Phumphuang Duangchan and (non)Transition of Lukthung music (late 1970s - early 2000s)

Main Article Content

Proggead Jaisuwan

Abstract

The success of Phumphuang Duangchan’s music career between the late 1970s and mid 1990s—especially her works in 1985—made a great transformation to the Lukthung music industry by combining the Lukthung genre and the String genre together. Besides, she also adjusted her public image to keep up with domestic and international contemporary fashion. Phumphuang’s success is the milestone in the new era of the Lukthung music. Nevertheless, many Lukthung songs that followed Phumphuang in order to gain the same success were criticized of lacking “Lukthung-ness”. This study argues that Lukthung music conservation events that were held between the late 1980s and early 2000s were a hindrance for the Lukthung music industry in modernizing itself. The success of those events influenced the last three years of Phumphuang’s music career and the Lukthung music market in general. The events furthermore froze the characteristics of the Lukthung music genre and fused it into an ideology of Thainess and an ideal of the countryside. Up until now, the debate on what is Lukthung has been going on, and many people have been criticizing Lukthung songs of deviating from the norms set by those conservation events.

Article Details

How to Cite
Jaisuwan, Proggead. “Phumphuang Duangchan and (non)Transition of Lukthung music (late 1970s - early 2000s)”. Thammasat Journal of History 9, no. 1 (June 17, 2022): 92–124. accessed February 14, 2026. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/thammasat_history/article/view/254846.
Section
Research Articles

References

กองบรรณาธิการ. “วาณิช จรุงกิจอนันต์ สนทนา “ภาษาไทยในเพลงลูกทุ่ง”.” สกุลไทย, 27 พฤษภาคม 2546.

ขจร ฝ้ายเทศ. “ปัจจัยที่มีผลต่อการสร้างผลงานของผู้ประพันธ์เพลงลูกทุ่ง ลพ บุรีรัตน์.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, ภาควิชาการสื่อสารมวลชน จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย, 2540.

ขจร ฝ้ายเทศ. “การสื่อสารทางการเมืองในเพลงไทยลูกทุ่ง.” วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2548.

ฉกาจ ราชบุรี. “ประวัติศาสตร์ธุรกิจเพลงลูกทุ่งไทย พ.ศ. 2507-2535.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2537.

ชาววัง [นามแฝง]. “แวดวงคนขายเสียง.” ราชาเสียงทอง, 5 กุมภาพันธ์ 2525.

ชาววัง [นามแฝง]. “แวดวงคนขายเสียง.” ราชาเสียงทอง, 5 เมษายน 2525.

ทิวา สาระจูฑะ. “พุ่มพวง ดวงจันทร์.” สีสัน, กรกฎาคม-สิงหาคม 2531.

“เทปสตริง-ลูกทุ่งหงอย ถูกหมอลำตีกระจุย.” ราชาเสียงทอง, มีนาคม 2530.

“นักเพลงลูกข้าวเหนียวรวมพล ‘นักเขียนซีไรท์’ หยามหมิ่นเพลงลูกทุ่งอีสาน.” คม ชัด ลึก, 4 มีนาคม 2545.

นำชัย ชีววิวรรธน์. “ทำไมคนแก่ไม่ชอบเพลงวัยรุ่น.” สืบค้นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2564. https://www.the101.world/why-old-people-hate-teen-music.

นิธิ เอียวศรีวงศ์. โขน, คาราบาว, น้ำเน่าและหนังไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: มติชน, 2557.

ประชา สุวีรานนท์. อัตลักษณ์ไทย: จากไทยสู่ไทย ๆ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน, 2554.

ผาสุก พงษ์ไพจิตร, และ คริส เบเกอร์. เศรษฐกิจการเมืองไทยสมัยกรุงเทพฯ. พิมพ์ครั้งที่ 3. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์ซิลค์เวอร์ม, 2546.

พงศกร ชะอุ่มดี. “ภาพถ่ายกับชีวิตวัยรุ่นชนชั้นกลางในกรุงเทพมหานคร ทศวรรษ 2500-2530.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, ภาควิชาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2560.

พริกสด [นามแฝง]. “พุ่มพวง ดวงจันทร์.” ราชาเสียงทอง, ธันวาคม 2528.

ภัทราภรณ์ จันทนะสุต. “พุ่มพวง ดวงจันทร์: จุดพลิกผันของเพลงลูกทุ่งไทย.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาดนตรีชาติพันธุ์วิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2549.

มะนาวดอย. “จันทรา ธีรวรรณ เจ้าของผลงานเพลง สาวทรงฮาร์ด.” ราชาเสียงทอง, 5 สิงหาคม 2525.

วาณิช จรุงกิจอนันต์. “ตาย.” มติชน สุดสัปดาห์, 21 สิงหาคม 2545.

แวง พลังวรรณ. อีสานคดี ชุด ลูกทุ่งอีสาน. กรุงเทพฯ: เรือนปัญญา, 2545.

