ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกรับบริการทันตกรรมของผู้รับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านร่องเคาะ จังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • ณรงค์ ใจเที่ยง คณะเเพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
  • มลฤดี หวานดี
  • ชมลรรค กองอรรถ
  • วิชัย เทียนถาวร

คำสำคัญ:

บริการ, บริการทันตกรรม, พฤติกรรมการการดูแลสุขภาพช่องปาก

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกรับบริการทันตกรรมที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านร่องเคาะ จังหวัดลำปาง   กลุ่มตัวอย่างจำนวน 360 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง ด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบบังเอิญ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ระหว่างเดือน เมษายน - พฤษภาคม 2564 วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ       ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติไคสแควร์

ผลการศึกษา พบว่า จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 360 คน เป็นเพศหญิง ร้อยละ 53.3 มีอายุ 51-60 ปี  ร้อยละ 37.5 ไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 75.0 มีสถานภาพสมรส ร้อยละ 66.9 สำเร็จการศึกษาระดับ ประถมศึกษา ร้อยละ 54.7 ใช้สิทธิการรักษาพยาบาลตามหลักประกันสุขภาพ 30 บาท ร้อยละ 51.9 ประกอบอาชีพเกษตรกรและรับจ้างทั่วไป ร้อยละ 65.0   รายได้ต่อเดือนน้อยกว่า 5,000 บาท ร้อยละ 60 มีความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก ทัศนคติและการรับรู้ประโยชน์ต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก และมีความรู้เรื่องนโยบายด้านทันตสาธารณสุข ในระดับปานกลาง ร้อยละ 76.9 78.6 และ 53.6 สำหรับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก อยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 44.4 การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา สิทธิการรักษาพยาบาล อาชีพ ความรู้เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพช่องปาก ทัศนคติและการรับรู้ประโยชน์ต่อการดูแลสุขภาพช่องปาก  และนโยบายด้านทันตสาธารณสุขมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเลือกรับบริการทันตกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05  ส่วนเพศ อายุ โรคประจำตัวและรายได้  ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการเลือกรับบริการทันตกรรม จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง

สรุป กลุ่มตัวอย่างมีความรู้ ทัศนคติการรับรู้ประโยชน์ต่อการดูแลสุขภาพช่องปากและนโยบายด้านทันตสาธารณสุข อยู่ในระดับปานกลาง และมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก อยู่ในระดับต่ำ  ผลการศึกษาในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าควรมีการส่งเสริมให้ความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปากเพิ่มขึ้นในพื้นที่ โดยสนับสนุนให้มีการสื่อการดูแลสุขภาพช่องปาก และควรจัดกิจกรรมหรือการอบรมเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับโรคที่เกี่ยวกับปากและฟัน การดูแลสุขภาพช่องปากตนเอง เพื่อสร้างพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดีในอนาคตต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก เดียวสุรินทร์. (2562). ความสำคัญของฟันน้ำนม. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: https://www.thapd.org/

กัมพล กล่ำสีทอง. (2555). การศึกษาความต้องการสวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุในเขตเทศบาล ตำบลสิกา อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์) บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์.

กระทรวงสาธารณสุข คลังข้อมูลสุขภาพ. (2564). ร้อยละเด็กกลุ่มอายุ 12 ปีที่ปราศจากฟันผุ (Caries free)ระดับตำบล. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: http://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/dentalcariesfree/tambon?year=2021&kid=42&ap=5207

จิราพร ขีดดี, สุรัตน์ มงคลชัยอรัญญา, นพวรรณ โพชนุกุล, พงศธร จินตกานนท์, พัชรวรรณ สุขุมาลินท์. (2561). รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 ประเทศไทย พ.ศ.2560. กรุงเทพฯ: สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: http://dental2.anamai.moph.go.th/ewt_dl_link.php?nid=2423

ชุลีพร เผ่านิ่มมงคล. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการเข้ารับบริการทันตกรรมของผู้สูงอายุในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารพฤฒาวิทยาและเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ.17(3):10-19.

ณัฐพนธ์ สมสวาท. (2559). ความต้องการการบริการทางทันตกรรมของผู้สูงอายุในเขตตำบลจองคำ อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาวิชาการบริหารงาสาธารณสุข) บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น.

