การศึกษาการใช้กรับพวงในการดำเนินเรื่องและประพันธ์บทร่ายและกาพย์เห่เรือในละครร่วมสมัย: กรณีศึกษาละครเวที ข้า…ท้าวศรีสุดาจันทร์ไม่ผิด

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้กรับพวงในการดำเนินเรื่องและการประพันธ์บทร่ายและกาพย์เห่เรือในละครเวทีร่วมสมัย เรื่อง “ข้า…ท้าวศรีสุดาจันทร์ไม่ผิด” โดยมุ่งวิเคราะห์บทบาทของกรับพวงในฐานะเครื่องประกอบจังหวะที่มีอิทธิพลต่อรูปแบบการเล่าเรื่องและการถ่ายทอดอารมณ์ผ่านศิลปะการแสดงไทย การดำเนินการวิจัยใช้แนวทางการวิจัยเชิงสร้างสรรค์ (Practice as Research) โดยอาศัยการศึกษาทฤษฎี การวิเคราะห์วรรณกรรม และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เพื่อนำกลวิธีการใช้กรับพวงมาสร้างสรรค์ในการดำเนินเรื่องในละครเวทีเรื่องดังกล่าว ผลการวิจัยพบว่า กรับพวงสามารถใช้เป็นเครื่องมือกำกับจังหวะในการร่ายนอก ซึ่งช่วยให้การเล่าเรื่องมีพลังและจังหวะชัดเจน นอกจากนี้ ยังถูกนำมาใช้แทนเสียงกลองในกาพย์เห่เรือ เพื่อสื่ออารมณ์ความศักดิ์สิทธิ์และความเร่งเร้าในฉากสำคัญ การประยุกต์ใช้กรับพวงในบทเพลง “โยสลัม” ยังช่วยสร้างบรรยากาศร่วมสมัยผ่านการผสมผสานจังหวะพื้นบ้านไทยกับดนตรีตะวันตกอย่างกลมกลืน และแสดงความขัดแย้งของตัวละครผ่านเสียงได้อย่างมีพลัง จากการศึกษานี้ สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของกรับพวงในฐานะเครื่องดนตรีที่สามารถพัฒนาและปรับใช้ในศิลปะการแสดงร่วมสมัยได้อย่างสร้างสรรค์ ทั้งในด้านโครงสร้างจังหวะ อารมณ์และเนื้อหา ซึ่งเสนอแนวทางใหม่ในการออกแบบการแสดงที่เชื่อมโยงรากฐานวัฒนธรรมไทยกับโลกศิลปะร่วมสมัยได้อย่างลุ่มลึก