ขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด กับ ปัญหาสงครามเวียดนาม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ศึกษาขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดที่มีความพยายามในการแก้ไขปัญหาสงครามเวียดนามผ่านทางการประชุมต่าง ๆ ของขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด บทความนี้ใช้ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างทฤษฎีเสรีนิยมและทฤษฎีโครงสร้างมาวิเคราะห์ควบคู่กับสถานการณ์สงครามเวียดนาม ในส่วนระเบียบวิธีวิจัยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพเข้ามาวิเคราะห์ กล่าวคือ ผู้วิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารจากหลักฐานชั้นต้นและชั้นรองที่เกี่ยวข้องกับสงครามเวียดนามและขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดภายใต้ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและประวัติศาสตร์ ในส่วนผลการศึกษาแบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือ พัฒนาการขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด เกิดจากกลุ่มรัฐโลกที่สามรวมตัวกันเพื่อสร้างแนวทางความเป็นกลางโดยไม่อิงกับมหาอำนาจใด ๆโดยยึดหลักการปัญจศีลเป็นแนวทางสำคัญ อีกทั้งการประชุมบันดุงซึ่งเป็นการรวมกลุ่มรัฐโลกที่สามเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการก่อตั้งขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดและภายหลังมีจำนวนรัฐต่าง ๆเข้ามาเป็นสมาชิกมากขึ้น ส่วนที่สองคือ ปัญหาสงครามเวียดนามกับขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด ปัญหาดังกล่าวถูกกล่าวถึงการตระหนักถึงปัญหาสหรัฐอเมริกาในเวียดนามซึ่งเรียกร้องให้สหรัฐอเมริกายุติบทบาทในเวียดนาม อีกทั้งขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดเรียกร้องให้ฝ่ายต่าง ๆที่เกี่ยวข้องในสงครามเวียดนามเข้าสู่การเจรจาสันติภาพเพื่อหาข้อยุติสงครามร่วมกัน ตามข้อตกลงสันติภาพปารีส ต่อมา รัฐสมาชิกขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดยอมรับรัฐบาลปฏิวัติชั่วคราวแห่งเวียดนามใต้ซึ่งเป็นตัวแทนฝ่ายต่อต้านรัฐบาลเวียดนามใต้และสหรัฐอเมริกาเข้าเป็นรัฐสังเกตการณ์ซึ่งภายหลังได้เป็นรัฐสมาชิกอย่างเต็มตัวในฐานะตัวแทนชาวเวียดนามใต้ ขณะเดียวกันขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดเรียกร้องให้รัฐเวียดนามทั้งสอง (เวียดนามเหนือและเวียดนามใต้) ร่วมกันจัดการปัญหาในเวียดนามร่วมกัน เมื่อสงครามเวียดนามสิ้นสุดลงจนถึงการรวมชาติทั้งสองเวียดนามได้เข้าเป็นรัฐสมาชิกขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดอย่างเป็นทางการในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1976
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารออนไลน์เล่มนี้เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวาระการเมืองและสังคม ความคิดเห็นและข้อถกเถียงที่ปรากฏในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน บรรณาธิการวารสารฯ ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับความคิดเห็นของผู้เขียนและไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยกับความคิดเห็นของผู้เขียน
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
เชิดชาย เหล่าหล้า. (2522). กลุ่มประเทศไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
ธโสธร ตู้ทองคำ. (2559). แนวคิด ทฤษฎี ตัวแบบ และแนวทางการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ: การจัดกลุ่มทางความคิดและสาระสำคัญจากแนวคิดกระแสหลักช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(2), 118–151.
นรุตม์ เจริญศรี. (2556). ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. เชียงใหม่: สำนักวิชาการระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
โรเบิร์ต เจ. แมคมาน. (2565). The Cold War: A very short introduction (สงครามเย็น: ความรู้ฉบับพกพา) (ศิวพล ชมภูพันธุ์, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์บุ๊คสเคป.
ศิวพล ชมภูพันธุ์. (2559). ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ: ความรู้เบื้องต้น. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วัชรินทร์ พี.พี.
สมร นิติฑันฑ์ประภาศ. (2553). ประวัติศาสตร์สหรัฐอเมริกาหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ค.ศ. 1945–ปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุด จอนเจิดสิน. (2546). ประวัติศาสตร์เวียดนามตั้งแต่สมัยอาณานิคมฝรั่งเศสถึงปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เหวียน คัก เวียน. (2557). เวียดนาม: ประวัติศาสตร์ฉบับพิสดาร (เพ็ชรี สุมิตร, ผู้แปล). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
ภาษาอังกฤษ
Advanced Study Institute of Asia. (2023). The frictions of Non-Aligned Movement from 1950s till 1980s in context of South and South East Asian countries. Retrieved from https://doi.org/10.31219/osf.io/zqhce
Anderson, D. L. (2005). The Vietnam war. London: Bloomsbury Publishing.
