รูปแบบการสร้างความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือน ด้วยกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษาในชุมชนริมน้ำพอง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

ความเจริญเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งส่งผลให้ครัวเรือนขาดเสถียรภาพทางอาหาร งานวิจัย นี้จึงมุ่งศึกษาความต้องการเรียนรู้การสร้างความมั่นคง ทางอาหารของครัวเรือนในชุมชนริมแม่น้ำพอง อำเภอ น้ำพอง จังหวัดขอนแก่น มุ่งพัฒนารูปแบบการสร้าง ความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนด้วยกระบวนการ สิ่งแวดล้อมศึกษา และประเมินความเหมาะสมของ รูปแบบที่พัฒนาขึ้นเป็นการวิจัยและพัฒนาพื้นที่วิจัย เปน็ ชมุ ชนรมิ แม่น้ำพองจำนวน 8 ตำบล 38 หมบู่ า้ น กลมุ่ ตัวอย่างเป็นตัวแทนครัวเรือน 350 คน ผู้รู้ 12 คน ผู้ทรง คุณวุฒิ 5 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม การสนทนา กลุ่มและแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่า ดัชนีความสอดคล้อง (IOC) และวิเคราะห์เนื้อหาผลการ วิจัย พบว่า ตัวแทนครัวเรือนมีความต้องการเรียนรู้การ สร้างความมั่นคงทางอาหารในระดับมาก(ร้อยละ 69.07) ด้านที่ต้องการสูงสุดคือการพึ่งตนเองทางอาหารอย่าง ยั่งยืน (ร้อยละ 76.60) และการสร้างความเพียงพอของ อาหาร (ร้อยละ 70.20) รูปแบบการสร้างความมั่นคงทางอาหารของครัวเรือนด้วยกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา มีแนวคิดให้สมาชิกในครัวเรือนมีองค์ความรู้ในการ สร้างอาหารได้ปลอดภัย เพียงพอและพึ่งตนเองได้อย่าง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยยึดหลักการ 1) ถ่ายทอด องค์ความรู้เพิ่มศักยภาพการผลิตอาหารตามหลัก เกษตรอินทรีย์ 2) วางแผนพัฒนาครัวเรือนให้ผลิตและ บริโภคอาหารที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (3) เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายความร่วมมือระหว่างครัวเรือน และชุมชน (4) ร่วมกันการรักษาฟื้นฟูทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัยต่อการผลิตอาหาร (5) ใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมที่เหมาะสม เน้นตลาด สีเขียวเพื่อการเข้าถึงอาหาร มีเป้าหมาย มุ่งสร้างความรู้ ความตระหนักและการปฏิบัติอย่างถูกต้อง ในการพึ่ง ตนเองทางอาหารของครัวเรือนผลประเมินโดยผู้ทรง คุณวุฒิรูปแบบมีความสอดคล้องเหมาะสมทุกรายการ (IOC=0.60-1.00) นำไปใช้ได้