ปัญหาทางกฎหมายในการเข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ติดยาเสพติดให้โทษ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาทางกฎหมายในการเข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ติดยาเสพติดให้โทษ ซึ่งพิจารณาจากปัญหา (1) มูลเหตุในการเสพยาเสพติด (2) ผลกระทบจากการเสพยาเสพติด (3) มาตรการทางกฎหมายในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด การวิจัยนี้เป็นการวิจับเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี เอกสารทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งของประเทศไทยและต่างประเทศ แล้วทำการวิเคราะห์เพื่อเสนอแก้ไขกฎหมาย

          จากการวิจัยพบว่า ปัญหาทางกฎหมายในการเข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ติดยาเสพติดให้โทษ (1) มูลเหตุของการเสพยาเสพติด ขึ้นอยู่กับตัวบุคคลที่มีความอยากลองด้วยตนเอง สภาพแวดล้อมมีเพื่อนที่ใช้ยาเสพติด จึงเป็นปัจจัยสำคัญในการชักนำไปใช้ยาเสพติด สภาพสังคมที่เป็นสื่อชักนำให้ใช้ยาเสพติด มั่วสุม ชักจูงกันไป การหายาเสพติดได้ง่ายโอกาสที่จะใช้และติดยาก็มีมากขึ้น  (2) ผลกระทบจากการเสพยาเสพติด ผู้เสพยาเสพติดจะขาดความอดกลั้น การควบคุมอารมณ์ หากผู้นั้นถูกจับและติดคุกหลายๆ ครั้ง ความกลัวคุกตะรางและการลงโทษต่างๆ ตลอดจนความไม่ดีในสายตาของสังคม ก็ค่อยลดเสื่อมและชินชาไป ผู้ติดยาเสพติด ย่อมต้องใช้จ่ายเงินในการซื้อยามาใช้ ยิ่งติดมากขึ้น ยิ่งจำเป็นต้องใช้ปริมาณยามาก ย่อมเป็นที่รังเกียจของสังคม การติดยาเสพติดทำ ให้คนในครอบครัวได้รับความลำบากทั้งด้านจิตใจ (3) มาตรการทางกฎหมายในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด ตามพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ.2545 มาตรา 19 วรรคหนึ่ง มีบทบัญญัติ ห้ามเข้ารับการฟื้นฟูฯหากปรากฏว่าต้องหาหรืออยู่ในระหว่างถูกดำเนินคดีในความผิดฐานอื่นซึ่งเป็นความผิดที่มีโทษจำคุกหรืออยู่ในระหว่างรับโทษจำคุกตามคำพิพากษาของศาล ซึ่งตามพระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ.2545 มีหลักการว่า ผู้เสพยาเสพติดมีสภาพเป็นผู้ป่วยอย่างหนึ่ง มิใช่อาชญากรปกติ การฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ติดยาเสพติดจึงสมควรกระทำให้กว้างขวาง การจำกัดเงื่อนไขในการมีสิทธิเข้ารับการฟื้นฟูฯดังกล่าว จึงเป็นการขัดวัตถุประสงค์ของกฎหมาย

          ดังนั้น จึงควรแก้ไข พระราชบัญญัติฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ.2545 มาตรา 19 วรรคแรก “ผู้ใดต้องหาว่ากระทำความผิดฐานเสพยาเสพติด เสพและมีไว้ในครอบครอง เสพและมีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่าย หรือเสพและจำหน่ายยาเสพติดตามลักษณะ ชนิด ประเภท และปริมาณที่กำหนดในกฎกระทรวง...”