Bandyopadhyaya, J. (1977). The Non-Aligned Movement and international relations. India
Quarterly, 33(2), 137–164.
Bhattacharya, S. (2024, July 18). Non-alignment in the era of the global South. Observer Research Foundation. Retrieved from https://www.orfonline.org/research/non-alignment-in-the-era-of-the-global-south
Čavoški, J. (2022). Non-aligned movement summits: A history. London: Bloomsbury Academic.
Dunne, T., Kurki, M., & Smith, S. (2013). International relations theories: Discipline and diversity. Oxford: Oxford University Press.
External Publicity Division, Ministry of External Affairs, Government of India. (2004, June). Panchsheel. Delhi: Graphic Point Pvt. Ltd.
Goldstein, I., & Goldstein, S. (2020). Tito. Zagreb: Profil.
Herring, G. C. (1979). America's longest war: The United States and Vietnam, 1950–1975. New York: John Wiley & Sons.
Keohane, R. O. (2006). Cooperation and international regimes. In Classical readings and contemporary debates in international relations. CA: Thomson Wadsworth.
Keohane, Robert O. (2012). Twenty Years of Institutional Liberalism. International Relations. 26(2), 125-138.
Lee, Christopher J. (2025). The Bandung Conference Was a Symbol of Global Liberation. Jacobin. https://jacobin.com/2025/06/bandung-conference-third-world-legacy/
Mayers, David. (1990). George Kennan and the Dilemmas of US Foreign Policy. Oxford: Oxford University Press. Ministry of Foreign Affairs People’s Republic of China. (n.d.). The Asian-African Conference. Retrieved from
https://www.mfa.gov.cn/eng/zy/wjls/3604_665547/202405/t20240531_11367588.html
Peking Review. (1972, August 18). Conference of Foreign Ministers of Non-Aligned Countries. 33. Beijing: Chinese Communist Party and China International Publishing Group. Retrieved from https://www.marxists.org/subject/china/peking-review/1972/PR1972-33d.htm
Rakove, R. B. (2015). The rise and fall of non-aligned mediation, 1961–66. The International History Review, 37(5), 991–1013.
Schandler, H. Y. (2009). America in Vietnam: The war that couldn't be won. Lanham, MD: Rowman & Littlefield Publishers.
Singham, A. W., & Hune, S. (1986). Non-alignment in an age of alignments. Westport, CT: L. Hill; London: Zed Books.
เอกสารชั้นต้น
th Summit Conference of Heads of State or Government of the Non-Aligned Movement. (1973). Political declaration of the fourth conference of non-aligned countries. Retrieved from
http://cns.miis.edu/nam/documents/Official_Document/4th_Summit_FD_Algiers_Declaration_1973_Whole.pdf
th Summit Conference of Heads of State or Government of the Non-Aligned Movement. (1973). Resolution of Vietnam: Declaration of the struggle for national liberation and political resolutions adopted by the fourth conference of heads of state or government of non-aligned countries. Retrieved from
http://cns.miis.edu/nam/documents/Official_Document/4th_Summit_FD_Algiers_Declaration_1973_Whole.pdf
th Summit Conference of Heads of State or Government of the Non-Aligned Movement. (1976). Document of the fifth conference of heads of state or government of the Non-Aligned Movement. Retrieved from
Colombo%20Declaration-min.pdf
Belgrade Declaration of Non-Aligned Countries. (1961). Final document of the first conference of heads of state or government of non-aligned countries. Retrieved from https://www.ris.org.in/sites/default/files/NAM%20Summit-1-Sep%206-%201961-FinalDocument-BelgradeDeclaration-min.pdf
Conference of Heads of State or Government of Non-Aligned Countries. (1964). Program for peace and international co-operation. In 2nd summit conference of heads of state or government of the Non-Aligned Movement. Cairo, Egypt.
Ministry of Foreign Affairs. (1955). Final communiqué of the Asian-African conference: Asia-Africa speak from Bandung. Jakarta, Indonesia.
หนังสือพิมพ์
The New York Times. (1975, August 31). Excerpts from communique issued by the Lima conference of foreign ministers of nonaligned countries. The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1975/08/31/archives/excerpts-from-communique-issued-by-the-lima-conference-of-foreign.html
The New York Times. (1975, September 26). Soviet sees end of SEATO as sign of Asian changes. The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1975/09/26/archives/soviet-sees-end-of-seato-as-sign-of-asian-changes.html
The New York Times. (1979, February 18). ‘Panchsheel’ is revived, but… The New York Times. Retrieved from https://www.nytimes.com/1979/02/18/archives/more-than-himalayas-still-separate-india-china.html
The Third Conference of Heads of State or Government of Non-Aligned Countries. (1970). Lusaka declaration on peace, independence, development, co-operation and democratisation of international relations. Lusaka, Zambia.
