รูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผัน (VUCA WOLRD) ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1
คำสำคัญ:
รูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหาร, ยุคโลกพลิกผัน, ผู้บริหารสถานศึกษา, ทักษะการบริหารบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทักษะการบริหารที่จำเป็นของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผัน 3) สร้างรูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผันของผู้บริหารสถานศึกษา และ 4) ประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ การวิจัยมี 4 ตอน คือ 1) ศึกษาทักษะการบริหารที่จำเป็นของผู้บริหารสถานศึกษา โดยสังเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 ท่าน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง 2) ศึกษาระดับการมีทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผันของผู้บริหารสถานศึกษา จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 346 คน ได้มาด้วยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามมาตรส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความสอดคล้อง (IOC) อยู่ระหว่าง 0.80 ถึง 1.00 ค่าความเชื่อมั่น 0.99 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย () และค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) 3) สร้างรูปแบบและประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ โดยมีผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 7 คน เป็นผู้ประเมินด้วยวิธีการจัดประชุมสนทนากลุ่ม และ 4) ประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 50 คน ด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมินมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย (
) และความเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)
ผลการวิจัย พบว่า 1) ทักษะการบริหารที่จำเป็นของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 7 ทักษะ คือ 1) ทักษะทางมนุษย์สัมพันธ์ 2) ทักษะด้านเทคนิค 3) ทักษะด้านความคิดรวบยอด 4) ทักษะเทคโนโลยีและการใช้ดิจิทัล 5) ทักษะการมีวิสัยทัศน์ 6) ทักษะด้านการตัดสินใจ และ7) ทักษะการคิดวิเคราะห์และสังเคราะห์ 2) ผู้บริหารสถานศึกษา มีทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผันอยู่ในระดับมากที่สุด 6 ทักษะ และมี 1 ทักษะอยู่ในระดับมาก คือทักษะเทคโนโลยีและการใช้ดิจิทัลทางมนุษยสัมพันธ์ และพบว่าทักษะที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด 3 ลำดับที่ควรนำมาพัฒนา ได้แก่ ทักษะความคิดรวบยอด ทักษะด้านเทคนิค และ ทักษะเทคโนโลยีและการใช้ดิจิทัล 3) รูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผัน ของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย (1) หลักการและเหตุผลของรูปแบบ (2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ (3) สาระสำคัญของรูปแบบ มี 3ส่วนประกอบด้วย ส่วนที่ 1 ประเด็นการพัฒนา ส่วนที่ 2 กระบวนการพัฒนา ส่วนที่ 3 การประเมินผลการพัฒนา (4) การนำรูปแบบสู่การปฏิบัติของรูปแบบ และ (5) เงื่อนไขสู่ความสำเร็จของรูปแบบ มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด และ 4) รูปแบบการพัฒนา ทักษะการบริหารในยุคโลกพลิกผัน ของผู้บริหารสถานศึกษา มีความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบ มากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
ขวัญนภา อุณหกานต์. (2562). เอกภาพและความหลากหลายกับนโยบายเพื่อการพัฒนาการศึกษา. วารสารการบริหาร การศึกษา, 10(1), 1047-1056. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EdAd/article/view/241441/164065
ครุปกรณ์ ละเอียดอ่อน. (2566). รูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหาร งานวิจัยเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นของผู้บริหารในมหาวิทยาลัยราชภัฏ [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.
จักรกฤษณ์ สิริริน. (2562). Innovation Management ติดปีกสถานศึกษาสู่ยุค 5.0. http://www.salika.co/2019/09/05/Innovation-Management-educational-5-0-era/
เจริญ ภู่วิจิตร์. (2565). ภาวะผู้นำทางการศึกษาโลกยุคผันผวน (Educational Leadership in VUCA World). https://www.nidtep.go.th/2017/publish/doc/20220906-1.pdf
จิราเจต วิเศษดอนหวาย. (2565). ลาก่อน VUCA มาแล้ว BANI : ชวน ผอ. ปรับตัวและโรงเรียนให้ทันการเปลี่ยนแปลง. https://www.educathai.com/knowledge/articles/652
ณัฐพร ใจสามารถ, สุนิสา วงศ์อารีย์ และนวัตกร หอมสิน. (2566). แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารสถานศึกษาในยุคประเทศไทย 4.0 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 10(4), 325–338. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/268668/178228
ทินกร เผ่ากันทะ และกัลยารัตน์ เมธีวีรวงศ์. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารสถานศึกษาแห่งประเทศไทย. 4(2), 37–45. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/252246/177999
ประกาศคณะกรรมการคุรุสภา. (2556,17 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนพิเศษ 156 ง. หน้า 43–54.
พรปวีณ์ ไกรบำรุง. (2564). รูปแบบการพัฒนาทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1 [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.
พระมหาวรวุฒิ วรวุฑฒิเมธี. (พุดศรี) (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักสังฆหวัตถุของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาเขต 11 [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล.
ภัทรา จรรยาธรรม. (2564). การบริหารสถานศึกษาเอกชนในยุคดิจิทัล [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ละเอียด ศิลาน้อย. (2562). วิธีวิทยาการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างเพื่อการวิจัยเชิงปริมาณเชิงสำรวจและเชิงทดลอง. บางกอกบลูพริ้น.
สำนักงานศึกษาธิการภาค 13. (2564). การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579 ไปสู่การปฏิบัติในสถานศึกษา สังกัดกระทรวงศึกษาธิการในพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงานการศึกษาภาค 13. สำนักงานงานศึกษาธิการภาค 13.
สุพริศร์ สุวรรณิก. (2563). ไขปริศนาเงินเฟ้อโลกในยุคก่อนและหลังโควิด–19. ไทยรัฐออนไลน์. https://www.thairath.co.th/news/business/1878016
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). ทักษะที่จำเป็นแห่งอนาคต (Future Skill) เพื่อเตรียมการพัฒนาคุณภาพคนไทยทุกช่วงวัย รองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว (Disruption) ของโลกศตวรรษที่ 21 : ผลการศึกษาและแนวทางการส่งเสริม. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561) ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 ฉบับย่อ. สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ, สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
อิศรา หาญรักษ์, ไชยส ภาวะบุตร และชรินดา พิมพ์บุตร. (2564). ทักษะการบริหารงานของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดนครพนม. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 9(35), 277-288. ttps://jeal.snru.ac.th/ArticleViewFile?ArticleID=955&FileArticle=955-ArticleTextFile-20210701162138.pdf
FUTURISTNIDA. (2020). 3 ทักษะผู้นำที่ต้องปรับในยุค VUCA World. https://shorturl.at/9jLq5
TCDC. (2020). Trend 2021: Reform this Moment. https://web.tcdc.or.th/th/Publication/Detail/Trend-2021-Reform-this-Moment
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
