Factors Affecting the People’s Participation in Mangrove Resources Management at Klong Kamphuan Watershed Area, Ranong Province
Main Article Content
Abstract
Mangroves are very important and beneficial to the livelihood of mankind, and this has resulted in a great deal of destruction over the past several decades. The community-based management of mangroves is a way to make mangrove resources more abundant. The purposes of this research were 1) to study the patterns of utilization of mangrove resources, knowledge and understanding of mangrove resources, and people's participation in mangrove forest resource management, and 2) to analyze the factors related to people's participation in mangrove resources management. Data were collected from a sample of 331 people in Klong KamPhuan Watershed, Ranong Province by stratified random sampling, using the questionnaire as a research tool. The statistics used for analyzing data were frequency, percentage, mean, standard deviation, and the correlation coefficient.
The results of the research revealed as followed : people used mangrove resources as a fishery source and had the knowledge and understanding about mangrove resources at the highest level; the participation in the management of mangrove resources overall was at a low level; the hypothesis testing found that the mangrove resource utilization model had a positive correlation with participation in mangrove resource management; the knowledge and understanding of mangrove resources were negatively correlated with participation in mangrove resource management. To empower the management of mangrove resources through community participation, the community mangrove forest committee should publicize the people to seriously participate in the management and conservation of mangrove resources, and related agencies should be strict about encroaching on mangrove areas and give importance to knowledge-building and community understanding on continuous management of mangrove resources.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กองอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน. (2564). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการจัดทำระบบฐานข้อมูลทรัพยากรป่าชายเลน โดยการจำแนกเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินป่าชายเลนด้วยภาพถ่ายดาวเทียมรายละเอียดสูง (ปีงบประมาณ 2563). กรุงเทพมหานคร.
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. การปรับตัวที่เห็นได้ชัดในสังคมพืชบริเวณป่าชายเลน. [Online]. เข้าถึงได้จาก : https://km.dmcr.go.th/th/c_11/d_3072. 2556.
จุฑามาศ อ่อนวงศ์. (2554). ความรู้ความตระหนักและการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการอนุรักษ์ป่าชายเลน กรณีศึกษา: บ้านธารน้ำร้อน ตำบลเขาถ่าน อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. การค้นคว้าอิสระปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจัดการภาครัฐและภาคเอกชน มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ณัฐติกานต์ ชูสลับ. (2558). การใช้ประโยชน์และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ป่าชายเลน กรณีศึกษา: ชุมชนบ้านเกาะกลาง ตำบลคลองประสงค์ อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่. เอกสารวิจัย เสนอต่อมหาวิทยาลัยราชภัฎภูเก็ต.
ธิดารัตน์ คำล้อม, นิติญา สังข์นันท์ และนงนภัส สกุลมา. (2561). การใช้ประโยชน์และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชายเลน กรณีศึกษา: บ้านกลาง ตำบลบางเตย อำเภอเมือง จังหวัดพังงา. ใน เอกสารการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 56. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 991–998.
นภา จันทร์ตรี และพงศธร จันทร์ตรี. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชายเลน เพื่อพัฒนาความหลากหลายทางชีวภาพ กรณีศึกษา: ชุมชนบางชัน. วารสารวิจัยรำไพพรรณี. 12 (กันยายน-ธันวาคม): 201-207.
นิเวศน์ อรุณเบิกฟ้า. (2553). การจัดการทรัพยากรป่าชายเลนชุมชนบ้านหนองสมาน หมู่ที่ 3 ตำบลหาดสำราญ อำเภอหาดสำราญ จังหวัดตรัง. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี. 6 (มกราคม-มิถุนายน): 23-50.
นิติญา สังข์นันท์, ธิดารัตน์ คำล้อม และกาญจนา วรรณจิตร์. (2561). การใช้ประโยชน์พันธุ์ไม้ป่าชายเลน หมู่บ้านป่ายาง ตำบลกะไหล อำเภอตะกั่วทุ่ง จังหวัดพังงา. ใน เอกสารการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 56. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. หน้า 937–944.
เพ็ญศรี ม้าแก้ว. (2556). การจัดการป่าชุมชนบ้านดอนมูล ตำบลเมืองชุม อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่. 5 (กรกฎาคม-สิงหาคม): 38-53.
ประถม รัสมี, ดวงรัตน์ ปัทมเรขา, สุภาพร อภิรัตนานุสรณ์ และจิตเกษม หลําสะอาด. (2560). ป่าชายเลนและการใช้ประโยชน์ กรณีศึกษา: คุณภาพกุ้งรมควันด้วยควันจากไม้ป่าชายเลน อําเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา. วารสารวิทยาศาสตร์ มข. 45 (พฤษภาคม-สิงหาคม): 315-327.
พระทองมี อํสุธโช (แอมไธสง). (2561). ความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการป่าชายเลนแขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาจุฬาวิชาการ. 6 (ฉบับพิเศษ เนื่องในงานพิธีประสาทปริญญา ประจำปี พ.ศ. 2562): 395-413.
วงศ์ปกรณ์ ธาราสุข, อภิญญา รัตนไชย, พรพิมล เชื้อดวงผุย และอาแว มะแส. (2556). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของชุมชนบ้านทางสายในการจัดการป่าชายเลน ตำบลลิพัง อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง. เอกสารวิจัย เสนอต่อภาควิชาพัฒนาการเกษตร คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
วัชระ ใบยูซบ, ธีระนันท์ วิชัยดิษฐ และสุภัทรา บุญปัญญโรจน์. (2563). การมีส่วนร่วมในการจัดการป่าชายเลนของชุมชนบ้านสหกรณ์ 1 ตำบลโคกขาม อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. ใน เอกสารการประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ราชธานีวิชาการ ครั้งที่ 5. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยราชธานี. :610–621.
สวรรยา ธรรมอภิพล และศศิใส แสงสัตตรัตน์. (2555). ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าชายเลนของชุมชนบ้านสหกรณ์ ตำบลพันท้ายนรสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร. ใน เอกสารการประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 50. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. : 331-336.
สถานีวิจัยเพื่อการพัฒนาชายฝั่งอันดามัน. บทบาทและความสำคัญของป่าชายเลน. [online]. เข้าถึงได้จาก : http://andaman.fish.ku.ac.th/?p=816. 2562.
สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2555). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพมหานคร: สามลดา.
สุรินทร์ภรณ์ ศรีอินทร์ และอัจฉรา ศรีพันธ์. (2563). การจัดการความรู้ของชุมชนเพื่อการจัดการทรัพยากรป่าชายเลน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 22 (มกราคม-มีนาคม): 301-314.
สุรินทร์ภรณ์ ศรีอินทร์. (2563). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อการจัดการทรัพยากรป่าชายเลน. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ. 33 (พฤษภาคม-สิงหาคม): 67-84.
สุวจี รักเจริญ, พสุธา สุนทรห้าว, วาทินี สวนผกา และวิจารณ์ มีผล. (2560). มูลค่าป่าชายเลนด้านการใช้ประโยชน์และการกักเก็บคาร์บอนในเขตกันชนพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนอง. วารสารวนศาสตร์. ปีที่ 36 (มกราคม-มิถุนายน): 58-67.
เสาวลักษณ์ รุ่งตะวันเรืองศรี, เยาวนิจ กิตติธรกุล และณัฐติพงษ์ แก้วทอง. (2553). การประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ด้านการใช้ประโยชน์ทางตรงของป่าชายเลนโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนโคกพยอม ตำบลละงู อำเภอละงู จังหวัดสตูล. เอกสารวิจัย เสนอต่อมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
สำนักบริหารการทะเบียนอำเภอสุขสำราญ. (2564). จำนวนประชากรในพื้นที่อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง. เอกสารอัดสำเนา.
อภิชาติ หนูน้อย, โสวัตรี ณ ถลาง และสุรินทร์ อ้นพรม. (2560). ทุนทางสังคมในการจัดการป่าชายเลนอย่างมีส่วนร่วม กรณีศึกษา: ชุมชนบ้านน้ำราบ ตำบลบางสัก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย. 9 (กรกฎาคม-ธันวาคม):178-190.
เอกพล ทองแก้ว. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำในทะเลสาบสงขลา กรณีศึกษา: บ้านโคกเมือง ตำบลบางเหรียง อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
International Union for Conservation of Nature (IUCN). Restoration of mangrove forest: Trends by the community. [Online]. Available: http://cmsdata.iucn.org/downloads/magrove_rehabilitation_
by_community.pdf. 2007.
Sri–in, S. (2011). Community Mangrove Forest Management on The Andaman Coast, Thailand. Journal of Agroforestry and Environment Official of Agroforestry Society of Bangladesh. 5 (Special): 55-59.
United Nations Development Programme. (2019). Community Mangrove Forest Conservation of Baan Bang La, Thailand. Equator Initiative Case Study Series. New York, NY..
Yamane, T. (1973). Statistic: An Introduction Analysis. 3rd ed. New York: Harper & Row Publisher.