การพัฒนาสูตรสบู่ธรรมชาติจากเศษรังไหมและมะม่วงน้ำดอกไม้ตกเกรดเพื่อเพิ่มฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส: กรณีศึกษา กลุ่มวิสาหกิจชุมชนรักษ์สมุนไพรหนองแวงศรีวิไล จังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาสูตรสบู่ที่มีส่วนผสมจากเศษรังไหมและสารสกัดจากมะม่วงน้ำดอกไม้ โดยมุ่งเน้นการเพิ่มคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส ซึ่งเป็นการต่อยอดจากการใช้วัตถุดิบเหลือใช้ในท้องถิ่น ได้แก่ เศษรังไหมและมะม่วงน้ำดอกไม้ที่ตกเกรด เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน การวิจัยเริ่มจากการศึกษาคุณสมบัติทางชีวภาพของสารสกัดมะม่วงน้ำดอกไม้ ซึ่งพบว่าสารสกัดมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส โดยมีค่า IC₅₀ เท่ากับ 778.01 ± 2.52 µg/mL (DPPH assay), 767.27 ± 1.36 µg/mL (ABTS assay) และ 362.00 ± 5.89 µg/mL (การยับยั้งเอนไซม์ไทโรซิเนส) ตามลำดับ นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ต้านเชื้อจุลชีพ Staphylococcus aureus และ Pseudomonas aeruginosa ได้ในระดับหนึ่ง จากนั้นได้พัฒนาสูตรสบู่เหลวที่มีส่วนผสมของกลีเซอรีน (70%) สารสกัดมะม่วงน้ำดอกไม้ (25%) และสารแต่งกลิ่น Propylene glycol (1%) และเศษรังไหม (4%) ปรับ pH ให้มีค่า 5.0-5.5 ซึ่งเหมาะกับสภาพผิวและการรักษาประสิทธิภาพของสารสกัด ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าสบู่ที่พัฒนาขึ้นมีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่มีโดยวัตถุดิบที่นำมาใช้มีคุณสมบัติช่วยให้ผิวกระจ่างใสและลดการสร้างเม็ดสีเมลานิน ซึ่งเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้และส่งเสริมการพัฒนาอย่างยั่งยืนของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน