ชาวไทยภูเขากับความมั่นคงของมนุษย์ : กรณีศึกษากลุ่มชาติพันธุ์ม้ง จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

          งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยประยุกต์ มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ คือ 1. เพื่อศึกษาบริบทของชุมชาวไทยภูเขาเผ่าม้ง ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 2. เพื่อตรวจสอบปัญหาความเชื่อทางศาสนา 3. เพื่อตรวจสอบปัญหาความขัดแย้งระหว่างชุมชนกับภาครัฐ 4. แนวทางการแก้ไขปัญหาของชุมชนโดยใช้นวัตกรรมการจัดการเพื่อความมั่นคงของมนุษย์   ประชากรที่ศึกษา จำนวน 16,000 คน ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม

           ผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 1. พบว่า ชาวไทยภูเขาเผ่าม้งตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์มีบริบท วัฒนธรรม ประเพณี วิถี ชีวิต ประวัติศาสตร์ ความเชื่อ ภาษา ทัศนคติ เป็นของตนเอง อยู่ระหว่างการจัดระเบียบที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินของทางราชการ มีประวัติศาสตร์ความขัดแย้งในยุคสงครามเย็น เป็นชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ม้งที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศไทย สภาพการเมือง สภาพเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรมประเพณีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นองค์รวมและมีความเป็นพลวัต ตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 2. พบว่าชาวไทยภูเขาเผ่าม้งมีความเชื่อตามประเพณีบรรพบุรุษ ศาสนาพุทธและคริสต์ ตามวัตถุประสงค์ข้อที่ 3. พบว่า มีความขัดแย้งเรื่องที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยระหว่างชุมชนกับภาครัฐและระหว่างปัจเจกบุคคลซึ่งเป็นผลจากกระบวนการเชิงนโยบายในยุคสงครามเย็นจนถึงปัจจุบัน กลายเป็นชุมชนแออัดและมีปัญหาความมั่นคงของมนุษย์และการชี้นำทางการเมือง  และประการสุดท้าย แนวทางการแก้ไขปัญหาปัจจัยสำคัญประกอบด้วย 1) ต้องบูรณาการทุกภาคส่วนทางราชการที่เกี่ยวข้องร่วมกันแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่ดินและเงื่อนไขทางสังคมโดยเร่งด่วน 2) ประชากรกลุ่มเป้าหมายต้องมีส่วนร่วม และ 3) ฟื้นฟูเศรษฐกิจชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมประเพณีและธรรมชาติ 4) ใช้เทคโนโลยีเสริมสร้างจิตวิทยาความมั่นคงเพื่อชุมชน