นิตยา เจริญกุล. (2557). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมด้านทันตสาธารณสุขของผู้ใช้บริการทันตกรรม กรณีศึกษาโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเวียงสระ.วารสารสหวิทยาการวิจัย ฉบับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 3(2): 12-22.

บุญเกียรติ วัฒนเรืองรอง. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจใช้บริการทันตกรรมโรงพยาบาลของรัฐในจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารศูนย์อนามัย 9:วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม.12(12):85-102.

เมธินี คุปพิทยานันท์ และ สุพรรณี ศรีวิริยกุล. (2555). การสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก ประตู...สู่สุขภาพที่ดีในทุกช่องวัยของชีวิต. สุขภาพช่องปาก. นนทบุรี; สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

ระบบงานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลและศูนย์สุขภาพชุมชน. (2564). ประชากรเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านร่องเคาะ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง.

เริงสิทธิ์ นามวิชัยศิริกุล. (2561). การวิเคราะห์การใช้บริการทันตกรรมของประเทศไทยกับนโยบายทันตสาธารณสุข ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา. วารสารทันตสาธารณสุข ขอนแก่น.21(2):178-188.

วัฒนสินธุ์ สุวรัตนานนท์. (2563) คู่มือบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2564. (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: http://www.kkpho.go.th/i/index.php/component/attachments/download/8611

ศรัณยา ณัฐเศรษฐสกุล. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกรับบริการทางทันตกรรมจากคณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสาร Mahidol R2R e-Journal. 5(1):133-148.

สมาพันธ์ทันตแพทย์โลก (FDI World Dental Federation). (2562) สุขภาพช่องปากบรรจุในวาระด้านสุขภาพระดับโลก. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: https://www.hfocus.org/content/2019/09/17821

สุนิสา หนูพูน. (2562). ปัจจัยที่มีผีลต่อการเลือกรับบริการทางด้านทันตกรรมของคลินิกทันตกรรม ทันตศิลป์. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (กลุ่มวิชาการเงิน) บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.

สุภาพร ผุดผ่อง. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก ของผู้สูงอายุ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์. 4(1):101-119.

สมปอง ประดับมุขและ กนกพร ชัยประสิทธิ์. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจด้านส่วนประสมการตลาดบริการ 7P’s ของผู้ใช้บริการโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี. 11(11):81-90.

สมลักษณ์ แสงสัมฤทธิ์สกุล. (2559). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการดูแลสุขภาพในช่องปาก ของนักศึกษา วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สาขาวิชาการวิจัยและสถิติทางวิทยาการปัญญา วิทยาลัยวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. (2561). เด็กไทยกับโรคฟันผุ ปัญหาใหญ่ที่ส่งผลถึงอนาคต. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/help-knowledgs/kid-and-decay-tooth/

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. (2563). แนวทางการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564. [ออนไลน์]. (วันที่สืบค้น 27 มีนาคม 2564). สืบค้นจาก: http://dental.skto.moph.go.th/documents/form/other20201109_023212.pdf

Best, John.(1977).Research in Education. New Jersey:Prentice Hall, Inc.1977.

Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 diseases and injuries for 195 countries and territories, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet 2018; 392: 1789–8583

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities.Educational and Psychological Measurement, 30(3), pp. 607-610

Likert, Rensis. The Method of Constructing and Attitude Scale. In Reading in Fishbeic, M (Ed.), Attitude Theory and Measurement New York: Wiley & Son; 1967. p. 90-5.

World Health Organization (2020). Oral health. [online]. (retrieved Marcn 27,2021), From; https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-health?fbclid=IwAR1NDpFBx1RWoseFNSUlP8A_etUIDB10xw0YCdAAbxSFW3dUn-q_XaKA

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-08-14

รูปแบบการอ้างอิง

ใจเที่ยง ณ., หวานดี ม., กองอรรถ ช., & เทียนถาวร ว. (2021). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกรับบริการทันตกรรมของผู้รับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านร่องเคาะ จังหวัดลำปาง. วารสารนโยบายสุขภาพ กฎหมาย และการบริหาร, 8(1), 1–17. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/journal_law/article/view/251406

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