แนวคิดความเป็นเอกภาพของพระรัตนตรัย: กรอบวิเคราะห์ข้อถกเถียงระหว่างสายคัมภีร์กับสายประสบการณ์ในพระพุทธศาสนา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ข้อถกเถียงของชาวพุทธระหว่างสายคัมภีร์กับสายประสบการณ์ในประเด็นที่ว่า “ระหว่างคัมภีร์กับประสบการณ์สิ่งใดควรถือเป็นรากฐานที่แท้จริงของพระพุทธศาสนา” โดยอาศัยแนวคิดความเป็นเอกภาพของพระรัตนตรัยที่ได้พัฒนาขึ้น โดยอาศัยมุมมองจากแนวคิดการจัดการสมัยใหม่ ได้แก่ แนวคิดความเป็นเอกภาพแบบบังคับบัญชา (Unity of Command) และแบบทิศทาง (Unity of Direction) ของ Henri Fayol เมื่อนำแนวคิดที่พัฒนาขึ้นมาใช้เป็นกรอบในการวิเคราะห์พบว่า สายคัมภีร์และสายประสบการณ์นั้นเคยเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน แต่ถูกแยกออกจากกันเมื่อเปลี่ยนกระบวนการเรียนรู้จากมุขปาฐะไปสู่การจารึกคำสอนลงในคัมภีร์ แต่เมื่อพิจารณาด้วยกรอบความเป็นเอกภาพของพระรัตนตรัยทำให้เห็นว่าทั้งสายคัมภีร์และสายประสบการณ์นั้นมีความเป็นอันเดียวกันในฐานะเป็นทิศทางไปสู่เป้าหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา จึงถือเป็นรากฐานสำคัญของพระพุทธศาสนาทั้งคู่
คำสำคัญ: เอกภาพ, พระรัตนตรัย, สายคัมภีร์, สายประสบการณ์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศลิขสิทธิ์จะปรากฏในเกี่ยวกับวารสาร ควรอธิบายสำหรับผู้อ่านและผู้เขียนว่าเจ้าของลิขสิทธิ์เป็นผู้เขียนวารสารหรือบุคคลที่สาม ควรรวมถึงข้อตกลงการอนุญาตเพิ่มเติม (เช่นใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์) ที่ให้สิทธิ์แก่ผู้อ่าน (ดูตัวอย่าง) และควรให้วิธีการรักษาความปลอดภัยหากจำเป็นสำหรับการใช้เนื้อหาของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
จำนงค์ ทองประเสริฐ. (2532). มหาจุฬาฯในอดีต. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
บรรเจิด ชวลิตเรืองฤทธิ์. (2562). การศึกษาเปรียบเทียบพระไตรปิฎกบาลีฉบับใบลานเพื่อวินิจฉัยคำต่างในพระไตรปิฎก: กรณีศึกษาจากสุภสูตรแห่งคัมภีร์ทีฆนิกาย. ธรรมธาราวารสารวิชาการทางพระพุทธศาสนา, 5(1), 118–158.
ปกรณ์ สิงห์สุริยา. (2557). เอกสารประกอบการสอนวิชาการบูรณาการศาสตร์กับศาสนาเพื่อการพัฒนา. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2558). รู้จักพระไตรปิฎกให้ชัดให้ตรง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พระไตรปิฎกสิ่งที่ชาวพุทธต้องรู้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539a). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระวินัยปิฎก เล่ม 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539b). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระวินัยปิฎก เล่ม 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539c). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระวินัยปิฎก เล่ม 4. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539d). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระวินัยปิฎก เล่ม 5. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539e). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระวินัยปิฎก เล่ม 7. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539f). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก เล่ม 10. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539g). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก เล่ม 24. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539h). พระไตรปิฎกภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก เล่ม 33. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546a). พระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ พระวินัยปิฎก เล่ม 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546b). พระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ พระสุตตันตปิฎก เล่ม 15. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546c). พระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ พระสุตตันตปิฎก เล่ม 25. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546d). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล เล่ม 40. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546e). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล เล่ม 43. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546f). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล เล่ม 44. กรุงเทพฯ: มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.
วัดเขาสนามชัยหัวหิน. (2016, February 26). ปริยัติเท่านั้นเป็นรากฐานพระศาสนาโดยพระอาจารย์มหาสมบูรณ์ ฉนฺทโก [Video file]. Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=hTaJIIEB950
เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (2555). พุทธศาสนา: ทรรศนะและวิจารณ์. กรุงเทพฯ: มติชน.
สุเชาว์ พลอยชุม. (2549). รายงานวิจัยเรื่องสำนักวิปัสสนาสายพระอาจารย์มั่น ภูริทตฺโต. กรุงเทพฯ: ศูนย์พุทธศาสน์ศึกษาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. Retrieved from http://www.cubs.chula.ac.th/old/images/research/56_6/VipassanaMeditaitonCentre_full.pdf
Edwards, R. (2018). An elaboration of the administrative theory of the 14 principles of management by Henri Fayol. International Journal for Empirical Education and Research, 1(1), 41–51. Retrieved from https://journals.seagullpublications.com/ijeer/assets/paper/IJ0320190910/f_IJ0320190910.pdf
Pal, R. K., & Bhakuni, S. (2023). A study on role of 14 principles of management by Henri Fayol in working organization. TIJER – International Research Journal, 10(9), 310–319. Retrieved from https://tijer.org/tijer/papers/TIJER2309045.pdf
Gulick, L., & Urwick, L. (Eds.). (1937). Papers on the science of administration. New York, NY: Institute of Public Administration. Retrieved from https://dn720003.ca.archive.org/0/items/papersonscienceo00guli/papersonscienceo00guli.pdf
