การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานตามการคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมความสามารถการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ และการรู้เท่าทันสื่อ สำหรับนักศึกษาครู

Main Article Content

ประภาช วิวรรธมงคล
อุบลวรรณ ส่งเสริม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานตามแนวคิดเชิงออกแบบ 2) ประสิทธิผลของรูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานตามแนวคิดเชิงออกแบบ ในประเด็นนี้ 2.1) ความสามารถการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษา 2.2) ความสามารถการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษา 2.3) ความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักศึกษาครูชั้นปีที่ 2 หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง จำนวน 25 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่าย  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) รูปแบบการเรียนการสอน 2) คู่มือการจัดการเรียนการสอนตามรูปแบบ 3) แผนการจัดการเรียนรู้ 4) แบบประเมินความสามารถการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ 5) แบบประเมินการรู้เท่าทันสื่อ 6) แบบประเมินความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนการสอนโดยรูปแบบ 7) แบบประเมินรับรองรูปแบบ การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ,การค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการสอนที่พัฒนาขึ้นมีชื่อว่า “SECE Model” มีองค์ประกอบที่สำคัญ 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ  2) วัตถุประสงค์ 3) ขั้นตอนการเรียนการสอน มี 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 ขั้นศึกษาและความเข้าใจปัญหา (Study and Understand to problem) ขั้นที่ 2 ขั้นพัฒนาความคิด (Enhance Idea) ขั้นที่ 3 ขั้นสร้างผลงาน (Create to work) ขั้นที่ 4 ขั้นประเมินผลงานและการพัฒนา (Evaluation and Develop) 4) การวัดและประเมินผล และ 5) ปัจจัยสนับสนุน ซึ่งประเมินคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่ามีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (M=4.51 , SD=0.67) ด้านประสิทธิผล พบว่า 1) นักศึกษามีความสามารถการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้สูงขึ้น ภาพรวมอยู่ในระดับมาก (M=4.44, SD=0.50) 2) ความสามารถการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษามีพัฒนาการสูงขึ้น โดยภาพอยู่ในระดับมากเช่นกัน (M=4.31, SD=0.45) และ 3) ความพึงพอใจที่มีต่อรูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานตามแนวคิดเชิงออกแบบ ในด้านกิจกรรม บรรยากาศ และประโยชน์ในการนำไปใช้ อยู่ในระดับมากที่สุด (M=4.62, SD=0.47)


โดยสรุป รูปแบบการเรียนการสอน(SECE Model) ที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลในการส่งเสริมการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้และการรู้เท่าทันสื่อของนักศึกษาครู และได้รับความพึงพอใจอย่างสูง ถือเป็นแนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนาวิชาชีพครูที่เหมาะสมกับยุคสมัย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วิวรรธมงคล ป., & ส่งเสริม อ. (2025). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานตามการคิดเชิงออกแบบ เพื่อส่งเสริมความสามารถการออกแบบสื่อเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้ และการรู้เท่าทันสื่อ สำหรับนักศึกษาครู. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 5(2), 103–116. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Kanchana-editor/article/view/281036
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ณัฐวรรณ เฉลิมสุข. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสาน วิชาศิลปศึกษาตามแนวทางการคิดเชิงออกแบบร่วมกับการเรียนศิลปะปฏิบัติ ที่บูรณาการเครื่องมือทางปัญญาเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ในการสร้างผลงานศิลปะของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต).มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ธนกฤต อั้งน้อย. (2563). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูใหม่ในศตวรรษที่ 21 ตามแนวคิดโรงเรียนเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ (วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นัฐติกา แก่นจันทร์. (2566). การพัฒนาชุดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างการรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ด้วยกระบวนการการกำกับตนเองของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พันธ์ทิพา คนฉลาด และสุธีย์ จุฬากาญจน์. (2565). การยกระดับทักษะการออกแบบสื่อการเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์สำหรับการจัดการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 6(1), 218-226.

ภัธภร หลั่งประยูร. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรีนการสอนแบบผสมผสานตามแนวคิดการเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อส่งเสริมความสามารถในการอ่านภาษาอังกฤษของนักศึกษา สาขาการสอนภาษาอังกฤษ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏ (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

โภไคย เฮ่าบุญ และคณะ. (2566). การศึกษาความพึงพอใจต่อรูปแบบการจัดการเรียนการสอนระดับปริญญาตรีของคณะเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา,5(2), 1-21.

Brown, T. (2009). Change by Design: How Design Thinking Creates New Alternatives for Business and Society. New York: HarperCollins.

Chai, C. S., Koh, J. H. L., & Tsai, C. C. (2013). A review of Technological Pedagogical Content Knowledge. Educational Technology & Society, 16(2), 31–51.

Graham, C. R. (2006). Blended learning systems: Definition, current trends, and future directions. In C. J. Bonk & C. R. Graham (Eds.), The Handbook of Blended Learning: Global Perspectives, Local Designs (pp. 3–21). San Francisco, CA: Pfeiffer.

Jenkins, H., et al. (2006). Confronting the Challenges of Participatory Culture: Media Education for the 21st Century. Chicago: MacArthur Foundation.

Koh, J. H. L., Chai, C. S., Benjamin, W., & Hong, H. Y. (2015). Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) and design thinking: A framework to enhance teacher education. British Journal of Educational Technology, 46(2), 278–289.

Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054.

Razzouk, R., & Shute, V. (2012). What is design thinking and why is it important?. Review of Educational Research, 82(3), 330–348.

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. San Francisco, CA: Jossey-Bass.