ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในสถานศึกษากลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อศึกษาบรรยากาศองค์การในสถานศึกษา 3) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับบรรยากาศองค์การในสถานศึกษา และ 4) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในสถานศึกษา เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แนวคิดภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาและแนวคิดบรรยากาศองค์การในสถานศึกษาเป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือ กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู ภายในกลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 จำนวน 169 คน ได้มาจากการกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเครจซีและมอร์แกน และใช้การสุ่มแบบแบ่งชั้นอย่างเป็นสัดส่วนตามสถานศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 1 ชนิด คือ แบบสอบถาม แบ่งออกเป็น 3 ตอน ประกอบด้วย ตอนที่ 1 ข้อมูลสถานภาพทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม ตอนที่ 2 ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ ความซื่อสัตย์ ความยุติธรรม
ความรับผิดชอบ การเสียสละเพื่อส่วนรวม และการเป็นแบบอย่างที่ดี และ ตอนที่ 3 บรรยากาศองค์การ
ในสถานศึกษา ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ การสนับสนุน การสร้างมนุษยสัมพันธ์ การจัดโครงสร้างองค์การ และมาตรฐานการปฏิบัติงาน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติทดสอบสมมติฐาน ได้แก่ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า
1. ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย 4.31 เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการเสียสละเพื่อส่วนรวมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 4.37 รองลงมา คือ ด้านความรับผิดชอบ 4.33 ด้านการเป็นแบบอย่างที่ดี 4.31 ด้านความซื่อสัตย์ 4.30 และด้านความยุติธรรม 4.25 ตามลำดับ
2. บรรยากาศองค์การในสถานศึกษา กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ย 4.31 เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการจัดโครงสร้างองค์การมีค่าเฉลี่ยสูงสุด 4.39 รองลงมา คือ ด้านมาตรฐานการปฏิบัติงาน 4.34
ด้านการสร้างมนุษยสัมพันธ์ 4.29 และด้านการสนับสนุน 4.22 ตามลำดับ
3. ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษากับบรรยากาศองค์การในสถานศึกษามีความสัมพันธ์กันทางบวกในระดับสูงมาก เท่ากับ .873 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
4. ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในสถานศึกษา ได้แก่ ด้านการเป็นแบบอย่างที่ดี ด้านความรับผิดชอบ ด้านความซื่อสัตย์ และด้านความยุติธรรมสามารถร่วมกันพยากรณ์บรรยากาศองค์การในสถานศึกษา กลุ่มโรงเรียนเครือข่ายอำเภอดำเนินสะดวก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 ได้สูงถึงร้อยละ 88.00 อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ .01
ข้อค้นพบจากงานวิจัยนี้ คือ ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา โดยเฉพาะการเป็นแบบอย่างที่ดี ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์ และความยุติธรรม เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างบรรยากาศองค์การ ในสถานศึกษาให้เกิดความไว้วางใจ ความร่วมมือ และมาตรฐานการปฏิบัติงานที่ชัดเจน สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา และกำหนดนโยบายหรือมาตรการยกระดับบรรยากาศองค์การของโรงเรียนให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 12. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
นนทวี จุลขันธ์. (2567). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ปัทมวรรณ โชติกลาง. (2566). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารกับคุณภาพชีวิตในการทำงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2568). สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2: แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายการกำกับดูแลองค์การที่ดี (Organizational Governance: OG) ของสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
เอกภักดิ์ ฉ่ำมณี. (2564, 25 มีนาคม). องค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21 (เอกสารนำเสนอ). การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 22, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Brown, M. E. and Treviño, L. K. (2006). Role Modeling and Ethical Leadership. Academy of Management Annual Meeting. Academy of Management. August 11-16. Atlanta, GA.
Brown, W. B. and Moberg, D. J. (1980). Organization theory and management: A macro approach. New York: John Wiley & Sons.
Dubrin, A. J. (1973). Fundamentals of organizational behavior: An applied perspective. New York: Pergamon Press.
Krejcie, R. V. and Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Litwin, G. H. and Stringer, R. A. (1968). Motivation and organizational climate. Boston: Harvard University Press.
Northouse, P. G. (2021). Leadership: Theory and Practice. 9th ed. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
Steers, R. M. and Porter, L. W. (1991). Motivation and work behavior (5th ed.). New York: McGraw-Hill.
Stringer, R. A. (2002). Leadership and Organization Climate: The Cloud Chamber Effect.
New Jersey: Prentice Hall.
Yukl, G. and Gardner, W. L. (2020). Leadership in Organizations. 9th ed. Harlow: Pearson Education.