียน แปลภาษา หรือมีส่วนร่วมกับเนื้อหาต้นฉบับ จะต้องได้รับการระบุขอบคุณ พร้อมเปิดเผยแหล่งทุนสนับสนุน
• การให้เครดิต: ใส่ชื่อในส่วน "กิตติกรรมประกาศ" (Acknowledgments) พร้อมอธิบายบทบาทและขออนุญาตเจ้าตัวก่อน หรือนำใส่รายชื่อผู้เขียนตามความเหมาะสม

7) ความช่วยเหลือเกี่ยวกับการทดลองและการวิเคราะห์ข้อมูล

• การว่าจ้างภายนอก (Outsource): หากจ้างห้องปฏิบัติการหรือนักวิเคราะห์ข้อมูลภายนอกมาร่วมทำวิจัย ต้องระบุบทบาทของพวกเขาให้ชัดเจนในต้นฉบับ หรือใส่เป็นรายชื่อผู้เขียนตามความเหมาะสม

8) กิตติกรรมประกาศ (Acknowledgments)

• ผู้ช่วยเหลือนอกเหนือจากผู้เขียน: ผู้ที่มีส่วนร่วมสนับสนุน (เช่น ช่วยงานเทคนิค จัดรูปแบบ แปลภาษา หรือร่วมอภิปรายทางวิชาการ) แต่ไม่ถึงเกณฑ์เป็นผู้เขียน ให้ระบุชื่อและสังกัดในส่วนกิตติกรรมประกาศ โดยต้องแจ้งและส่งต้นฉบับให้ตรวจสอบบริบทก่อน
• การใช้ AI ในการสร้างเนื้อหา: หากใช้ AI หรือโมเดลภาษาช่วยสร้างเนื้อหา ต้องระบุการใช้งานไว้อย่างชัดเจนในบทความ พร้อมทั้งรับผิดชอบต่อความถูกต้อง เป็นต้นฉบับ และความซื่อสัตย์สุจริตของเนื้อหาตามหลักจริยธรรม