การฝึกหัดระนาดทุ้มตามแนวทางของครูอุทัย แก้วละเอียด

บทคัดย่อ

            บทความนี้มุ่งศึกษากระบวนการฝึกหัดระนาดทุ้มตามแนวทางของครูอุทัย แก้วละเอียด ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง ดนตรีไทย พ.ศ. 2552 เพื่อสร้างแนวทางการฝึกหัดระนาดทุ้มอย่างเป็นรูปธรรมสำหรับผู้เรียนขั้นพื้นฐาน โดยผู้เขียนได้รวบรวมข้อมูลจากงานวิจัย ตำรา เอกสารที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์ครูอุทัย แก้วละเอียด ผลการศึกษา พบว่า การฝึกหัดระนาดทุ้มตามแนวทางของครูอุทัย แก้วละเอียด ประกอบด้วยคุณสมบัติสำคัญที่ผู้เรียนระนาดทุ้มพึงมี คือ มือดีและหัวดี ซึ่งเกิดจากกระบวนการฝึกหัดระนาดทุ้ม    โดยเริ่มต้น ได้แก่ การจับไม้ การฝึกตีให้มีคุณภาพเสียงและรสมือที่ดี การใช้มือ ตลอดจนการฝึกแปรทำนองระนาดทุ้มให้ได้หลากหลายสำนวนซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่แสดงถึง   ภูมิปัญญาและปฏิภาณของผู้เรียน วิธีฝึกแปรทำนองของครูอุทัย คือ ผู้เรียนต้อง “เรียน” และ “ต่อทาง” จากครูสะสมเป็นทุนความรู้ในตัวเอง แล้วจึงแปรทำนองจาก 10 ทำนอง เป็น 20 ทำนอง โดยการแบ่งครึ่งแล้วนำมาผสมเข้าด้วยกันจนเกิดเป็นสำนวนใหม่ ทั้งนี้ ต้องคำนึงถึงความสอดคล้องของสำนวนกลอนและรูปแบบการใช้มือที่สัมพันธ์กัน