การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมด้านการคิดเชิงกลยุทธ์สำหรับครูผู้สอน ระดับชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนในเครือสารสาสน์เขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คำสำคัญ:
หลักสูตรฝึกอบรม, การคิดเชิงกลยุทธ์, การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการหลักสูตรฝึกอบรมด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ 2) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ และ 3) ตรวจสอบประสิทธิภาพของหลักสูตรฝึกอบรม ซึ่งมีการดำเนินงานวิจัย 3 ตอนประกอบไปด้วย ตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการหลักสูตรฝึกอบรม ตอนที่ 2 พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรม และตอนที่ 3 ตรวจสอบประสิทธิภาพของหลักสูตรฝึกอบรม กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูผู้สอนระดับชั้นมัธยมศึกษาโรงเรียนในเครือสารสาสน์เขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 30 คน ได้มาจากการกำหนดสัดส่วนโควตาโรงเรียนละ 10 คน เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและความต้องการหลักสูตรฝึกอบรมโดยมีค่า IOC ของแบบสอบถามรายข้อระหว่าง 0.60-1.00 และค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.76 2) แบบทดสอบวัดความรู้และความเข้าใจด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ โดยมีค่า IOC ของข้อสอบรายข้ออยู่ระหว่าง 0.60–0.80 ค่าความยากง่ายของข้อสอบรายข้ออยู่ระหว่าง 0.22–0.53 ค่าอำนาจจำแนกของข้อสอบรายข้ออยู่ระหว่าง 0.28–0.65 และค่าความเชื่อมั่นของข้อสอบทั้งฉบับเท่ากับ 0.79 3) แบบประเมินความเหมาะสมของหลักสูตรฝึกอบรม โดยมีค่า IOC ของแบบประเมินรายข้อระหว่าง 0.60–0.80 4) แบบสอบถามความพึงพอใจโดยมีค่า IOC ของแบบสอบถามรายข้อระหว่าง 0.60–1.00 และค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.74 ซึ่งการวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการหาค่าเฉลี่ยแล้วนำไปเปรียบเทียบกับเกณฑ์ตามที่ผู้เชี่ยวชาญกำหนด
ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ มีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในช่วง 3.09–3.21 คะแนน หมายความว่าครูมีความรู้ความเข้าใจในระดับปานกลาง ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ที่ระดับคะแนน 3.51 คะแนน ควรได้รับการพัฒนาด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ ส่วนความต้องการหลักสูตรฝึกอบรมมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในช่วง 4.11–4.28 คะแนน หมายความว่าครูต้องการหลักสูตรฝึกอบรมในระดับมาก ซึ่งสูงกว่าที่เกณฑ์กำหนดไว้ที่ระดับคะแนน 3.51 คะแนน 2) หลักสูตรฝึกอบรมประกอบไปด้วยเนื้อหา 5 หน่วยการเรียนรู้ ได้แก่ 1) การฝึกกำหนดเป้าหมาย 2) การฝึกตั้งสมมติฐานเพื่อไปสู่เป้าหมาย 3) การฝึกเลือกทางเลือกที่เหมาะสม 4) การฝึกวางแผน 5) การฝึกคาดการณ์และพยากรณ์สถานการณ์ ใช้เวลาในการฝึกอบรมทั้งหมด 30 ชั่วโมง และ 3) ประสิทธิภาพของหลักสูตรฝึกอบรมด้านการคิดเชิงกลยุทธ์ พบว่าครูผู้สอนมีความรู้ด้านการคิดเชิงกลยุทธ์สูงกว่าก่อนได้รับการฝึกอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีความพึงพอใจต่อหลักสูตรฝึกอบรมโดยรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 4.35 คะแนน และหลักสูตรมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ยรวมอยู่ที่ 4.28 คะแนน
เอกสารอ้างอิง
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2562). การคิดเชิงกลยุทธ์ Strategic Thinking. ซัคเซส พับลิชชิ่ง.
ชูชัย สมิทธิไกร. (2558). การฝึกอบรมบุคลากรในองค์การ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นลินี ณ นคร. (2561). การออกแบบการวัดประเมินการคิด. สันติศิริการพิมพ์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
พระปลัดนนทณัฏฏ์ ศฤงคาร. (2564). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนการสอนธรรมศึกษาตามแนวคิดเชิงรุก (Active Learning) สำหรับพระสอนศีลธรรม ระดับประถมศึกษา [ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วราภรณ์ อาจคาไพ. (2565). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ตามกรอบแนวคิดความรู้ในเนื้อหาศาสตร์การสอนและเทคโนโลยี (TPACK) สำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู [ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วารุณี อัศวโภคิน. (2554). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการสื่อสารของบุคลากรสายสนับสนุนวิชาการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ [ปริญญานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2540). โครงการส่งเสริมศักยภาพของนักเรียนในโรงเรียนกรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วิชัย วงษ์ใหญ่. (2551). การพัฒนาหลักสูตรแบบครบวงจร. สุวีริยาสาสน์.
วีรภัทร ไม้ไหว. (2560). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมครูเพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. วิทยาลัยครุศาสตร์, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
สุพรรณิการ์ สุทธหลวง. (2565). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง สำหรับครูประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สำเริง บุญเรืองรัตน์. (2554). การปฏิรูปการศึกษา. มิตรภาพการพิมพ์ 1995.
อรรถกร ชัยมูล. (2561). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมการวิจัยในการจัดการเรียนรู้ สำหรับครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร.
Wexley, K. N., & Latham, G. P. (1991). Developing and Training Human Resources in Organizations. Harper Collins.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.