การดำรงอยู่ของประเพณีเซิ้งผีโขนบ้านไฮหย่อง ตำบลไฮหย่อง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร

Main Article Content

นนทวรรณ แสนไพร

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การดำรงอยู่ของประเพณีเซิ้งผีโขนบ้านไฮหย่อง ตำบลไฮหย่อง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำรงอยู่ของประเพณีเซิ้งผีโขนบ้านไฮหย่อง  ตำบลไฮหย่อง  อำเภอพังโคน  จังหวัดสกลนคร โดยใช้ใช้วิธีการเก็บข้อมูลแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้คือ การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์ ซึ่งใช้เทคนิคสโนว์บอลในการเก็บข้อมูลเกี่ยวกับประเพณีเซิ้งผีโขน


ผลการวิจัย พบว่า ประเพณีเซิ้งผีโขนจัดขึ้นในงานบุญมหาชาติ (บุญพระเวส) เพื่อดำรงรักษาไว้ซึ่งประเพณีที่เกี่ยวข้องกับศาสนาและเพื่อการระลึกถึงบรรพบุรุษที่ล่วงลับไป  ทั้งนี้การดำรงอยู่ของประเพณีเซิ้งผีโขนบ้านไฮหย่อง ตำบลไฮหย่อง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร  สามารถดำรงอยู่ได้ผ่านการใช้สัญลักษณ์ร่วมของคนในชุมชน โดยประเพณีเซิ้งผีโขนที่ถูกใช้เป็นสัญลักษณ์ในการสร้างปฏิสัมพันธ์ของคนในชุมชน ตลอดจนเป็นการสืบทอดด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น อีกทั้งยังสะท้อนให้เห็นถึงพลังของคนในชุมชนที่ต้องการแสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ต่อรองกับอำนาจของรัฐและกระแส  โลกาภิวัตน์ที่สร้างการพัฒนาในรูปแบบเดียวกันทั้งประเทศ ผ่านการใช้ภาษาไทย (ภาคกลาง) ในการติดต่อสื่อสาร แต่ในประเพณีเซิ้งผีโขนพบว่า บทเซิ้งของผีโขนจะใช้ภาษาถิ่น (อีสาน) ในการเซิ้งนำขบวนผีโขน ส่วนด้านการปรับตัวของประเพณีเซิ้งผีโขนท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ มีการปรับตัวสนองต่อด้านเศรษฐกิจผ่านการท่องเที่ยวมากขึ้น นอกจากนี้สถานศึกษาบางแห่งในพื้นที่อำเภอพังโคน ยังได้จัดให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับประเพณีเซิ้งผีโขนผ่านรูปแบบโครงงาน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย
Author Biography

นนทวรรณ แสนไพร

อาจารย์ประจำสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

References

จำนง อดิวัฒนสิทธิ์ และคณะ. (2540). สังคมวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ฐานข้อมูลกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. ไทย้อ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.sac.or.th/databases/ethnic/Content/Information/taiyo.html
(วันที่ค้นข้อมูล : 30 ตุลาคม 2556).

ลัดดา พนัสนอก. (มปป.). การละเล่นพื้นเมืองสกลนคร. สถาบันราชภัฏสกลนคร.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2554). พัฒนาการทางสังคม-วัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ : ด่านสุทธาการพิมพ์.

สรรเกียรติ กุลเจริญ. (2558). การเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมท้องถิ่น : ศึกษากรณีงานประเพณี สงกรานต์พระประแดง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ. ดุษฎีนิพนธ์หลักสูตรปรัชญาดุษฎี
บัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

สุรัตน์ วรางรัตน์. (2537). ประวัติศาสตร์สกลนคร. เอกสารเพื่อการเผยแพร่ความรู้ศิลปวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น. สกลนคร : สกลนครการพิมพ์.

อรอุมา วิสุกัน. (2542). ข้อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างผีโขนบ้านไฮหย่อง ต.พังโคน จ.สกลนครกับผีตาโขน อ.ด่านซ้าย จ.เลย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://province.mculture.go.th/sakonnakhon/kone.html (วันที่ค้นข้อมูล : 28 ตุลาคม 2560).