การพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำโขง ตามวิถีชุมชนไชยบุรี อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความเป็นมา ลักษณะทางกายภาพ และวิถีชีวิตชุมชนของแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรมชุมชนไชยบุรี อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม 2) ศึกษาศักยภาพของชุมชนในการพัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรม และ 3) พัฒนารูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำโขง ตามวิถีชุมชนไชยบุรี อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาเป็นนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างประเทศที่เดินทางมาท่องเที่ยวในชุมชนไชยบุรี จำนวน 400 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญจำนวน 15 คน และการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 12 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุมชนไชยบุรี เป็นชุมชนที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม มีแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรม โบราณสถาน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 2) ผลการวิเคราะห์ SWOT ศักยภาพชุมชน พบว่า ชุมชนมีความเข้มแข็งด้านการรวมกลุ่มของคนในพื้นที่ มีโอกาสจากการสนับสนุนของหน่วยงานภาครัฐ แต่ยังมีจุดอ่อนด้านความต่อเนื่องของงบประมาณ และอุปสรรคด้านบุคลากร และ 3) มีความพึงพอใจต่อกิจกรรมการท่องเที่ยว (Activity) มากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.22 (S.D=0.73) ของรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศวัฒนธรรม 3 รูปแบบ ได้แก่ แบบไปเช้าเย็นกลับ แบบ 2 วัน 1 คืน และแบบ 3 วัน 2 คืน ซึ่งสามารถสร้างรายได้และเสริมสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมให้กับชุมชน