ชุมชนดอนมะลิ: ศูนย์กลางวัฒนธรรมชาวไทยทรงดำสุราษฎร์ธานี

Main Article Content

กฤษณะ ทองแก้ว

บทคัดย่อ

 


            บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการสร้างชุมชนของชาวไทยทรงดำ           ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพแบบกรณีศึกษาเก็บข้อมูลด้วยการสังเกตการณ์ บันทึกประวัติชีวิตบุคคล สัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มชาวไทยทรงดำจังหวัดสุราษฎร์ธานีภายใต้ข้อถกเถียงว่าการสืบสานวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำอยู่ภายใต้ความสัมพันธ์ของเครือข่ายที่มีศูนย์กลางทางวัฒนธรรม


            จากการวิจัยพบว่าชุมชนดอนมะลิคือชุมชนแรกของชาวไทยทรงดำในสุราษฎร์ธานี            ที่ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2497 และอพยพเข้ามาอีกครั้งใน พ.ศ. 2500 จากนั้นพระสงฆ์             ชาวไทยทรงดำได้เข้ามามีส่วนร่วมในการก่อสร้างสำนักสงฆ์ที่พัฒนามาเป็นวัดดอนมะลิ โรงเรียนบ้านไทรงาม ศูนย์เรียนรู้วัฒนธรรมไทยทรงดำ ในชุมชนมีหมอเสนที่ทำหน้าที่     ในเชิงพิธีกรรม สิ่งศักดิ์สิทธิ์ มีการรวมกลุ่มยุวชนสืบสานวัฒนธรรม ช่างฝีมือ และ กลุ่มสัจจะออมทรัพย์ ซึ่งเงื่อนไขเหล่านี้ส่งผลให้ปัจจุบันชุมชนดอนมะลิกลายเป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมของชาวไทยทรงดำในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มเยาวชนสืบสานภูมิปัญญาไทดำ. (2552). รากเหง้าปู่เป้าเยาย่า ประวัติศาสตร์ สังคม และการสืบทอดภูมิปัญญาไทดำ. สุราษฎร์ธานี : สำนักงานกองทุนสนับสนุน การวิจัย.
ชวน เพชรแก้ว. (2547). “ชุมชนไทยทรงดำบ้านดอนรวบ: ความสุขบนพื้นฐานวัฒนธรรมดั้งเดิมและการปรับตัวในภาวะความเปลี่ยนแปลง” ใน นวัตกรรมสร้างสุขภาพภาคใต้เสนอต่อสำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : สำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ.
เชษฐา พวงหัตถ์. (2548). โครงสร้างผู้กระทำการ. กรุงเทพฯ : สำนักงานวิจัยแห่งชาติ.
ปิ่นวดี ศรีสุพรรณ. (2555). “บทวิจารณ์หนังสือ Structuration Theory by Rob Stones. 2005”วารสารสังคมลุ่มน้ำโขง. 8(3): 191-200.
ภัทริยา ยิมเรวัต. (2544). ประวัติศาสตร์สิบสองจุไท. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์.
เพชรตะบอง ไพศูนย์. (มปป). เอกสารแม่น้ำโขง-สาละวิน : ไทยทรงดำ : ความเป็นชายขอบ ในกระแสการเปลี่ยนแปลงโลกาภิวัตน์. เลย : มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.
มูลนิธิไทยทรงดำประเทศไทย. (2548). ไทยทรงดำ. นครปฐม : มูลนิธิไทยทรงดำประเทศไทย.
อภิญวัฒน์ โพธิ์สาน. (2552). สารัตถะคติความเชื่อและพิธีกรรมลาวโซ่ง. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

บุคลานุกรม

สัมภาษณ์เชิงลึกนายจันทรัตน์ รู้พันธ์ โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2559 ณ ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนายคูณ บัวแก้ว โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2559 ณ ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนายคีรี ทันสมัย โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2559 บ้านเลขที่ 56 ซอย 5 ถนนพูลศิริ เทศบาลบ้านนาสาร อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนายฉมวย มาดสะอาด โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2559 ณ ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนางสมงาม เวียนสาว โดย นางสาวอรทัย คำสงฆ์ เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2559 บ้านเลขที่ 62 หมู่ที่9 ตำบลท่ายาง อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร
สัมภาษณ์เชิงลึกนายสมยศ สระทองอุ่น โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2559 ณ บ้านเลขที่ 93 หมู่ที่ 6 ตำบลเขาตอก อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนางไสว สุวรรณศรี โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2559 บ้านเลขที่ 446 ตำบลนาสาร อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี


สัมภาษณ์เชิงลึกนางสาวภัสรา รู้พันธ์ โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2559 ณ ศาลาน้อย ตำบลบางกุ้ง อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สัมภาษณ์เชิงลึกนายไร ทองศรีสุพรรณ โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2560 วัดดอนมะลิ หมู่ที่7 ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สนทนากลุ่มชุมชนบ้านเขาตอก โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว นายคฑาวุธ ศรีมุกดา และนางสาวอรทัย คำสงฆ์ เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2559 บ้านเลขที่ 93 ชุมชนบ้านแหลมยูง หมู่ที่ 6 ตำบลเขาตอก อำเภอเคียนซาจังหวัดสุราษฎร์ธานี
สนทนากลุ่มชุมชนบ้านดอนมะลิ โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว นายคฑาวุธ ศรีมุกดา นางสาวอรทัย คำสงฆ์ นางสาวอุษา แจ้งอาญา นางสาววรรณิษา ช่วยสม และนายปฐวี แสงชาตรี วันที่ 12 ธันวาคม 2559 ณ วัดดอนมะลิ ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
สนทนากลุ่มบ้านนาสาร โดย ดร.กฤษณะ ทองแก้ว นายคฑาวุธ ศรีมุกดา และนางสาวอรทัย คำสงฆ์ เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ.2559 ณ บ้านเลขที่ 56 ซอย 5 ถนนพูลศิริ ตำบลนาสาร อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี