ปัจจัยเชิงสาเหตุของพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกในประชาชนพื้นที่ชายแดนไทย-สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา : การวิจัยเชิงคุณภาพ

Main Article Content

จักรกฤษณ์ พลราชม
นิรันตา ศรีบุญทิพย์
อภิรดี วังคะฮาต

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะเข้าใจพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก ทำความเข้าใจปัจจัยเชิงสาเหตุของพฤติกรรมในการป้องกันโรคไข้เลือดออก และเพื่อเสนอแนะวิธีการที่เหมาะสมในการรณรงค์การป้องกันโรคไข้เลือดออกในประชาชนพื้นที่ชายแดน เก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูล 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มประชาชนไทย กลุ่มประชาชนต่างด้าว กลุ่มสนับสนุนการดำเนินงานกลุ่มที่ 1 (ผู้นำชุมชนและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน) กลุ่มสนับสนุนการดำเนินงานกลุ่มที่ 2 (เจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่หรือเจ้าหน้าที่หน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น) ในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนนั้นไม่เป็นไปตามพฤติกรรมที่พึงประสงค์ของกระทรวงสาธารณสุข อันเนื่องมาจากปัจจัยเชิงสาเหตุที่สำคัญของการมีพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกเป็นสหปัจจัย ได้แก่ 1) การรับรู้อุปสรรคต่อการป้องกันโรคไข้เลือดออกในกลุ่มประชาชนสูง 2) มีความเชื่อในความสามารถของตนเองในการป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยตนเองต่ำ 3) ประชาชนขาดทักษะในการประยุกต์ใช้วิธีการในการป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยตนเองกับการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเกิดโรค 4) การขาดการมีมาตรการทางสังคมอย่างต่อเนื่อง และ 5) ความต้องการรับการสนับสนุนจากองค์กร หน่วยงานและบุคลากรภาครัฐ


สรุปได้ว่าปัจจัยเชิงสาเหตุของการมีพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออก มีปัจจัยเชิงสาเหตุอย่างน้อย 5 ประการ ที่สามารถอธิบายพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกไม่ต่อเนื่องและไม่พึงประสงค์ การศึกษานี้จึงมีข้อเสนอแนะว่าควรมีการจัดโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อการป้องกันโรคไข้เลือดออกให้กลุ่มประชาชนพื้นที่ชายแดนที่คำนึงถึงปัจจัยเชิงสาเหตุทั้ง 5 ประการดังกล่าว เพื่อให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่พึงประสงค์และลดอัตราการป่วยด้วยโรคไข้เลือดออกต่อไป

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย
Author Biographies

จักรกฤษณ์ พลราชม

อาจารย์ประจำคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร

นิรันตา ศรีบุญทิพย์

นักกวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

References

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2560). เป้าหมายงานสื่อสาร และ GAP การดำเนินงานของแผนโรคประจำปี 2560. นนทบุรี : สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2558). แผนยุทธศาสตร์กรมควบคุมโรค. นนทบุรี : กองแผนงานกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.

ปราโมทย์ เกรียงตันติวงศ์. (2550). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอไพสาลี จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2(1), 738 - 746.

วราภรณ์ อำพันกาญจน์. (2554). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนและอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลท่าข้าม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฎยะลา. 6(2), 131 - 139.

สมศักดิ์ กีรติหัตถยากร. (2553). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนอำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี. วารสารสุขภาพภาคประชาชนภาคกลาง. 26(3), 25 - 38.

สุภางค์ จันทวานิช. (2553). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. (2559). ผลการดำเนินงานของกระทรวงสาธารณสุขเรื่อง เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ ปีงบประมาณ 2559. นนทบุรี: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวงสาธารณสุข.

Green, L. Krueter, M. (1999). Health Promotion Planning An Education Approach. 3rd ed. Toronto : Mayfield Publishing Company.

World Health Organization. (2009). Dengue guidelines for diagnosis treatment prevention and control. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.who.int/csr/resources/publications/dengue/en/ (วันที่ค้นข้อมูล : 23 กุมภาพันธ์ 2561).