พุทธวิธีการสร้างเสริมสุขภาพแบบองค์รวมอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอ พุทธวิธีการสร้างเสริมสุขภาพแบบองค์รวมอย่างยั่งยืน โดยบทความนี้ได้สรุปคำว่า สุขภาพ คือ ภาวะแห่งความสมบูรณ์และความสมดุลของบุคคลทั้งร่างกายจิตใจอารมณ์สังคมและจิตวิญญาณ และการส่งเสริมสุขภาพ เป็นกระบวนการหรือกิจกรรมที่บุคคลหรือกลุ่มบุคคลกระทำเพื่อส่งเสริมให้เกิดภาวะสุขภาพดีทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคม เพื่อให้เกิดการมีศักยภาพ พุทธวิธีกับการเสริมสร้างสุขภาพแบบองค์รวมอย่างยั่งยืน  หลักฐานในคัมภีร์พระไตรปิฎก  สรุปข้อวัตรปฏิบัติของพระพุทธเจ้าจากพุทธพจน์ในการสร้างเสริมสุขภาพองค์รวม โดยปฏิบัติการส่งเสริมสุขภาพ ด้านการบริโภคอาหาร  การออกกำลังกาย  การบริหารจิต  การอยู่กับธรรมชาติ  สุขลักษณะทั้งด้านร่างกายและสิ่งแวดล้อม  แนวทางปฏิบัติในการเสริมสร้างสุขภาพแบบองค์รวมอย่างยั่งยืน  ประกอบไปด้วย

๑. กายภาวนา :การดูแลสุขภาพ ร่างกายให้มีความแข็งแรงสมบูรณ์และปราศจากความเจ็บป่วย รวมถึงการใส่ใจดูแลสิ่งแวดล้อมภายนอกได้ อย่างถูกต้องเหมาะสมดีงาม เพื่อให้เกิดประโยชน์ และสิ่งอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตผู้สูงอายุให้เกิด ความสุข

๒. ศีลภาวนา :การพัฒนาเจริญศีลด้านความประพฤติให้ดีขึ้น มีระเบียบวินัย ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ดำเนินชีวิต เป็นศีลเบื้องต้น เมื่อนำมาประพฤติปฏิบัติเพื่อมุ่งสู่การไม่เบียดเบียน ทั้งทางกาย และวาจา ไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับ สังคมให้ความเกื้อกูลต่อสังคม มีระเบียบวินัยอยู่ร่วมสังคมอย่างมีประโยชน์สุข

๓. จิตภาวนา :การพัฒนาจิต ให้เข้าใจความเป็นจริงของชีวิต เมื่อมีจิตที่มั่นคงแน่วแน่สามารถรู้ทันต่อเหตุปัจจัย ย่อมดำเนินชีวิตไปในทางที่ถูก

๔. ปัญญาภาวนา : การพัฒนาฝึกอบรมปัญญา ให้มีความรู้ความเข้าใจในสิ่งทั้งหลายเป็นไปตามความ เป็นจริง การรับรู้ในหลักธรรมชาติของสรรพสิ่งที่เกิดขึ้น สามารถใช้ปัญญาพิจารณาเหตุแห่งปัจจัยที่เข้ามา กระทบ ใช้ปัญญาไตร่ตรองยึดมั่นในหลักของคุณธรรมและจริยธรรมมองเห็นหลักของเหตุและผล