ปัญหาการแข่งขันทางการค้าอันไม่เป็นธรรมในสัญญาธุรกิจแฟรนไชส์

บทคัดย่อ

            การค้าเสรีเป็นปัจจัยที่สำคัญส่งผลให้กลไกตลาดทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค ดังนั้นการแข่งขันทางการค้าโดยเสรีจึงเป็นหลักประกันทางกฎหมายที่สำคัญที่จะปกป้องคุ้มครองทั้งผู้ประกอบการและผู้บริโภคให้ได้รับความเป็นธรรมด้วยกันทุกฝ่าย การป้องกันการผูกขาดทางการค้าหรือการแข่งขันทางการค้าจึงเป็นหัวใจของกฎหมายแข่งขันทางการค้า แม้กฎหมายการแข่งขันทางการค้าจะยืนยันหลักการนี้และมีการปรับปรุงตลอดมาก็ตามแต่ก็ปรากฏว่าไม่สามารถแก้ไขปัญหารวมถึงการกำหนดบทลงโทษที่เหมาะสมกับความร้ายแรงของการกระทำความผิดที่มีพฤติกรรมการฝ่าฝืนกฎหมายการแข่งขันทางการค้าและมีความสลับซับซ้อนมากยิ่งขึ้น

         ผลจากการศึกษาพบว่าพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 ที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันยังมีปัญหาติดขัดในทางปฏิบัติ เนื่องจากขาดความชัดเจนในการบังคับใช้กฎหมายที่แน่นอนในประเด็นสำคัญอยู่หลายประการ เช่น ปัญหาการระหว่างผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซอร์กับแฟรนไชส์ซี ในการตกลงทำสัญญามีลักษณะการใช้อำนาจต่อรองที่เหนือกว่าอย่างไม่เป็นธรรม  ปัญหาระหว่างเเฟรนไชส์ซอร์กับผู้ประกอบธุรกิจรายอื่นมีพฤติกรรมการร่วมกันจำกัดการแข่งขัน และการใช้อำนาจเหนือตลาดผูกขาดในตลาดใดตลาดหนึ่ง ปัญหาเเฟรนไชส์ซีกับผู้ประกอบธุรกิจรายอื่น มีพฤติกรรมกระทำอันเป็นการผูกขาด หรือลดการแข่งขันในตลาดเดียวกัน  ปัญหาข้อยกเว้นกฎเกณฑ์ทางกฎหมายเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาการแข่งขันทางการค้าอันไม่เป็นธรรม ในกิจการสำคัญต่อความมั่นคงและกิจการรูปแบบตัวแทนทางการค้าของผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซอร์กับเเฟรนไชส์ซี และปัญหา การระงับข้อพิพาท การเจรจา ไกล่เกลี่ย ประนีประนอมยอมความ รวมถึงการระงับข้อพิพาททางศาลของผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซอร์กับเเฟรนไชส์ซีที่ไม่มีแนวทางการปฏิบัติงานที่เป็นลำดับขั้นตอนชัดเจน ดังนั้นจึงจำเป็นที่จะต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมในประเด็นที่มีปัญหาของพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560โดยวิเคราะห์เปรียบเทียบหลักเกณฑ์ทางกฎหมายของต่างประเทศทั้งในระบบกฎหมาย Common Law และระบบกฎหมาย Civil  Law และนำมาเป็นแนวทางในการแก้ไขต่อไป

        ดังนั้นจากการศึกษาและวิเคราะห์ในปัญหาดังกล่าว ผู้เขียนขอเสนอแนะโดยให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมโดยให้ แก้ไขหลักเกณฑ์พฤติกรรมการกระทำอันส่งที่ส่งผลเสียหายต่อธุรกิจรายอื่นให้ชัดเจนของผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซอร์ต่อแฟรนไชส์ซี  แก้ไขหลักเกณฑ์การพิจารณา ผู้ประกอบธุรกิจซึ่งมีอำนาจเหนือตลาดและ การร่วมกันตกลงท่ามกลางธุรกิจอันมีลักษณะจำกัดการแข่ของผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซอร์กับผู้ประกอบการรายอื่น  แก้ไขหลักเกณฑ์พฤติกรรมของผู้ประกอบธุรกิจเเฟรนไชส์ซีกับผู้ประกอบการรายอื่น ในการกระทำหลักเกณฑ์ในการกระทำอันเป็นการผูกขาด หรือลดการแข่งขัน แก้ไขกิจการบางประเภทเพื่อให้มีการแข่งขันทางการค้าอันไม่เป็นธรรม ที่ไม่เกี่ยวกับความมั่นคง เพื่อประโยชน์ของผู้บริโภคเพิ่มเติมให้มากขึ้น และเพิ่มเติมบทบัญญัติ การระงับข้อพิพาท โดยวิธีการเจรจา ไกล่เกลี่ย และประนีประนอมยอมความ อันเนื่องมาจากการใช้สิทธิฟ้องร้องโดยเอกชน ก่อนที่จะมีการใช้สิทธิทางศาล เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายการแข่งขันทางการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น