แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1

Main Article Content

พรชนก เหล่าลาภะ
วานิช ประเสริฐพร

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) สร้างแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 โดยกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างจากสูตรทาโร่ ยามาเน่ และวิธีการสุ่มแบบชั้นภูมิตามสัดส่วน ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 324 คน แบ่งเป็นผู้บริหาร จำนวน 32 คนครูผู้สอน จำนวน 292 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมีทั้งฉบับเท่ากับ 0.982 และใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สัมภาษณ์ผู้บริหารที่มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ จำนวน 3 ท่าน และประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 ท่าน ได้จากการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
     ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากส่วนสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 มีค่าเท่ากับ 0.20 และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าด้านที่มีลำดับความสำคัญสูงสุดคือ ด้านการมีนวัตกรรมเรียนรู้  และ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1 ประกอบด้วย 4 ด้าน คือ 1) การมีนวัตกรรมเรียนรู้ มี 3 แนวทาง 2) การมีความรับผิดชอบและจริยธรรม มี 3 แนวทาง 3)การมีส่วนร่วมของทีมและเครือข่าย มี 4 แนวทาง และ 4) การมีวิสัยทัศน์และทิศทาง มี 4 แนวทาง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เหล่าลาภะ พ., & ประเสริฐพร ว. . (2026). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ยุคเปลี่ยนผ่านของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(2), 43–59. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/291393
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมล โสวาปี. (2557). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ที่ส่งผลต่อความมีประสิทธิผลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (บัณฑิตศึกษา), 8(1), 10–18.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2557). แนวโน้มการพัฒนาคุณภาพครูเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาสู่ศตวรรษที่ 21 (ฉบับย่อ) [รายงานการศึกษา]. สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565, 30 พฤศจิกายน). พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. MOE 360.

กระทรวงศึกษาธิการ. (ม.ป.ป.). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2545, ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2553, ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2562).

กล้าศักดิ์ จิตต์สงวน, วิชิต นันทสุวรรณ, และ สมนึก นนธิจันทร์. (2557). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์สำหรับผู้บริหารโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 4(1), 201–211.

คชาภรณ์ เสริมศรี. (2557). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 37(4), 25–33.

ชัยธัช เพราะสุนทร. (2561). ผลกระทบของนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ต่อธุรกิจสิ่งพิมพ์: กรณีศึกษาธุรกิจสิ่งพิมพ์ขนาดกลาง. วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร.

ถวิล อรัญเวศ. (2560). การบริหารการเปลี่ยนแปลงสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทินกร เผ่ากันทะ, และ กัลยารัตน์ เมธีวีรวงศ์. (2563). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 4(2), 37–46.

ธีระ รุญเจริญ. (2557). การบริหารโรงเรียนยุคปฏิรูปการศึกษา. เอ็กซเปอร์เน็ท.

นิพนธ์ วรรณเวช. (2560). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ที่มีประสิทธิผลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(1), 94–107.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ปิยวัน เครือนาค. (2568). การบริหารจัดการทีมและวัฒนธรรมองค์กรดิจิทัลในยุคเปลี่ยนผ่าน. วารสารการวิจัยทางการศึกษา, 18(1), 77–95.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545, (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553 และ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2542–2562). ราชกิจจานุเบกษา.

พระครูสุตวรธรรมกิจ (สายชล สุทธจิตโต). (2561). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์กับการจัดการศึกษาในยุคโลกาภิวัตน์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2553). ผู้นำเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ: กระบวนทัศน์ใหม่และผู้นำทางการศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ภารดี อนันต์นาวี. (2565). ผู้บริหารสถานศึกษา: ภาวะผู้นำดิจิทัล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, 11(2), 1–12.

วิชัย วงษ์ใหญ่, และ มารุต พัฒผล. (2562). การบริหารจัดการเรียนรู้ในยุคเปลี่ยนผ่าน. ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.

ศศิธร บุตรเมือง. (2567). องค์ประกอบของการบริหารสถานศึกษายุคเปลี่ยนผ่านดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 7(1), 173–193.

สมหมาย อ่ำดอนกลอย. (2556). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), 6–7.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 [เอกสารกลุ่มนโยบายและแผน ลำดับที่ 2/2567].

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). นโยบายการพัฒนาคุณภาพการศึกษา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สพฐ.

สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2566). การศึกษาไทยในโลกยุคเปลี่ยนผ่าน. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และไทยแลนด์ 4.0.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). สศช.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัจฉราวรรณ เชื้อเจ้าทรัพย์, และ ยุทธศาสตร์ กงเพชร. (2567). กลยุทธ์การเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงยุควิถีชีวิตใหม่ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(4).

เอกชัย กี่สุขพันธ์. (2559). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล (School management in digital era). ทรูปลูกปัญญา. https://www.trueplookpanya.com/knowledge/content/52232/

Chick, N., & Meleis, A. I. (1986). Transitions: A nursing concern. In P. L. Chinn (Ed.), Nursing research methodology: Issues and implementation (pp. 237–257). Aspen Publication.

Ireland, R. D., & Hitt, M. A. (1999). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: The role of strategic leadership. Academy of Management Executive, 13(1), 43–57.

Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2013). The management of strategy: Concepts and cases (10th ed.). South-Western Cengage Learning.

Hitt, M. A., Keats, B. W., & DeMarie, S. M. (1998). Navigating in the new competitive landscape: Building strategic flexibility and competitive advantage in the 21st century. Academy of Management Executive, 12(4), 22–42.

OECD. (2019). OECD learning compass 2030: A series of concept notes. https://www.oecd.org/education/2030-project/teaching-and-learning/learning/learning-compass-2030/

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education.

UNESCO. (2023). Global education monitoring report 2023: Technology in education: A tool on whose terms?

World Bank. (2022). The state of global learning poverty: 2022 update.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.