การยกระดับอุตสาหกรรมประมงน้ำจืดตลอดห่วงโซ่อุปทานด้วยหลักตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้ ในจังหวัดนครราชสีมา
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพอุตสาหกรรมประมงน้ำจืดตลอดห่วงโซ่อุปทาน 2) ศึกษาพฤติกรรมและความต้องการของผู้บริโภคต่ออุตสาหกรรมประมงน้ำจืด 3) สร้างนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมประมงน้ำจืด และ 4) ศึกษารูปแบบระบบตลาดทั้งแบบออนไลน์และออฟไลน์ โดยมีพื้นที่เป้าหมาย 4 อำเภอ คือสูงเนิน เมืองนครราชสีมา ขามทะเลสอ และโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา ด้านกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่ม ได้แก่ เกษตรกร 400 คน ผู้บริโภค 400 คน และผู้ที่เกี่ยวข้อง 30 คน เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบประเมิน แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์ ซึ่งมีค่าดัชนีความสอดคล้อง และค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค อยู่ระหว่าง 0.90-0.97 และการวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา และเชิงปริมาณด้วยสถิติอย่างง่าย
ผลการศึกษา พบว่า 1) อุตสาหกรรมประมงน้ำจืดมีศักยภาพอยู่ในระดับมาก 2) พฤติกรรมการบริโภคส่วนใหญ่เป็นผลิตภัณฑ์แช่เย็น/แช่แข็ง มีเป้าหมายเพื่อสร้างรายได้ให้กับท้องถิ่น เหตุผลการบริโภคเพราะผลิตภัณฑ์สดและใหม่ ผู้ที่มีส่วนร่วมตัดสินใจบริโภค คือครอบครัว ช่วงเวลาเดินทางเพื่อการบริโภคคือทุกวัน โดยข้อมูลการบริโภคมาจากเพื่อน ๆ และการตัดสินใจในการบริโภคเพราะคุ้มค่ากับค่าใช้จ่าย3) การสร้างนวัตกรรม 2 ส่วน คือนวัตกรรมกระบวนการบริหารจัดการ ได้แก่ การสร้างกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้เพาะเลี้ยงประมงน้ำจืดและการสร้างเครือข่ายประมงน้ำจืดในจังหวัดนครราชสีมา และนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ ได้แก่ แปรรูปผลิตภัณฑ์ และจัดทำบรรจุภัณฑ์ 4 ชนิด คือปลาส้ม ปลาร้าหมาด ป่นปลา และน้ำพริกปลากรอบ และ 4) ผู้บริโภคมีความต้องการรูปแบบระบบตลาดทั้งแบบออนไลน์และออฟไลน์อยู่ในระดับปานกลางโดยด้านการโฆษณา/การประชาสัมพันธ์ (สื่อเฉพาะกิจและสื่อบุคคล) มีความต้องการมากที่สุด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความที่ลงตีพิมพ์ทุกเรื่องได้รับการตรวจทางวิชาการโดยผู้ประเมินอิสระ ผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) สาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างน้อย 3 ท่าน ในรูปแบบ Double blind review
2. ข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม นี้เป็นของผู้เขียน คณะผู้จัดทำวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
3. กองบรรณาธิการวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอกแต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
เอกสารอ้างอิง
ชุติระ ระบอบ, ชีรวิทย์ สุรีรัตนันท์, บรรเจิดศักดิ์ สัณหภักดี, ชณิชา หมอยาดี, มรกต กำแพงเพชร, และ กันต์ติกมาฐ รัตนปริญญานุกูล. (2562). การยกระดับโซ่คุณค่าของห่วงโซ่อุปทานปลาสลิดแปรรูป จังหวัดสมุทรปราการ [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธนวรรธน์ พลวิชัย. (2564). เศรษฐศาสตร์การจัดการ: เครื่องมือวิเคราะห์ธุรกิจในยุคปัจจุบัน. เยลโล่การพิมพ์ (1988).
นิโก๊ะ แวอาลี. (2560). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการจัดการตลาดผลิตภัณฑ์แปรรูปสัตว์น้ำของสหกรณ์ผู้เลี้ยงสัตว์น้ำยะหริ่ง จำกัด (โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ) จังหวัดปัตตานี [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นินธนา เอี่ยมสะอาด และ ลินีนาท โชคดำเกิง. (2558). ห่วงโซ่อุปทานของสัตว์น้ำอ่าวบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี: กลุ่มปลาและหมึก [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นิเวศน์ ธรรมะ. (2567). การจัดการการตลาดในยุคดิจิทัล. ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. (2550). ระเบียบวิธีการวิจัย: แนวทางปฏิบัติสู่ความสำเร็จ. ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 8). สุวีริยาสาส์น.
แมะเยาะ ลาเตะ และคณะ. (2562). การแปรรูปและการสร้างช่องทางการตลาดเพื่อเพิ่มมูลค่าของสัตว์น้ำที่มีมูลค่าน้อยในพื้นที่จังหวัดปัตตานี [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ศรีสัจจา วิทยศักดิ์, ศิริกาญจน์ จันทร์สมบัติ, สายสัมพันธ์ ซุ้นเจริญ, และ ธนัชพร สมใส. (2563). การศึกษาศักยภาพเชิงพื้นที่และการเลือกตำแหน่งที่ตั้งศูนย์กระจายสินค้าประมงเชื่อมโยงภาคเหนือตอนล่างกับประเทศเพื่อนบ้าน [รายงานการวิจัย]. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.
ศิวฤทธิ์ พงศกรรังศิลป์. (2564). หลักการตลาด. ท้อป.
ศักรินทร์ นนทพจน์ และ มัลลิกา สมพลกรัง. (2561). การจัดการห่วงโซ่อุปทานปลาน้ำจืดธรรมชาติสู่การเพิ่มมูลค่าในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สาโรจน์ ดาวธง. (2553). พฤติกรรมและการตัดสินใจซื้อปลาน้ำจืดของลูกค้าในตลาดเจ้าพรหม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา [รายงานการวิจัย]. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
สิน พันธุ์พินิจ. (2551). เทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). วิทยพัฒน์.
สุจิตตา หงส์ทอง. (2562). โซ่อุปทานปลานิลของเกษตรกรผู้เลี้ยงปลานิลและต้นทุนต่อหน่วย กรณีศึกษา อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย. วารสารบริหารธุรกิจเทคโนโลยีมหานคร, 16(1), 180–192.
สุชาติ ไตรภพสกุล. (2567). หลักการตลาดเพื่อการเป็นผู้ประกอบการ (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุทธิจิตต์ เชิงทอง, สุชาติ เชิงทอง, และ ชมพูนุท ด้วงจันทร์. (2557). โซ่อุปทานสัตว์น้ำอ่าวบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี: กรณีศึกษาหอยสองฝา [รายงานการวิจัย]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุวิมล ติรกานันท์. (2555). การวิเคราะห์ตัวแปรพหุในงานวิจัยทางสังคมศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานจังหวัดนครราชสีมา. (2568). แผนพัฒนาจังหวัดนครราชสีมาระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570).
สำนักงานประมงจังหวัดนครราชสีมา. (2568). ฐานข้อมูลประมงน้ำจืด.
Flynn, B. B., Huo, B., & Zhao, X. (2010). The impact of supply chain integration on performance: A contingency and configuration approach. Journal of Operations Management, 28(1), 58–71.
Tidd, J., & Bessant, J. (2010). Managing innovation: Integrating technological, market and organizational change (4th ed.). John Wiley & Sons.