ปัญหาการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์

ผู้แต่ง

  • ศดานันท์ โสดาดิษฐ์

คำสำคัญ:

การใช้เพื่อประโยชน์ของตนเอง, ครอบครัวและญาติสนิท

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาเรื่องลักษณะและเกณฑ์ของการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์  ปริมาณและสัดส่วนการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์  และขอบเขตการใช้ดุลพินิจของศาลในการตัดสินคดีตามหลักการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์  โดยเปรียบเทียบกฎหมายไทยและระหว่างประเทศเกี่ยวกับการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเอง รวมทั้งเปรียบเทียบกฎหมายญี่ปุ่น อังกฤษ ฝรั่งเศส สหรัฐอเมริกา

          ผลการศึกษาพบว่ากฎหมายไทยและต่างประเทศยังคงมีปัญหาในการกำหนดลักษณะและเกณฑ์ของการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์  รวมทั้งปัญหาการใช้ดุลพินิจพิจารณาเรื่องปริมาณและสัดส่วนของการใช้เพื่อประโยชน์ของตนเองในงานอันมีลิขสิทธิ์ อย่างไรก็ดี กฎหมายระหว่างประเทศเองก็กำหนดหลักการนี้ไว้อย่างกว้างโดยปล่อยให้ประเทศสมาชิกตัดสินใจเลือกกำหนดเองได้ภายใต้หลักการของการให้ความคุ้มครองลิขสิทธิ์ที่คำนึงถึงความสมดุลของการได้ประโยชน์ระหว่างผู้ทรงสิทธิกับสาธารณะกำหนดแนวทางในการชั่งน้ำหนักและให้ความสำคัญของปัจจัยต่างๆ กล่าวคือ  ในกรณีที่น้ำหนักของปัจจัยต่างๆ ใกล้เคียงกัน ให้ถือปัจจัยที่ 4 คือ ผลกระทบต่อคุณค่าของงานและตลาด เป็นปัจจัยสำคัญในการพิจารณาขั้นสุดท้าย เนื่องจากเป็นองค์ประกอบหลักที่แสดงถึงผลกระทบต่อแรงจูงใจในการสร้างสรรค์งานของเจ้าของลิขสิทธิ์ และมีผลต่อวงจรการพัฒนาเศรษฐกิจ  และในการพิจารณาว่าเป็นการใช้งานอย่างเป็นธรรมหรือไม่ ควรชั่งน้ำหนักปัจจัยทั้ง 4 ประการรวมกัน โดยไม่ควรถือว่าหากขัดต่อปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งก็ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ทันที เพื่อให้เกิดความยืดหยุ่นและการใช้ดุลพินิจอย่างรอบคอบ

เอกสารอ้างอิง

เจษฎ์ โทณะวณิก. “การละเมิดลิขสิทธิ์.” ใน เอกสารการสอนชุดวิชา กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญามหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (หน่วยที่5). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2565.

Mosby’s Medical Dictionary. “Family (Sociology).” Assessed March 19, 2024, https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Family+

(sociology).

เวิร์คพอยท์ทูเดย์. “ส่องกฎหมาย สมรสเท่าเทียมทั่วโลก.” 14 มิถุนายน 2566. https://workpointtoday.com/worlds-same-sex-marriage.

Pew Research Center. “Marriage and Cohabitation in the U.S.” November 6, 2019. https://www.pewresearch.org/social-trends/2019/11/06/marriage-and-cohabitation-in-the-u-s.

ศิรินันท์ กิตติสุขสถิต และปรียา พลอยระย้า. “ความสุขคนทำงานที่มีสถานภาพสมรสหลากหลายในสังคมไทย: แต่งก็สุข ไม่แต่งก็สุข . . . จริงหรือ?.” มหาวิทยาลัย มหิดล, สถาบันวิจัยประชากรและสังคม. ค้นเมื่อ 19 มีนาคม พ.ศ. 2567. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/447-IPSR-Conference-A19-fulltext.pdf.

วัส ติงสมิตร, การศึกษาหรือวิจัยอันเป็นข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์, บทบัณฑิตย์ 57, (มีนาคม 2557): 82–95.

The Copyright Design and Patent Act 1988.

The French Intellectual Property Code.

The Copyright Law of Japan.

Oxbridge Notes. “Judgement for the Case, Court of Appeal: Hubbard and Another v. Vosper and Anather.” Assessed February 8, 2024, https://uniset.ca/other/cs3/vosper.html.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2026-01-07 — ปรับปรุง 2026-01-07