นวัตกรรมการสร้างมูลค่าเพิ่มของห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในประเทศไทย

บทคัดย่อ

             การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1.ศึกษาการจัดการห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในประเทศไทย 2.วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการจัดการห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในประเทศไทย 3.ศึกษาระดับความสำคัญของห่วงโซ่อุปทานที่มีผลต่อการกำหนดราคามันสำปะหลังในประเทศไทย และ 4.เสนอแนะนวัตกรรมการสร้างมูลค่าเพิ่มของห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในประเทศไทย โดยผู้วิจัยใช้การวิจัยครั้งนี้ ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ (quantitative research) ผนวกกับการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม (Questionnaire) และการสัมภาษณ์เจาะลึก โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) ใน 3 จังหวัดที่เป็นแหล่งปลูกมันสำปะหลังที่สำคัญ ได้แก่ นครราชสีมา กาญจนบุรี และ กำแพงเพชร แบ่งเป็น เกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลัง จำนวน 399 ราย ผู้ประกอบการที่รับซื้อมันสำปะหลัง (ลานมัน) จำนวน 9 ราย และ ผู้ประกอบการโรงงานแปรรูปมันสำปะหลัง จำนวน 9 ราย

           ผลการวิจัยพบว่า ห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังของประเทศไทยประกอบด้วย นโยบายรัฐบาลประเทศผู้นำเข้า (Importer Government Policy) ปริมาณส่งออกมันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์ (Export Volume) ช่วงเวลา ในการเก็บเกี่ยว (Harvest Period) คุณภาพมันสำปะหลัง (Quality of Cassava Root) ปริมาณผลผลิตมันสำปะหลังในประเทศ (Cassava Yield) ความต้องการมันสำปะหลังในประเทศ (Domestic Demand) นโยบาย รัฐบาล (Government Policy) ราคาสินค้าที่ใช้ทดแทนกัน (Price of substitution goods) และ ราคาส่งออกมันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์ (Export Price) มีผลต่อการกำหนดราคามันสำปะหลังในประเทศไทยตามลำดับ

            โดยมีแนวทางในการจัดการห่วงโซ่อุปทานมันสำปะหลังในภาพรวมคือ 1. รวมกลุ่มเป็น Cluster ของอุตสาหกรรมต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ หรือจัดตั้งองค์กรในรูปแบบของสหกรณ์มันสำปะหลังแห่งประเทศไทย (Cassava Cluster of Thailand – CCT) 2. นำหลักวิชาเทคโนโลยีชีวภาพ ระดับพันธุวิศวกรรม (Genetic Engineering) มาสร้างนวัตกรรมโดยการตัดแต่งพันธุกรรมมันสำปะหลังให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การนำไปใช้งาน