ปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมายในการกำจัดขยะมูลฝอย เพื่อการรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

                 วิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาแนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการกำจัดขยะมูลฝอยของไทยและ ต่างประเทศรวมทั้งงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ศึกษาสภาพปัญหา และอุปสรรค โดยศึกษาแนวทางแก้ไขและกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องในการส่งเสริม ดูแลสิ่งแวดล้อม ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นและแนวทางแก้ไขปัญหาการจัดการ ขยะมูลฝอย ทั้งปัญหาข้อเท็จจริงและปัญหาทางกฎหมาย เกี่ยวกับการกำจัดขยะมูลฝอยเพื่อการรักษาคุณภาพ สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ว่ามีปัญหาและสมควรแก้ไขอย่างไร อีกทั้ง ศึกษาหาวิธีในการกำจัดขยะมูลฝอยด้วยวิธีการต่างๆ ได้แก่ การเผา การฝังกลบ การรีไซเคิล การทำปุ๋ยชีวภาพ การนำขยะแปลงเป็นพลังงาน และระบบการกำจัดขยะ มูลฝอยอย่างยั่งยืนในระดับจังหวัดและระดับประเทศต่อ ไป แล้วเสนอแนะการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการศึกษาหาแนวทางในการแก้ปัญหา ขยะมูลฝอย วิธีการดำเนินการวิจัยโดยการทำสัมภาษณ์ เชิงลึกและทำ Focus Groupจากผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) โดยเปรียบเทียบกฎหมายไทยและกฎหมาย ตา่ งประเทศ.ในขอบเขต พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2535 พระราชบัญญัติ การสาธารณสุข พ.ศ.2535 พระราชบัญญัติรักษา ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ.2535 และอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้อง ถิ่นตามพระราชบัญญัติชั้นตอนและแผนการกระจายอำนาจ เพื่อศึกษาช่องโหว่ของกฎหมาย แล้วเสนอแนวทาง แก้ไขกฎหมายให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ผลการศึกษา กรณีที่ 1 ปัญหาด้านพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพ.ศ.2535 ในการกำจัดขยะ มูลฝอย หากไม่มีการกำจัดขยะที่เหมาะสม ทำให้เกิด ความเดือดร้อนต่อบุคคลและสิ่งแวดล้อม ตามมาตรา 96 สรุปว่า หากมีการแพร่กระจายของมลพิษ ผู้กระทำผิดต้อง รับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ซึ่งในมาตรานี้ ไม่มีการกล่าว ถึงจำนวนเงินที่ต้องชดใช้ค่าเสียหาย ควรปรับปรุงแก้ไข ชี้ชัดค่าสินไหมทดแทนให้ชัดเจน กรณีที่ 2 ปัญหาด้าน พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบ เรียบร้อย ของบ้านเมือง พ.ศ.2535 ในการกำจัดขยะ มูลฝอย ทำให้เกิดความเดือดร้อนต่อบุคคลและสิ่ง แวดล้อม ตามมาตรา 23 และมาตรา 57 สรุปว่า ห้ามทิ้งเศษ วัตถุก่อสร้าง ลงในน้ำหรือกองไว้ หรือทำให้ไหลลงน้ำหรือ ตกน้ำ ปัญหาข้อเท็จจริง ในการที่วัตถุหรือมูลฝอย ตกลง น????้ำก่อให้เกิดปัญหามลพิษทางน้ำตามมา ในบทลงโทษ ในมาตรา 57 บัญญัติโทษไว้เพียงแค่โทษปรับหนึ่งหมื่นบาท ซึ่งเป็นจำนวนเงินที่น้อยมาก ถ้าเทียบกับปัญหาที่เกิดขึ้น กรณีที่ 3 ปัญหาด้านพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ในการกำจัดขยะมูลฝอย หากไม่มีการกำจัดขยะ ที่เหมาะสม ทำให้เกิดความผลกระทบต่อบุคคลและ สิ่งแวดล้อม ตามมาตรา 8 และมาตรา 69 สรุปว่า ในกรณี มีเหตุสงสัยว่าจะเกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อสภาวะ ความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพ ให้อธิบดี กรมอนามัยออกคำสั่งระงับการกระทำนั้นๆ หากฝ่าฝืน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือนหรือปรับไม่เกินสอง พันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งในกฎหมายหมายมาตรา 8 ได้ระบุคำว่าร้ายแรง แต่ในบทลงโทษ ปรับเพียงไม่เกิน สองพันบาทกรณีที่ 4 อำนาจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตามพระราชบัญญัติพระราชบัญญัติ กำหนดแผนและ ขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 ควรเพิ่มอำนาจในการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ ในอสังหาริมทรัพย์ เพื่อใช้เป็นสถานที่กำจัดขยะในกรณี ต่างๆ และเพิ่มการประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ในเรื่องปัญหา ขยะ และให้ได้ทราบถึงโทษของขยะมูลฝอยข้อเสนอแนะ ควรมีการปรับปรุงแก้ไขด้วยการเพิ่มบทลงโทษของ กฎหมายอาญาให้หนักขึ้นและเพิ่มบทลงโทษปรับให้มากขึ้น และกำหนดหน่วยงานผู้รับผิดชอบให้ชัดเจน เพื่อควบคุม ดูแลการกำจัดขยะให้ถูกวิธีและไม่ส่งผลกระทบต่อ ประชาชนและสิ่งแวดล้อม