ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยผู้ใหญ่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Authors

  • สุระเดช - ไชยตอกเกี้ย สาขาวิชาอาหารและโภชนาการ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

Keywords:

ปัจจัยนำ, ปัจจัยเอื้อ, ปัจจัยเสริม, พฤติกรรมการบริโภคอาหาร, predisposing factors, enabling factors, reinforcing factors, food consumption behaviors

Abstract

การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยผู้ใหญ่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 1,145 คน มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอนจาก 5 จังหวัด ได้แก่ อุดรธานี นครราชสีมา มหาสารคาม นครพนม และอำนาจเจริญ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคอาหารและปัจจัยที่เกี่ยวข้องโดยใช้ทฤษฎี PRECEDE Model วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ Binary logistic regression ผลการศึกษาพบว่า ภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (3.47±0.41) ปัจจัยนำ ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับการบริโภคอาหาร ทัศนคติต่อการบริโภคอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (18.25±3.58, 2.86±0.55) และการรับรู้ข้อมูลข่าวสารด้านโภชนาการอยู่ในระดับดี ปัจจัยเอื้ออยู่ในระดับดี (4.12±0.51, 3.97±0.61)  และมีปัจจัยเสริมอยู่ในระดับปานกลาง (3.28±0.78) ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยผู้ใหญ่ภาคตะวันออกเฉียงเหนืออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) มีทั้งหมด 9 ปัจจัย ประกอบด้วย ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ กลุ่มอายุ  ระดับการศึกษา อาชีพ  สถานภาพสมรส ภาวะโภชนาการ ปัจจัยนำ ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับการบริโภคอาหาร ทัศนคติที่ดีต่อการบริโภคอาหาร  การรับรู้ข้อมูลข่าวสารด้านโภชนาการ และปัจจัยเอื้อ จากการศึกษาในครั้งนี้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมและดำเนินการนโยบายการส่งเสริมสุขภาพและโภชนาการ การปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และรณรงค์ให้ประชาชนบริโภคอาหารอย่างเหมาะสม ให้มีสุขภาพดีอย่างยั่งยืน

 

This cross-sectional study aimed to investigate factors affecting food consumption behavior of adults in northeastern of Thailand. The Multistage cluster sampling were performed by randomly selected 1,145 subjects from 5 provinces as follows; Udon Thani, Nakhon Ratchasima, Maha Sarakham, Nakhon Phanom and Amnat Charoen. Data were collected by questionnaires on food consumption behavior and related factors using PRECEDE theory. Data were analyzed by using binary logistic regression. The result showed that the level of overall food consumption behavior was moderate (3.47±0.41). Predisposing factors such as knowledge about food consumption and attitude toward food consumption was moderate (18.25±3.58, 2.86±0.55). The perception of nutrition information and enabling factors was good (4.12±0.51, 3.97±0.61) and reinforcing factors were moderate (3.28±0.78). The results of this study found that there were nine factors affecting food consumption behavior of adults in the Northeast Thailand (P<0.05) as follow; personal factors such as age group,  education, occupation, marital status, nutritional status, predisposing factors such as knowledge, attitudes, perception and enabling factors. According to this study, related organization should promote health promotion and implement nutrition policies for dietary habits modification. Additionally, there should be a campaign on proper food consumptions for sustainable health.

Downloads

Download data is not yet available.

