การเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ - เส้นแบ่งระหว่างอำนาจของอนุญาโตตุลาการกับอำนาจ ในการยื่นคำเสนอข้อพิพาทของผู้เรียกร้อง

บทคัดย่อ

เมื่อแพ้คดีอนุญาโตตุลาการ การขอให้ศาลเพิกถอนคำชี้ขาดเป็นหนึ่งในทางเลือกที่มีอยู่อย่างจำกัดของคู่พิพาทฝ่ายที่แพ้คดี ศาลที่มีอำนาจเพิกถอนคำชี้ขาดคือศาลในถิ่นฐานที่มีการทำคำชี้ขาด เหตุที่จะนำมาใช้ในการขอเพิกถอนนั้นได้แก่เหตุที่ระบุไว้ตามมาตรา 40 ของ พ.ร.บ. อนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 ซึ่งตรงกับมาตรา 34 ของกฎหมายแม่แบบของสหประชาชาติ ส่วนใหญ่เป็นเหตุในเรื่องอำนาจหรือขอบเขตอำนาจของคณะอนุญาโตตุลาการ นอกจากนี้ ศาลยังมีอำนาจเพิกถอนคำชี้ขาดหากความปรากฎต่อศาลว่าข้อพิพาทที่ชี้ขาดมานั้นเป็นข้อพิพาทที่ไม่สามารถระงับได้ด้วยการอนุญาโตตุลาการหรือการบังคับตามคำชี้ขาดจะเป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน เนื่องจากเหตุเพิกถอนที่มีอย่างจำกัด ในอดีตจึงมีคู่พิพาทที่แพ้คดีจำนวนมากนำเอาเหตุอื่นที่มิได้เกี่ยวเนื่องกับอำนาจหรือขอบเขตอำนาจของอนุญาโตตุลาการมาปรุงแต่งในคำร้องเพื่อยื่นต่อศาลโดยอ้างว่าคณะอนุญาโตตุลาการไม่มีอำนาจชี้ขาดหรือชี้ขาดเกินขอบเขต ทั้งที่ในความเป็นจริงเหตุที่นำมาอ้างนั้นเป็นเรื่องสิทธิหรืออำนาจของตนในการยื่นข้อเรียกร้อง  ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมานักกฎหมายอนุญาโตตุลาการและศาลทั่วโลกประสพความสำเร็จอย่างดียิ่งในการขีดเส้นแบ่งระหว่างอำนาจของอนุญาโตตุลาการกับอำนาจในการยื่นข้อเรียกร้องของคู่พิพาท ทำให้คณะอนุญาโตตุลาการและศาลมีกรอบอ้างอิงที่ชัดเจนในการพิจารณาคำคัดค้านของคู่พิพาททั้งก่อนและหลังมีคำชี้ขาด เส้นแบ่งที่ว่านี้ยังไม่สามารถเห็นได้ชัดในประเทศไทย ผู้เขียนมีความประสงค์ที่ให้ชุมชนอนุญาโตตุลาการในประเทศไทยได้ทราบถึงหลักและแนวคิดของประชาคมอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศในปัจจุบัน