ถ้อยคำพาอาหารน่ารับประทาน: การวิเคราะห์คำชมอาหารใน TikTok ตามมุมมองทางวัจนปฏิบัติศาสตร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะของถ้อยคำในการชมอาหารบนแพลตฟอร์ม TikTok ตามมุมมองทางวัจนปฏิบัติศาสตร์ โดยมุ่งศึกษาการใช้ภาษาเพื่อการบอกเล่า การประเมิน และการสร้างความหมายทางสังคมในบริบทดิจิทัล ข้อมูลเก็บจากคลิปที่ติดแฮชแท็ก #รีวิวของอร่อย #ของอร่อยบอกต่อ และ #รีวิวอาหาร อย่างละ 100 คลิป รวมทั้งสิ้น 300 คลิป ผลการวิจัยพบถ้อยคำชมอาหารจำนวน 2,136 ถ้อยคำ สามารถจำแนกได้ 6 ประเภท ได้แก่ 1) ถ้อยคำชมเชิงบรรยาย 2) ถ้อยคำชมเชิงอารมณ์ 3) ถ้อยคำชมเชิงเชื้อเชิญ 4) ถ้อยคำชมเชิงเปรียบ 5) ถ้อยคำชมเชิงสร้างตัวตนและพื้นที่ และ 6) ถ้อยคำชมแสร้งไม่สุภาพ ผลการศึกษาสะท้อนถึงพลวัตของภาษาไทยที่ปรับเปลี่ยนไปตามบริบทของสังคม วัฒนธรรม และเทคโนโลยี อีกทั้งยังแสดงให้เห็นว่า TikTok เป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างในการทดลอง การต่อรอง และการสร้างความหมายใหม่ผ่านการใช้ภาษา ทั้งยังแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการนำกรอบทางภาษาศาสตร์สมัยใหม่มาใช้ทำความเข้าใจภาษาไทยในบริบทดิจิทัลร่วมสมัยได้อย่างลึกซึ้ง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศลิขสิทธิ์จะปรากฏในเกี่ยวกับวารสาร ควรอธิบายสำหรับผู้อ่านและผู้เขียนว่าเจ้าของลิขสิทธิ์เป็นผู้เขียนวารสารหรือบุคคลที่สาม ควรรวมถึงข้อตกลงการอนุญาตเพิ่มเติม (เช่นใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์) ที่ให้สิทธิ์แก่ผู้อ่าน (ดูตัวอย่าง) และควรให้วิธีการรักษาความปลอดภัยหากจำเป็นสำหรับการใช้เนื้อหาของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
กัลยกร คมขำหนัก, ภิสิทธิ์ ดำมา, อิสริยา พะโยมรัตน์, กนกพร ตะกิ่มนอก, และ นภัทร อังกูรสินธนา. (2562). “ชีวิตติดรีวิว”: กลวิธีทางภาษาในการโน้มน้าวใจในเพจอาหาร. วารสารฟ้าเหนือ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 10(2), 25–45.
จิรัฐฏิการณ์ บุญต่อ. (2565). ปริจเฉทการแนะนำอาหารและกลวิธีการใช้ภาษาในเฟซบุ๊กเพจ “ชีวิตติดรีวิว”. วารสารภาษาไทยและวัฒนธรรมไทย, 8(2), 19–40. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/KUTH/article/view/258492
พรรณธร ครุธเนตร. (2565). กลวิธีทางภาษาที่ใช้เขียนรีวิวของเพจ Café Story. วารสารวจนะ, 10(2), 138–159.
Abidin, C. (2021). Mapping internet celebrity on TikTok: Exploring attention economies and visibility labours. Cultural Science Journal, 12(1), 77–104. https://doi.org/10.5334/csci.140
Austin, J. L. (1962). How to do things with words. Oxford University Press.
Bishop, S. (2021). Influencer management tools: Algorithmic cultures, brand safety, and bias. Social Media + Society, 7(1), 1–13. https://doi.org/10.1177/20563051211003066
Blommaert, J. (2010). The sociolinguistics of globalization. Cambridge University Press.
Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
Bucholtz, M., & Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach. Discourse Studies, 7(4–5), 585–614. https://doi.org/10.1177/1461445605054407
Cavanaugh, J. R., & Shankar, S. (2014). Producing authenticity in global capitalism: Language, materiality, and value. American Anthropologist, 116(1), 51–64. https://doi.org/10.1111/aman.12075
DataReportal. (2024). Digital 2024: Thailand. https://datareportal.com/reports/digital-2024-thailand
Dynel, M. (2016). “I has seen image macros!” Advice animals memes as visual-verbal jokes. International Journal of Communication, 10, 660–688.
Fischler, C. (1988). Food, self and identity. Social Science Information, 27(2), 275–292. https://doi.org/10.1177/053901888027002005
Goziyah, G., Melawati, S. R., Sulaeman, A., & Kim, D. H. (2025). Discourse analysis in “TikTok poison” content on product reviews. Middle East Journal of Islamic Studies and Culture, 5(1), 89–96.
Herring, S. C. (2004). Computer-mediated discourse analysis: An approach to researching online behavior. In S. A. Barab, R. Kling, & J. H. Gray (Eds.), Designing for virtual communities in the service of learning (pp. 338–376). Cambridge University Press.
Holmes, J. (1986). Compliments and compliment responses in New Zealand English. Anthropological Linguistics, 28(4), 485–508.
Holmes, J. (1988). Paying compliments: A sex-preferential politeness strategy. Journal of Pragmatics, 12(4), 445–465. https://doi.org/10.1016/0378-2166(88)90005-7
Holmes, J. (2013). An introduction to sociolinguistics (4th ed.). Routledge.
Johnston, J., & Baumann, S. (2007). Democracy versus distinction: A study of omnivorousness in gourmet food writing. American Journal of Sociology, 113(1), 165–204.
Jones, R. H., & Hafner, C. A. (2012). Understanding digital literacies: A practical introduction. Routledge.
Khamis, S., Ang, L., & Welling, R. (2017). Self-branding, ‘micro-celebrity’ and the rise of social media influencers. Celebrity Studies, 8(2), 191–208. https://doi.org/10.1080/19392397.2016.1218292
Kress, G., & van Leeuwen, T. (2001). Multimodal discourse: The modes and media of contemporary communication. Arnold.
Krippendorff, K. (2004). Content analysis: An introduction to its methodology (2nd ed.). Sage.
Leech, G. N. (1983). Principles of pragmatics. Longman.
Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge University Press.
Lo, A., & Reyes, A. (2009). Beyond Yellow English: Toward a linguistic anthropology of Asian Pacific America. Oxford University Press.
Noveria, D. Z., & Karjo, C. H. (2023). Analyzing the language functions of food advertising contents in Instagram Reels and TikTok videos. In Proceedings of the 2023 7th International Conference on E-Commerce, E-Business and E-Government (pp. 12–19). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3599609.3599611
Ochs, E., Pontecorvo, C., & Fasulo, A. (1996). Socializing taste. Ethnos, 61(1–2), 7–46. https://doi.org/10.1080/00141844.1996.9981526
Page, R., Barton, D., Unger, J. W., & Zappavigna, M. (2014). Researching language and social media: A student guide. Routledge.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage.
Sawe, M. V. (2025). Digital identity and linguistic play: A study of Filipino TikTok slang among Generation Z. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(2), 3054–3063. https://dx.doi.org/10.47772/IJRISS.2025.9020239
Searle, J. R. (1969). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge University Press.
Searle, J. R. (1979). Expression and meaning: Studies in the theory of speech acts. Cambridge University Press.
Tagg, C., Seargeant, P., & Brown, A. (2017). Taking offence on social media: Conviviality and communication on Facebook. Convergence, 23(3), 227–247. https://doi.org/10.1177/1354856515592514
Tannen, D. (2005). Conversational style: Analyzing talk among friends (2nd ed.). Oxford University Press.
Thomas, J. (1995). Meaning in interaction: An introduction to pragmatics. Longman.