References

จงกลวรรณ มุสิกทอง, อรวมน ศรียุกตศุทธ, รัตนาภรณ์ คงคา และนาตยา แสงวิชัยภัทร. (2553). ความรู้ทางโภชนาการ ทัศนคติต่ออาหาร พฤติกรรมการรับประทานอาหาร ภาวะโภชนาการของนักศึกษาพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสารพยาบาลศาสตร์, 28(3), 40-49.
วิโรจน์ ตระกูลสุขสันต์ และอิทธิกร ขำเดช. (2556). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้ออาหารสำเร็จรูปแช่แข็งจากร้านสะดวกซื้อของผู้บริโภคในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารการเงิน การลงทุน การตลาด และการบริหารธุรกิจ, 3(2), 431-452.
กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค, สำนักโรคไม่ติดต่อ. (2559). จำนวนและอัตราผู้ป่วยในโรคไม่ติดต่อ ประจำปีปฏิทิน พ.ศ. 2558. สืบค้น 10 ธันวาคม 2560, จาก https://www.thaincd.com/2016/ mission/documents.php?tid=32&gid=1-020.
สุจิตต์ สาลีพันธ์, แสงโสม สีนะวัฒน์ และสง่า ดามาพงษ์. (2552). การบริโภคอาหารของคนไทยในโครงการสำรวจภาวะอาหารและโภชนาการของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2546. วารสารโภชนาการ, 44(3), 90-101.
สุพรรณี พฤกษา และสุวารีย์ ศรีปูณะ. (2560). พฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดีในหมู่บ้านวัฒนธรรมนาอ้อ ตำบลนาอ้อ จังหวัดเลย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัย ราชภัฏเลย, 12(42), 57-67.
สุภาพร หนูสิงห์ และจิตผกา ธนปัญญารัชวงศ์. (2556). การผลิตและการบริโภคผักพื้นบ้านของเกษตรกร จังหวัดพัทลุง. วารสารเทคโนโลยีสุรนารี, 7(2), 1-19.
อนุกูล พลศิริ. (2551). ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการบริโภคอาหารของนักศึกษามหาวิทยาลัยรามคำแหง. วารสารวิจัยรามคำแหง, 11(ฉบับพิเศษ 1), 49-60.
อัญฐิริมา พิสัยพันธ์, จรรยา ภัทรอาชาชัย และกัณฑ์วีร์ วิวัฒน์พาณิชย์. (2556). ความสัมพันธ์ของปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มผู้ใหญ่. ธรรมศาสตร์เวชสาร, 13(3), 352–360.
Wu, K., Raab C., Chang, W., & Krishen, A. (2016). Understanding Chinese tourists' food consumption in the United States. Journal of Business Research, 69(10), 4706-4713.
Ivanovitch, K., Klaewkla, J., Chongsuwat, R., Viwatwongkasem, C., & Kitvorapat, W. (2014). The Intake of Energy and Selected Nutrients by Thai Urban Sedentary Workers: An Evaluation of Adherence to Dietary Recommendations. Journal of Nutrition and Metabolism, 2014,145182, 1-17.
Jitnarin, N., Kosulwat, V., Rojroongwasinkul, N., Boonpraderm, A., Haddock, C.K., & Poston, W.S.C. (2011). Prevalence of overweight and obesity in Thai population : Results of the National Thai Food Consumption Survey. Journal of Eating Weight Disord, 16(4), e242-e249.
Thong, N.T., & Solgaard, H.S. (2017). Consumer’s food motives and seafood consumption. Journal of Food Quality and Preference, 56, 181-188.
Crosby, R., & Noar, S.M. (2011). What is a planning model? An introduction to PRECEDE-PROCEED. Journal of Public Health Dentistry, 71, S7–S15.
Seubsman, S., Kelly, M., Yuthapornpinit, P., & Sleigh, A. (2009). Cultural resistance to fast-food consumption? A study of youth in North Eastern Thailand. International Journal of Consumer Studies, 33(6), 669–675.
Chavasit, V., Kasemsup, V., & Tontisirin, K. (2013). Thailand conquered under-nutrition very successfully but has not slowed obesity. Journal of obesity reviews, 14 (Suppl. 2), 96–105.
Van Zyl, M.K., Steyn, N.P., & Marais M.L. (2010). Characteristics and factors influencing fast food intake of young adult consumers in Johannesburg, South Africa. South African Journal of Clinical Nutrition, 23(3), 124-130.
World Health Organization. (2014). Noncommunicable Diseases Country Profiles 2014. Geneva, Switzerland : WHO Document Production Services.

Published

2018-11-05