ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 2

Main Article Content

ธนาวุฒิ วงศ์ไชย
นริศรา เสือคล้าย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา และ 3) ศึกษาภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 2 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและข้าราชการครู ปีการศึกษา 2568 จำนวน 285 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.881 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณ


ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยภาวะผู้นำแบบขายความคิดมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา ได้แก่ ภาวะผู้นำแบบสั่งการ ภาวะผู้นำแบบมอบหมายงาน และภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วม ตามลำดับ ขณะที่ประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากเช่นกัน โดยด้านการวางแผนอัตรากำลังมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมา ได้แก่ ด้านการออกจากราชการ ด้านการพัฒนาบุคลากร ด้านการสรรหาและบรรจุแต่งตั้ง และด้านการประเมินผลการปฏิบัติงาน


ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหาร 3 รูปแบบ ได้แก่ ภาวะผู้นำแบบมีส่วนร่วม ภาวะผู้นำแบบมอบหมายงาน และภาวะผู้นำแบบขายความคิด มีความสัมพันธ์พหุคูณกับประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยสามารถร่วมกันพยากรณ์ประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลได้ร้อยละ 32.60

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วงศ์ไชย ธ., & เสือคล้าย น. (2026). ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 2. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 6(2), 179–190. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Kanchana-editor/article/view/287116
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอำนาจการบริหารและการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550. (16 พฤษภาคม 2550). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 24 ก, 29-33.

จิรานันท์ บุญมาก. (2566). ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารสถานศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 2. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 11(1), 112–126.

จิราวรรณ ปรีชา, สันติ อุนจะนำ และสรัญญา แสงอัมพร. (2566). ประสิทธิผลของสถานศึกษาโดยการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการและวิจัย มทร.พระนคร, 17(1), 1–15.

นิชาภา ภูมิพันธ์ และวาสิตา บุญสาธร. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำตามสถานการณ์กับประสิทธิผลในการบริหารงานของผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชนในกรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารธุรกิจและการจัดการ, 8(2), 109–125.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ฟารีดา กาซอ และปาริชาติ บัวเจริญ. (2567). รูปแบบการบริหารทรัพยากรมนุษย์เพื่อรองรับการยกระดับเป็นกรมส่งเสริมการเรียนรู้ของศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำเภอในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารรัชต์ภาคย์, 18(58), 351–366.

วรรณภา ลือกิตินันท์. (2563). ภาวะผู้นำตามสถานการณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 22(4),

–179.

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2560). ภาวะผู้นำทางการศึกษา, พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 2. (2568). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570 (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2568). พะเยา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 2.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2550). ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการบริหารและการจัดการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สุภางค์ จันทวานิช. (2560). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติการกระจายอำนาจทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Blanchard, K. H., et al. (2013). Leadership and the one minute manager: Increasing effectiveness through situational leadership. New York, NY: William Morrow.

Butler, J. A. (1992). Staff development. Portland, OR: Northwest Regional Educational Laboratory.

Fullan, M. (2020). Learning and the Pandemic: What’s Next?. Prospects, 49(1), 25-28.

Hersey, P. and Blanchard, K. H. (1982). Management of organizational behavior: Utilizing human resources. 4thed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

Hovne, A. (1964). Manpower planning and the restructuring of education. International Labour Review, 89(6), 529–550.

Isoré, M. (2009). Teacher Evaluation: Current Practices in OECD Countries and a Literature Review, OECD Education Working Papers No. 23. Paris: OECD Publishing.

Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice. 9thed. Thousand Oaks: SAGE Publications.

OECD. (2020). Schooling during a pandemic: The experience and outcomes of school closures. Paris: OECD Publishing.

Stufflebeam, D. L. and Shinkfield, A. J. (2012). Teacher evaluation: Guide to effective practice. Dordrecht: Springer.

Yukl, G. (2013). Leadership in organizations. 8thed. Boston, MA: Pearson Education.