ศิริพร กรอบทอง. “วิวัฒนาการเพลงลูกทุ่งในสังคมไทย พ.ศ. 2481-2535.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, ภาควิชาประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541.

สาทร ศรีเกตุ. “เศรษฐกิจการเมืองในกระบวนการผลิตเพลงลูกทุ่งไทย.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชาการปกครอง ภาควิชาการปกครอง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551.

สัญญา ชีวะประเสริฐ. “พุ่มพวง ดวงจันทร์ ปรากฏการณ์ของเพลงลูกทุ่ง” วารสารภาษาและวัฒนธรรม 36, ฉ. 1 (มกราคม-มิถุนายน 2560): 34-152.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. กึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ พรินติ้ง กรุ๊พ, 2532.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. เส้นทางเพลงลูกทุ่งไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2533.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. กึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทย ภาค 2. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊พ, 2534.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. ก้าวต่อไป. กรุงเทพฯ: ศูนย์ประชาสัมพันธ์วัฒนธรรม สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2535.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. แผนแม่บท ปีรณรงค์วัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: นีลนาราการพิมพ์, 2537.

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. 60 ปี เล่าขานตำนานลูกทุ่งไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ, 2542.

สุกรี เจริญสุข. “บรรณาธิการแถลง.” ถนนดนตรี, สิงหาคม 2530

สุชาติ สุขประสิทธิ์. “ชาย เมืองสิงห์ ลูกทุ่งตัวจริง หัวใจไม่เปลี่ยนแปลง.” ฅ.ฅน, มีนาคม 2555

สมเกียรติ บุญศิริ. “พลังลูกทุ่ง.” ผู้จัดการ, ธันวาคม 2550.

“เสวนาเพลงลูกทุ่ง: ไอ้หนุ่มผมยาวถึงอีสาวสมศรี.” เพลงดนตรี 1, ฉ. 5 (มีนาคม-พฤษภาคม 2538): 49-67.

หนุ่ม’ เปรียว [นามแฝง]. “ศักดิ์สยาม เพชรชมภู กับ...ชีวิตนักร้องหมอลำ.” ราชาเสียงทอง, 20 ธันวาคม 2525.

ห้องสมุดลูกทุ่ง. “พุ่มพวง ดวงจันทร์ - คอยรักที่สถานี แสดงสดโรงละครแห่งชาติ.” สืบค้นเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2563. https://www.youtube.com/watch?v=qAxCQundrUc.

อสนี สายฟ้าฟาด. เทปลับ...พุ่มพวง ดวงจันทร์. กรุงเทพฯ: ฟอร์มิก, 2552.

ENTERTAINMENT. “หวนรำลึก "พุ่มพวง ดวงจันทร์" ราชินีลูกทุ่ง | Talk ในตำนาน.” สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2561. https://www.youtube.com/watch?v=oPDdL4VRTe8&t=633s

artclubTPBS. “ศิลป์สโมสร รำพึงถึงพุ่มพวง1/3.” สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2561. https://www.youtube.com/watch?v=DXIilCArym8.

Jirattikorn, Amporn. “Lukthung: Authenticity and Modernity in Thai Country Music” in Asian Music. 37, 1 (winter-spring 2006): 24-50.

Junjuang Doungjun. “สัมภาษณ์สดพี่ผึ้ง.mpg ตอนที่1.mp.” สืบค้นเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2561. https://www.youtube.com/watch?v=Q42VA9Io7aY.

JSL Global Media. “พุ่มพวง ดวงจันทร์ เปิดใจกว่าจะโด่งดัง ตอน 2: จันทร์กะพริบ.” สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2561. https://www.youtube.com/watch?v=inekAmdYTKY.

NewTV. “ย้อนอดีต “ไอ้คล้าว” มนต์รักลูกทุ่งละครในตำนานของ “ตั้ว ศรัณยู.” สืบค้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2564. https://www.newtv.co.th/news/57914.

Piyakul Phusri. “ประวัติศาสตร์อย่างย่นย่อของไซคีเดลิก ร็อก.” สืบค้นเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2564. https://www.fungjaizine.com/article/guru/psychedelic-rock-101

Pochn Ram2 Channel. “พุ่มพวง ดวงจันทร์ แสดงสด 7 สีคอนเสิร์ต ปี2532.” สืบค้นเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2564. https://www.youtube.com/watch?v=ZdjZYI2jTb4.

Thai PBS. “ความจริงไม่ตาย: มรดกจาก พุ่มพวง ดวงจันทร์ (23 พ.ค. 61).” สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2561. https://program.thaipbs.or.th/TruthNeverDies/episodes/53073

Vilaithong, Villa. “Marketing Business Knowledge and Consumer Culture Before the Boom: The Case of Koo Khaeng Magazine.” in A Sarong for Clio: Essays on The Intellectual and Culture History of Thailand. Edited by Maurizio Peleggi. Ithaca, NY: Southeast Asia Program Publication, Southeast Asia Program, Cornell University, 2015.