ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศในภูมิภาคตะวันออกของประเทศไทย
DOI:
https://doi.org/10.60101/spbm.2025.279482คำสำคัญ:
การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ, องค์ประกอบการท่องเที่ยว 5A’s , สิ่งดึงดูดใจ, การตัดสินใจท่องเที่ยว, กิจกรรการสื่อสารแบบปากต่อปากทางอิเล็กทรอนิกส์, การเข้าถึง, สิ่งอำนวยความสะดวก, ที่พัก, กิจกรรมบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ - งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ประกอบการท่องเที่ยว 5A’s ซึ่งเป็นแนวคิดที่ใช้ในการวิเคราะห์ความพร้อม และศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยว ประกอบด้วย องค์ประกอบหลักที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยด้านสิ่งดึงดูด (Attraction) ปัจจัยด้านการเข้าถึง (Accessibility) ปัจจัยด้านสิ่งอำนวยความสะดวก (Amenities) ปัจจัยด้านที่พัก (Accommodation) และปัจจัยด้านกิจกรรม (Activity) Dickman (1996) และการสื่อสารแบบปากต่อปากทางอิเล็กทรอนิกส์ ที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศในภูมิภาคตะวันออกของประเทศไทย
ระเบียบวิธีวิจัย - ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ด้วยวิธีการสุ่มแบบสะดวก จำนวน 400 คน โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามออนไลน์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์ ถดถอยเชิงพหุคูณแบบขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis) โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติไว้ที่ .05
ผลการวิจัย - ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุ 20-30 ปี ผลการทดสอบสมมุติฐาน พบว่า องค์ประกอบการท่องเที่ยว 5A’s ได้แก่ ปัจจัยด้านสิ่งดึงดูดใจ (β = 0.302) ปัจจัยด้านสิ่งอำนวยความสะดวก (β = 0.236) และปัจจัยด้านกิจกรรม (β = 0.197) นอกจากนี้การสื่อสารแบบปากต่อปากทางอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ ปัจจัยด้านเครือข่ายสังคมออนไลน์ (β = 0.217) และปัจจัยด้านพื้นที่สนทนาออนไลน์ (β = 0.364) มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศในภูมิภาคตะวันออกของประเทศไทย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ข้อจำกัดในการวิจัย - การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบไม่อาศัยความน่าจะเป็น โดยใช้การสุ่มแบบสะดวก จากนักท่องเที่ยวเชิงนิเวศในภูมิภาคตะวันออกอาจทำให้ขาดความเป็นตัวแทนของประชากร และเกิดอคติในการเลือกกลุ่มตัวอย่าง ส่งผลให้ความแม่นยำทางสถิติและการสรุปผลทั่วไปมีข้อจำกัด แม้เช่นนั้น กลุ่มตัวอย่างยังสอดคคคล้องกับวัตถุประสงค์ และพื้นที่ศึกษาที่กำหนดไว้
ข้อเสนอแนะสำหรับผู้บริหาร - ผู้ประกอบการการท่องเที่ยวควรให้ความสำคัญกับการพัฒนา สิ่งดึงดูดใจ สิ่งอำนวยความสะดวก และกิจกรรมการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของนักท่องเที่ยว โดยเน้นการสร้างเอกลักษณ์ของแหล่งท่องเที่ยว เพิ่มความสะดวกสบาย และจัดกิจกรรมที่มีคุณค่าและมีส่วนร่วมของนักท่องเที่ยว
ความแปลกใหม่/คุณค่า - งานวิจัยนี้มีส่วนช่วยขยายองค์ความรู้ทางด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในบริบทของภูมิภาคตะวันออกของประเทศไทย ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้มีความสำคัญต่อการวางแผน และพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวให้ตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวได้อย่างแท้จริง อีกทั้งยังเป็นแนวทางในการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวให้มีคุณภาพ และยั่งยืนในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2539). แนวคิดและนโยบายด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2558). โครงการสำรวจข้อมูลเพื่อการวิเคราะห์พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวเชิงลึก. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
จิง หญิง และ นภาวรรณ เนตรประดิษฐ์. (2567). การสื่อสารแบบปากต่อปากทางอิเล็กทรอนิกส์ ภาพลักษณ์ แหล่งท่องเที่ยว และแรงจูงใจที่ส่งผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเขตปกครองตนเองทิเบตของนักท่องเที่ยวในเขตภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารวิชาการศรีปทุม ชลบุรี, 20(4), 29-40. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/SPUCJ/article/view/270615
จิตติวรรณ ภูริทัต. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศในภาคเหนือของประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เจี่ยง เชาเหว่ย และ อนุรักษ์ อาทิตย์กวิน. (2566). องค์ประกอบการท่องเที่ยวที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเดินทางมาท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทย ของนักท่องเที่ยวชาวจีน หลังสถานการณ์โควิด-19. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 6(3), 250-260.
ชนพงษ์ อาภรณ์พิศาล, เพ็ชราภรณ์ ชัชวาลชาญชนกิจ และ พรรณรัตน์ อาภรณ์พิศาล. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจมาท่องเที่ยวสะพานข้ามแม่นํ้าแควจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการวิจัย: ฉบับบัณฑิตศึกษา, 9(2), 42-48. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JIRGS/article/view/252121
ชุติมา นุตยะสกุล และ ประสพชัย พสุนนท์. (2559). ปัจจัยการตัดสินใจของนักท่องเที่ยวชาวไทยต่อการท่องเที่ยวตลาดน้ำวัดลำพญา จังหวัดนครปฐม วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 10(1), 132-150. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/journaldtc/article/view/136398
ญาดา เขตต์กัน, ปิยนุช วสุธาวุฒิจารณ์, พชร แต้มสงเคราะห์, พุธิตา ทิพย์แก้ว, ฉัตรมณี แป้นเกลี้ยง, วรินรดา รุ่งธนานนท์ และ อภิศักดิ์ วิเมศ. (2564). การศึกษาการตัดสินใจเดินทางท่องเที่ยวในเขตปกครองพิเศษพัทยาของนักท่องเที่ยวกลุ่ม Millennial Family ภายใต้สถานการณ์แพร่ระบาดโควิด-19.
https://hdl.handle.net/20.500.14740/10790
ณรงค์ พลีรักษ์ และ ปริญญา นาคปฐม. (2563). (2563). ศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ในจังหวัดชลบุรี ระยอง จันทบุรี และตราด. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 15(2), 77-91. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/tourismtaat/article/view/242169
ทรูปลูกปัญญา. (2560). รูปแบบของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ. https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/59621
ธนวัฒน์ เอกสมุทร. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกรับชมสื่อออนไลน์ด้านการท่องเที่ยว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
บุญเลิศ จิตตั้งวัฒนา. (2549). การพัฒนาและการอนุรักษ์แหล่งท่องเที่ยว. เพรส แอนด์ ดีไซด์.
ประยูรศรี บุตรแสนคม. (2012). การคัดเลือกตัวแปรพยากรณ์เข้าในสมการถดถอยพหุคูณ. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 17(1), 43-60.
ปานิสา วงศ์นิธิกาญจน์. (2565). ปัจจัยด้านการเข้าถึงที่มีผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวในจังหวัดฉะเชิงเทรา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ไพริน เวชธัญญะกุล. (2563). การท่องเที่ยวเชิงนิเวศสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. การท่องเที่ยวเชิงนิเวศสู่การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน, 2(1), 50-63. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSTD/article/view/254913
มูลนิธิสืบนาคะเสถียร. (2565). การท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ (Ecotourism) : การท่องเที่ยววิถีอนุรักษ์ ผสาน คน กับ ธรรมชาติ เป็นหนึ่งเดียวกัน. https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/ecotourism/
วรรณพร วจะสุวรรณ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเกาะเสม็ด จังหวัดระยอง ของนักท่องเที่ยวเจเนอเรชั่นวาย [งานนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
สมชาย รัตนสุวรรณ. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกสถานที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศของนักท่องเที่ยวในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สมชาย วัฒนประสิทธิ์. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวในประเทศไทย. วารสารการจัดการการท่องเที่ยวและบริการ, 16(2), 45-60
สฤษฏ์เทพ สุขแก้ว. (2565). วิธีการคัดเลือกตัวแปรอิสระเข้าสู่สมการถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ. วารสารการวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์, 3(1), 1-10.
สิริญญา ชาติเผือก และ บุญญรัตน์ สัมพันธ์วัฒนชัย. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจเลือกสถานที่ท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวไทยต่ออุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา และอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 13(2), 134-153.
สุจิตรา วาชัยยุง และ โสมฤทัย สุนธยาธร. (2565). ความคาดหวังองค์ประกอบการท่องเที่ยว 5As ส่งผลต่อการตัดสินใจในการเดินทางท่องเที่ยวเชิงกีฬาของผู้สูงอายุชาวไทยในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ, 23(2), 158-173. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/spsc_journal/ article/view/261948
สุพรรษา บุบผาพันธ์. (2559). การเปิดรับข้อมูลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และทัศนคติที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศของนักท่องเที่ยวชาวไทย. [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
อปท.นิวส์. (2567). สถิติการเดินทางข้ามภูมิภาคไตรมาส 3 ปี 2567. https://opt-news.com/news/44264
อวัศยา เฮงบุณยพันธ์ และ มณีเนตร วรชนะนันท์. (2567). อิทธิพลของสื่อสังคมออนไลน์ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจ ในการเดินทางท่องเที่ยวของกลุ่มมิลเลนเนียลส์. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(2), 15-28. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdi-aru/article/view/273038
Abubakar, M. M. (2016). Does eWOM influence destination trust and travel intention: A medical tourism perspective. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 29(1), 598-611. https://doi.org/10.1080/1331677X.2016.1189841
Brandt, X., & Buckley, R. (2023). Ecotourism market trends and sustainable destination management. Current Issues in Tourism, 26(3), 412-428.
Buckley, R. (1995). Ecotourism for tomorrow’s world. International Centre for Ecotourism Research.
Cheung, C. M. K., & Thadani, D. R. (2010). The effectiveness of electronic word-of-mouth communication: A literature analysis. In Proceedings of the 23rd Bled eConference: eTrust—Implications for the Individual, Enterprises and Society (pp. 329-345). Bled, Slovenia.
Chindaduangratn, T., & Jamjumrus, T. (2023). Sustainable ecotourism development in Khao Yai National Park. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(6), https://so09.tci-thaijo.org/index.php/PMR/article/view/2628
Choonhawong, W., & Phumsathan, S. (2022). Critical review of patterns, roles, and influences of social media in tourism. Kasetsart Journal of Social Sciences, 43(4), 1025-1034. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kjss/article/view/261672
Cochran, W. G. (1997). Sampling techniques. John Wiley & Sons.
Dickman, S. (1996). Tourism: An introductory text (2nd ed.). Sydney: Hodder Education.
Efroymson, M. A. (1960). Multiple regression analysis. In A. Ralston & H. S. Wilf (Eds.), Mathematical methods for digital computers (pp. 191-203). Wiley.
Engel, J. F., Kollat, D. T., & Blackwell, R. D. (1968). Consumer behavior. Holt, Rinehart and Winston.
Fortune Business Insights. (2025). Ecotourism market size, share & industry analysis. https://www.fortunebusinessinsights.com/ecotourism-market-108700
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
Jalilvand, M. R., Samiei, N., Dini, B., & Manzari, P. Y. (2012). Examining the structural relationships of electronic word of mouth, destination image, tourist attitude toward destination and travel intention: An integrated approach. Journal of Destination Marketing & Management, 1(1-2), 134–143. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2012.10.001
Litvin, S. W., Goldsmith, R. E., & Pan, B. (2008). Electronic word-of-mouth in hospitality and tourism management. Tourism Management, 29(3), 458-468. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2007.05.011
Memon, M. A., Ramayah, T., Ting, H., & Cheah, J.-H. (2025). Convenience sampling: A review and guidelines for quantitative research. Journal of Applied Structural Equation Modeling, 9(2), 1–15. https://doi.org/10.47263/JASEM.9(2)01
Ranjbarian, B., & Pool, J. K. (2015). The impact of perceived quality and value on tourists’ satisfaction and intention to revisit in ecotourism. Journal of Marketing and Management, 6(1), 41-61.
Siapera, E. (2012). Understanding new media. SAGE.
Solomon, M. R., Russell-Bennett, T., & Previte, J. (2012). Consumer behavior (3rd ed.). Pearson Australia.
Thamma, N., Anywatnapong, W., Tunpornchai, W., & Saetang, C. (2024). Transforming e-commerce: Artificial intelligence effect on purchase decision and happiness. Asian Administration and Management Review, 7(1), 133-144. https://doi.org/10.14456/aamr.2024.13
The Commonwealth Department of Tourism. (1994). Sustainable tourism strategies. Australian Government Publishing Service.
UNWTO. (2025). Ecotourism and community-based tourism: Global trends and policy frameworks. United Nations World Tourism Organization.
Wang, T., Liu, Y., & Zhang, L. (2019). Factors influencing ecotourism destination choice: An empirical study. Journal of Ecotourism Studies, 14(2), 123-135.
World Bank. (2021, June 14). Banking on protected areas: Promoting sustainable protected area tourism to benefit local communities.
World Bank. https://www.worldbank. org/en/news/press-release/2021/06/14/world-bank-report-investing-in-protected-areas-reaps-big-rewards
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Strategic Perspectives on Business and Marketing Management
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ ผู้นิพนธ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี และคณาจารย์ท่านอื่น ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
