การศึกษาภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1
คำสำคัญ:
แนวทางแก้ไข, ภาวะหมดไฟ, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 2) เปรียบเทียบภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา และ 3) ศึกษาแนวทางแก้ไขภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ สถานศึกษา 108 โรงเรียน และผู้บริหาร 108 คน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie และ Morgan ดำเนินการสุ่มแบบแบ่งชั้นโดยใช้ขนาดของสถานศึกษาเป็นชั้น เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ ค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.60-1.00 และค่าความเชื่อมั่น 0.971 รวมถึงแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) ภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษาอยู่ในระดับปานกลาง 2) ผลการเปรียบเทียบภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 โดยภาพรวมไม่แตกต่างกัน และ 3) แนวทางแก้ไขภาวะหมดไฟของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 พบว่า ผู้บริหารควรพัฒนาทักษะการจัดลำดับความสำคัญของงานและวางแผนติดตามภาระงานอย่างชัดเจน จัดการภาระงานตามเวลาและความถนัดของบุคลากร เสริมสร้างกำลังใจและสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรผ่านการอบรม สร้างวัฒนธรรมการทำงานร่วมกัน รวมถึงเปิดรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ ปฏิบัติตามนโยบายส่วนกลางโดยคำนึงถึงบริบทและภารกิจของสถานศึกษาไม่ให้เกิดผลกระทบด้านลบต่อผู้เรียนและสถานศึกษา ศึกษาและวิเคราะห์นโยบายอย่างละเอียดและการจัดประชุมอภิปรายเพื่อหาแนวทางการทำงานร่วมกันโดยเลือกและคัดกรองงานที่สำคัญตามทรัพยากรของสถานศึกษา และสนับสนุนความเข้าใจในการทำงานร่วมกันผ่านการพูดคุยอย่างมีเหตุผล นอกจากนี้ควรสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับบุคลากรผ่านการเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในงาน ชี้แจงบทบาทหน้าที่ชัดเจน และส่งเสริมความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกันในสถานศึกษาเพื่อลดแรงต่อต้านและสร้างความใกล้ชิดในองค์กร
เอกสารอ้างอิง
กมลพร วรรณฤทธิ์. (2562). ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout Syndrome). https://www.si.mahidol.ac.th/sirirajdoctor/article_detail.aspx?ID=1385
คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล, มหาวิทยาลัยมหิดล. (2562). ภาวะหมดไฟ Burn Out. https://www.si.mahidol.ac.th/Th/healthdetail.asp?aid=1385
ฉัตรชกรณ์ ระบิล และวิลาสินี จินตลิขิตดี. (2564). ภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรในสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารสวนสุนันทาวิชาการและวิจัย, 15(2), 60-79. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/ssajournal/article/view/251834/172626
ณัฐพงศ์ เศรษฐบรรจง. (2565). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาระงานกับภาวะหมดไฟในการทำงาน ของพนักงานที่ประกอบวิชาชีพบัญชีโดยมีความสามารถในการฟื้นพลังเป็นตัวแปรกำกับ [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฐพล พูลวิเชียร. (2565). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดพิษณุโลก [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ทิพรัตน์ บำรุงพนิชถาวร. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของผู้ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
นันทาวดี วรวสุวัส. (2563). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางใจเพื่อป้องกันภาวะหมดไฟการทำงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเขตสุขภาพที่ 7. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(2), 603-613. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RDHSJ/article/view/255135/173324
ปมิตตา เจริญรัตนอัมพร. (2563). ลักษณะส่วนบุคคล การสื่อสารภายในองค์การ และความผูกพันต่อองค์การ กับภาวะหมดไฟในการทำงานของพนักงานบริษัทเอกชน [วิทยานิพนธ์วารสารศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2020/TU_2020_6207011559_14080_15484.pdf
ปองกานต์ ศิโรรัตน์. (2563). การศึกษาเกี่ยวกับภาวะหมดไฟในการทำงาน (Job Burnout) ของพนักงานองค์กร รัฐวิสาหกิจ กลุ่มเจเนอเรชั่นเบบี้บูมเมอร์ [สารนิพนธ์การจัดการมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ปาริฉัตร กฤษณเกษกุล. (2564). ความเหนื่อยหน่ายในการทำงานของพนักงาน ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) [การค้นคว้าอิสระมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
พรชัย สิทธิศรัณย์กุล. (2562). Burnout หมดไฟในการทำงาน ภาวะคุกคามคุณภาพชีวิตแห่งโลกยุคใหม่. https://url.in.th/upAHP
ไพศาล วรคำ. (2562). การวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 11). ตักสิลาการพิมพ์.
ภาณุมาศ เกษรสุริวงค์, อานนท์ โหมดกลิ่น, มนัส คำฟัก, ชัชวาลย์ กันเพชร, และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2566). ภาวะหมดไฟในการทำงานของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์, 10(1), 15-24. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/rtna-socialj/article/view/259518/178405
รุ่งโรจน์ สมบุญเก่า. (2566). ภาวะผู้นำหมดไฟ “จาซินดา อาเดิร์น”. https://theactive.thaipbs.or.th/read/burnout-leaders-effect
ลัญฉน์ศักดิ์ อรรฆยากร. (2566). ภาวะหมดไฟ (Burnout Syndromes). https://www.medparkhospital.com/lifestyles/burnout-syndrome
วราภรณ์ เลิศวิลัย. (2563). ภาวะหมดไฟในการทํางานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักเทคนิคการแพทย์ในจังหวัด ฃกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=4914&context=chulaetd
ศุภสินี พราหมณพันธุ์. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรภาครัฐ ในอำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง. http://www.abstract.ru.ac.th/mbacampus/AbstractPdf/2566-34_1711096337.pdf
สโรชาพัชร์ เตชโรจนกัญจน. (2564). ภาวะหมดไฟในการทำงาน และปัจจัยที่เกี่ยวข้องของพนักงานบริษัทเอกชน ที่ดำเนินธุรกิจจัดจำหน่ายวัสดุก่อสร้างแห่งหนึ่ง [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=6630&context=chulaetd
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. (2567). เกี่ยวกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. https://www.korat1.go.th/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.